An Giang là tỉnh đầu nguồn của ĐBSCL, dân số gần 2,2 triệu người, có đường biên giới giáp Campuchia dài gần 100km, nằm dọc theo sông Tiền và sông Hậu nên bị ảnh hưởng lũ lụt hàng năm, kinh tế phát triển chủ yếu vẫn là nông nghiệp. Vì vậy, vấn đề giải quyết việc làm (GQVL) cho người lao động luôn được tỉnh quan tâm.

Nguồn lao động của tỉnh An Giang rất dồi dào, hàng năm có thêm trên 20.000 người bước vào tuổi lao động. Bên cạnh triển khai thực hiện khá tốt các chủ trương, chính sách của Trung ương về công tác đào tạo nghề và GQVL, tỉnh An Giang quan tâm đẩy mạnh dạy nghề, GQVL và dành một khoảng ngân sách khá lớn đầu tư cho công tác này.

Kết quả sau 4 năm thực hiện chính sách dạy nghề, lao động, việc làm giai đoạn 2011 - 2014, toàn tỉnh An Giang có 3.967 dự án được vay vốn từ Quỹ Quốc gia GQVL, với tổng số tiền 83.524 triệu đồng, giải quyết việc làm cho trên 6.750 lao động. Qua đó, giúp nhiều hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp sản xuất, các cơ sở sản xuất kinh doanh, các làng nghề mở rộng thêm cơ sở, mua sắm vật tư, máy móc, thiết bị... nhằm mở rộng, nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh. Thực hiện chính sách hỗ trợ cho lao động thuộc đối tượng ưu tiên đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, tỉnh đã hỗ trợ cho vay vốn với lãi suất ưu đãi cho 134 lao động, kinh phí 4.958 triệu đồng; hỗ trợ kinh phí học giáo dục định hướng, khám sức khỏe,... cho 107 lao động, kinh phí gần 129 triệu đồng. Cũng trong giai đoạn này, toàn tỉnh đã dạy nghề cho 53.173 lao động nông thôn; trong đó, có trên 37.400 lao động có việc làm, đạt tỷ lệ 70,41% so với tổng số lao động đã học nghề xong. Bên cạnh đó, tỉnh đề ra chính sách hỗ trợ lao động An Giang đi làm việc ngoài tỉnh (thuộc hộ người dân tộc thiểu số, hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ khó khăn kinh tế, gia đình chính sách có công cách mạng, lao động bị thu hồi đất nông nghiệp, người khuyết tật), và đã hỗ trợ 1.319 lao động, mỗi lao động được hỗ trợ 1 triệu đồng. Trong 3 năm qua, An Giang cũng đã miễn giảm học phí cho 28.471 lượt học sinh, sinh viên; hơn 51.310 lượt học sinh, sinh viên được vay vốn hỗ trợ học tập; hàng ngàn sinh viên được cấp phát học bổng...

Vốn từ Quỹ Quốc gia GQVL đã giúp nhiều làng nghề ở An Giang nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh. Trong ảnh: Phơi bánh phồng ở làng nghề bánh phồng Phú Mỹ - huyện Phú Tân. Ảnh: VĂN LÂM

Các chính sách hỗ trợ việc làm, dạy nghề đã góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh từ 38,2% năm 2011 lên 47,74% trong năm 2014; tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị dưới 4%; năm 2014, thời gian sử dụng lao động nông thôn tăng lên 84%, so với 82,5% ba năm trước đó...

