Giảng viên Trường Đại học Y Dược Cần Thơ (CTUMP) đang tạo dấu ấn cả về số lượng lẫn chất lượng các công bố nghiên cứu khoa học công nghệ trên các tạp chí khoa học quốc tế. Điều này phản ánh chiến lược đầu tư bài bản cho khoa học công nghệ, khẳng định vị thế của trường trong các cơ sở giáo dục đại học khu vực và quốc tế.

Nếu trước đây, công bố quốc tế là thách thức với nhiều giảng viên CTUMP, thì vài năm gần đây, hoạt động này đã lan tỏa toàn trường. Giai đoạn 2021-2025, số bài báo quốc tế của CTUMP tăng liên tục, từ 80 bài (năm 2021) lên 258 bài (năm 2025). Chỉ trong 5 năm, số lượng công bố quốc tế tăng hơn 3 lần. Đánh giá này cho thấy nghiên cứu khoa học đã trở thành hoạt động thường xuyên, gắn chặt với nhiệm vụ đào tạo.

Đáng chú ý, sự gia tăng không chỉ về số lượng mà còn thể hiện rõ ở chất lượng công bố. Tỷ lệ bài báo đăng trên các tạp chí thuộc danh mục Scopus Q1, Q2 ngày càng cao, đạt 36,43% trong năm 2025; riêng số bài Q1 tăng gấp 4 lần so với năm 2021. Đây là nhóm tạp chí có yêu cầu khắt khe về chất lượng khoa học và quy trình phản biện, phản ánh sự trưởng thành về năng lực nghiên cứu và khả năng hội nhập học thuật quốc tế của đội ngũ giảng viên CTUMP.

Một số công bố khoa học tiêu biểu của CTUMP cho thấy tính ứng dụng cao và tác động xã hội rõ nét. Từ bài báo “Prevalence and key perinatal risk factors of autism spectrum disorder among toddlers in Ca Mau province, Vietnam” (Pediatric Medicine, 8-2025), xuất phát từ đề tài do PGS.TS.BS Nguyễn Minh Phương, Bí thư Đảng ủy CTUMP là chủ nhiệm, đã giúp địa phương hình thành mô hình sàng lọc, chẩn đoán và can thiệp sớm rối loạn phổ tự kỷ cho trẻ từ 18-36 tháng tuổi, đồng thời cung cấp số liệu tin cậy về tỷ lệ mắc. Qua kết quả nghiên cứu, phòng khám sàng lọc tự kỷ tại Cà Mau đã đi vào hoạt động từ tháng 4-2023, giúp trẻ được phát hiện và can thiệp sớm ngay tại địa phương.

Ở hướng nghiên cứu chuyển giao công nghệ, bài báo “Avicennia officinalis L. - A Promising Source for the Creation of Medicines for Hepatoprotective and Antioxidant Activities” (Science & Technology Indonesia, 4-2025), do PGS.TS.DS Nguyễn Thị Ngọc Vân chủ nhiệm, đã xây dựng thành công quy trình chiết xuất cao chuẩn hóa từ lá mắm, bào chế viên nang và đánh giá hiệu quả, độ an toàn. Sản phẩm từ đề tài đạt giải nhất Cuộc thi Khởi nghiệp Cà Mau năm 2025, khẳng định tiềm năng thương mại hóa và giá trị kinh tế - xã hội của nghiên cứu CTUMP.

Giảng viên và sinh viên CTUMP thực hành trong phòng thí nghiệm. Ảnh: B.PHƯƠNG

Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có quy định chuẩn tối thiểu 0,3 bài báo khoa học/giảng viên toàn thời gian/năm (theo tiêu chí 6.2), kết quả công bố của CTUMP cho thấy mức độ đáp ứng và vượt chuẩn đáng kể. Theo Ban Giám hiệu CTUMP, việc gia tăng công bố khoa học tác động trực tiếp đến chất lượng đào tạo. Các kết quả nghiên cứu mới giúp nội dung giảng dạy được cập nhật sát với thực tiễn y học hiện đại, thu hẹp khoảng cách giữa tri thức trong giảng đường và tri thức đang được thảo luận trên thế giới. Đối với người học, đặc biệt là học viên sau đại học, môi trường nghiên cứu năng động tại trường đã tạo điều kiện để họ tham gia các nhóm nghiên cứu, đồng tác giả bài báo và hình thành tư duy khoa học sớm, qua đó nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng hội nhập nghề nghiệp.

Đằng sau những con số là quá trình đầu tư có trọng tâm cho đội ngũ và môi trường nghiên cứu. Nhà trường từng bước hoàn thiện các chính sách hỗ trợ giảng viên từ khâu hình thành ý tưởng, triển khai đề tài đến công bố kết quả. Đồng thời, chú trọng đào tạo giảng viên trẻ, tăng cường hợp tác nghiên cứu và xây dựng các nhóm nghiên cứu chuyên sâu theo lĩnh vực. Cách làm này giúp hoạt động nghiên cứu phát triển theo chiều sâu, gắn với định hướng chung của trường.

Bên cạnh việc thúc đẩy công bố khoa học, CTUMP đặc biệt coi trọng kiểm soát chất lượng và liêm chính học thuật. Tháng 10-2024, trường ban hành Quy định Liêm chính học thuật (Quyết định số 3579/QĐ-ĐHYDCT), áp dụng cho toàn thể cán bộ, giảng viên và người học nhằm đảm bảo trung thực học thuật, đạo đức nghiên cứu và trách nhiệm tác giả.

Những nỗ lực trong phát triển khoa học công nghệ đã góp phần nâng cao vị thế học thuật của CTUMP trên các bảng xếp hạng. Theo công bố tháng 12-2025, trường được xếp trong nhóm 191-200 châu Á, Top 60 Đông Nam Á và Top 6 Việt Nam. Đồng thời tiếp tục cải thiện thứ hạng trên các bảng xếp hạng như Webometrics, VNUR và các hệ thống đánh giá chuyên ngành. Theo đánh giá của lãnh đạo CTUMP, nghiên cứu khoa học không chỉ tạo ra giá trị nội tại cho trường, mà còn là “ngôn ngữ chung” để CTUMP đối thoại và khẳng định vị thế trong không gian giáo dục đại học khu vực và quốc tế.

Hành trình nghiên cứu của các giảng viên CTUMP từ giảng đường đến các tạp chí khoa học quốc tế cho thấy, một hướng đi nhất quán và bền bỉ: đầu tư cho con người, coi trọng chất lượng, giữ vững liêm chính học thuật và kiên trì mục tiêu dài hạn - nền tảng quan trọng tạo dư địa phát triển bền vững cho nhà trường trong bối cảnh giáo dục đại học ngày càng cạnh tranh.

B.PHƯƠNG - Đ.NGỌC