Tín dụng 9 tháng đầu năm giảm so với cuối năm 2011, nợ xấu đang gia tăng trong hệ thống ngân hàng và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các ngân hàng (NH) cần bảo toàn vốn, doanh nghiệp (DN) cần vốn giải quyết bài toán sản xuất, kinh doanh, nhưng "nút thắt" về vốn giữa 2 đối tượng này chưa được xở gỡ triệt để. Từ đầu tháng 9-2012 đến nay, các ngân hàng thương mại (NHTM) cho rằng, vốn đã khơi thông ra thị trường, nhưng DN than vãn vẫn không tiếp cận được lãi suất các gói cho vay vỗ trợ, các chương trình hỗ trợ, nhất là DN nhỏ và siêu nhỏ. Tại TP Cần Thơ, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh TP Cần Thơ, các tổ chức tín dụng (TCTD) trên địa đang tích cực triển khai 136 gói hỗ trợ, chương trình tín dụng đến các DN. Song, DN vẫn băn khoăn về "ẩn số" của 136 gói hỗ trợ, chương trình tín dụng của các NH.

Theo thống kê của Hiệp hội Doanh nghiệp TP Cần Thơ (CBA), tín dụng tăng chỉ nằm ở DN vừa và lớn, còn DN nhỏ và siêu nhỏ gần như không tăng. Hiện nay, DN nhỏ tìm vay vốn lãi suất thấp dưới 15%/năm chủ yếu để tập trung giải quyết các vấn đề, như: trả nợ gốc cho các khoản vay ngân hàng với lãi suất cao trước đó, trả nợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, hoặc nhập nguyên liệu để sản xuất cầm chừng (để nuôi và giữ công nhân, dù đầu ra không có). Trong khi đó, tỷ lệ hàng tồn kho vẫn đang tăng. NH chấp nhận thế chấp hàng tồn kho để vay vốn, nhưng chủ yếu là DN ngành thép, còn các ngành khác do thời hạn sử dụng ngắn rất khó thanh toán lưu động, nên chưa được xem xét. DN hiện nay chủ yếu là sản xuất cầm chừng để nuôi công nhân và đầu ra giảm mạnh, bởi vậy khi làm hồ sơ vay vốn NH đều bị vướng với lý do không chứng minh được đầu ra. CBA cho rằng, NH có thể "giãn" hoặc "vu vi" một số tiêu chí xét cho DN vay vốn, thẩm định tài sản sát giá thị trường hơn để tạo điều kiện cho DN vượt khó. Còn nếu cứ căn theo nguyên tắc và cơ chế thì DN bao giờ mới tiếp cận được gói lãi suất thấp.

Ngày 4-10, tại buổi tọa đàm "Giải pháp vốn cho DN các tháng cuối năm" do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp cùng NHNN Chi nhánh TP Cần Thơ tổ chức, bà Nguyễn Mỹ Thuận, Tổng thư ký CBA cho rằng, từ đầu năm đến nay, DN hội viên đã dự rất nhiều cuộc đối thoại về gỡ khó sản xuất, gỡ vốn cho DN nhưng chưa tìm được đáp án thỏa đáng. Buổi tọa đàm lần này, CBA chọn mời 30 DN hội viên, nhưng chỉ có khoảng 1/3 DN đến dự, do nhiều nguyên nhân (có DN không có nhu cầu vốn, hoặc DN đã thật sự chán nản vì đã có nhiều cuộc đối thoại nhưng cũng chưa giải quyết được vấn đề…).

Vấn đề mà các DN quan tâm lớn nhất hiện nay là giải quyết bài toán hàng tồn kho. Bởi cung- cầu vốn dựa trên lưu thông hàng hóa trên thị trường, hàng hóa có lưu thông được thì DN mới thu hồi được vốn, trả nợ và tái sản xuất. Hiện nay, các giải pháp vĩ mô, giải pháp tiền tệ, tài chính đã có, vấn đề còn lại là triển khai ra sao để cung- cầu vốn gặp nhau, hài hòa lợi ích giữa NH và DN. Tiếp cận vốn và hấp thụ được nguồn vốn trong các tháng cuối năm thật sự là bài toán khó.

GIA BẢO