Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục là khu vực phát triển năng động nhất, trung tâm của các liên kết kinh tế mới. Tân Thủ tướng Kishida Fumio là người có nhiều năm giữ chức Tổng Thư ký Liên minh Nghị sĩ hữu nghị Nhật - Việt, đã thăm Việt Nam ba lần và góp phần tích cực nâng cấp quan hệ hai nước lên Đối tác chiến lược sâu rộng.

Quan hệ phát triển nhanh chóng, tin cậy cao

Việt Nam và Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 21-9-1973; thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược sâu rộng vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á vào tháng 3-2014.

Trong những năm gần đây, quan hệ Việt Nam và Nhật Bản phát triển nhanh chóng. Hiện nay, quan hệ giữa hai nước đang ở giai đoạn tốt nhất trong lịch sử kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, có sự tin cậy cao. Lãnh đạo cấp cao hai nước duy trì thường xuyên các chuyến thăm và tiếp xúc tại các diễn đàn quốc tế và khu vực.

Tiêu biểu là các chuyến thăm của lãnh đạo Nhật Bản đến Việt Nam của Thủ tướng Suga Yoshihide (tháng 10-2020); Thủ tướng Abe Shinzo thăm Việt Nam 4 lần (năm 2006; 2013; tháng 1 và tháng 11-2017); Chủ tịch Hạ viện thăm Việt Nam năm 2002 và 2017; Chủ tịch Thượng viện thăm năm 2015; Hoàng Thái tử Naruhito (Nhà vua hiện nay) thăm chính thức Việt Nam năm 2009; Nhà vua Akihito (hiện là Thượng hoàng) thăm năm 2017; Hoàng tử Akishino thăm chính thức Việt Nam năm 1999 và thăm với tư cách cá nhân năm 2012.

Về phía Việt Nam cũng có các chuyến thăm: Tổng Bí thư thăm Nhật Bản 4 lần; Chủ tịch nước thăm Nhật Bản 3 lần; Thủ tướng Chính phủ thăm Nhật Bản 19 lần; Chủ tịch Quốc hội thăm Nhật Bản 4 lần.

Nhật Bản là nước G7 (Nhóm Các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới) đầu tiên đón Tổng Bí thư Việt Nam sang thăm (năm 1995), thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam (năm 2009), công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam (năm 2011), mời Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 mở rộng (năm 2016).

Thúc đẩy hợp tác đa dạng

Về hợp tác kinh tế, Nhật Bản là nước tài trợ ODA lớn nhất, nhà đầu tư số 2, đối tác du lịch thứ 3, thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam.

Về thương mại, hai nước đã dành cho nhau thuế suất tối huệ quốc từ năm 1999. Trong 9 tháng của năm 2021, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Nhật Bản đạt 31 tỉ USD; trong đó xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 14,7 tỉ USD. Về đầu tư trực tiếp, lũy kế đến 20-9-2021, Nhật Bản có 4.748 dự án FDI còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký 63,85 tỉ USD (chiếm 15% tổng vốn đầu tư). Nhật Bản là nước cung cấp vốn vay cho Việt Nam lớn nhất với tổng giá trị vay cho đến 12-2019 là 23,76 tỉ USD, chiếm 26,3% tổng vốn ký kết vay nước ngoài của Chính phủ. Về du lịch, năm 2019 Việt Nam đón gần 1 triệu lượt khách Nhật.

Cùng với đó, từ năm 1992 đến nay, Việt Nam đã cử nhiều tu nghiệp sinh sang Nhật Bản. Hiện Việt Nam đứng thứ nhất về số lượng thực tập sinh nước ngoài tại Nhật Bản với gần 220.000 người. Hiện nay, cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản có gần 450.000 người.

Dự kiến, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản, Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam ở sở tại, thông tin về công tác triển khai Kết luận 12-KL/TW ngày 12-8-2021 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới, chia sẻ với bà con kiều bào về tình hình trong nước, động viên, tri ân kiều bào ủng hộ công tác phòng, chống dịch COVID-19 trong nước, góp phần phát huy khối đại đoàn kết và sức mạnh toàn dân tộc.

DIỆP TRƯƠNG (TTXVN)