Ông Hồ Việt Hiệp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, cho biết, công tác đào tạo nghề và GQVL của An Giang hiện vẫn còn nhiều khó khăn do các khu công nghiệp trong tỉnh thời gian qua chưa thu hút được nhiều nhà đầu tư đến đầu tư, mở thêm ngành nghề mới để sử dụng nguồn lao động tại chỗ; các cơ sở tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề mới ở các địa phương chậm phát triển. Bên cạnh đó, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, nhiều doanh nghiệp giải thể, phá sản, một số doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất, nhiều doanh nghiệp không có nhu cầu tuyển thêm lao động; hàng năm, trên 6.000 lao động, đa số là doanh nghiệp ngoài tỉnh, về địa phương làm hồ sơ nhận trợ cấp thất nghiệp do doanh nghiệp phá sản, giải thể. Trình độ chuyên môn, kỹ thuật, tay nghề, trình độ ngoại ngữ của nhiều người lao động chưa đáp ứng kịp yêu cầu của các thị trường lao động ngoài nước. Các thị trường lao động ngoài nước có điều kiện lao động tốt, thu nhập cao, việc làm ổn định thì chi phí cao, phải đóng thêm tiền đặt cọc... là áp lực lớn đối với đa số lao động muốn đi làm việc ngoài nước. Bên cạnh đó, theo ông Hiệp, thông tin về thị trường và tuyển dụng lao động đi làm việc ở nước ngoài thời gian qua cho nhiều điểm chưa hợp lý cũng ảnh hưởng lớn đến việc đưa lao động ra nước ngoài làm việc của tỉnh. Cụ thể, có một số thị trường cần tuyển lao động, khả năng của tỉnh đáp ứng được yêu cầu của đơn hàng, nhưng khi nhận được thông báo của cơ quan chức năng hôm nay thì đến 2 ngày sau là hết hạn nhận hồ sơ. Người lao động không có cách nào để đăng ký tham gia được. Ngoài ra, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho rằng kinh phí bổ sung Quỹ quốc gia GQVL hàng năm cho tỉnh thời gian qua quá ít, không đáp ứng được nhu cầu (năm 2013 cấp bổ sung 1,84 tỉ đồng, năm 2014 cấp bổ sung 2 tỉ đồng); trong khi rất nhiều dự án nhỏ đang cần vốn, kể cả các làng nghề truyền thống.

Ông Hồ Việt Hiệp cho biết thêm, dự kiến năm 2015, tỉnh sẽ tuyển sinh đào tạo nghề cho 26.000 người (trong đó đào tạo nghề cho lao động nông thôn 13.000 người), nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề lên 36%. Giải quyết việc làm cho 35.000 lao động, trong đó xuất khẩu lao động 100 người. Giai đoạn 2016 - 2020, tỉnh phấn đấu tuyển sinh đào tạo nghề cho 125.000 người, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề lên 50%. Giải quyết việc làm cho 150.000 lao động, trong đó xuất khẩu lao động 500 người; giữ tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị ở mức 4%, nâng tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở nông thôn lên trên 85%...

Để thực hiện các mục tiêu trên, lãnh đạo tỉnh An Giang kiến nghị Trung ương có cơ chế, chính sách đặc thù theo từng vùng, từng miền để khuyến khích, kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư phát triển những ngành nghề, lĩnh vực, sản phẩm có nhiều lợi thế của các địa phương, nhằm tạo cơ hội việc làm cho lao động, nhất là lao động nông thôn. Đề nghị Trung ương xem xét tăng mức đầu tư cho Chương trình việc làm, cụ thể là Quỹ cho vay GQVL, nhằm tạo điều kiện để các cơ sở sản xuất kinh doanh phát triển, thu hút thêm lao động. Trung ương cần rà soát, định hướng ngành nghề cần đào tạo trong thời gian tới sao cho sát với tình hình, xu hướng phát triển và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động ở nước ngoài; công khai và minh bạch trong thông tin về thị trường và tuyển dụng lao động đi làm việc ở nước ngoài và tăng cường tìm kiếm, mở rộng thị trường lao động ở nước ngoài, nhất là thị trường có thu nhập cao, việc làm ổn định. Cần rà soát, chọn lọc lại các công ty có trách nhiệm, uy tín, có năng lực trong việc quản lý lao động làm việc ở nước ngoài mới cấp hoặc tiếp tục cho gia hạn giấy phép hoạt động để công tác đưa lao động đi làm việc ngoài nước đạt chất lượng và hiệu quả.

Lãnh đạo tỉnh An Giang cũng đề nghị Trung ương nâng mức hỗ trợ tiền ăn hỗ trợ cho người thuộc hộ nghèo đi học nghề; đề nghị miễn hoàn toàn học phí đối với học sinh tốt nghiệp THCS đi học trung cấp nghề và giảm 50% học phí đối với học sinh chưa tốt nghiệp THPT đi học nghề...

XUÂN QUANG