Nằm trên dãy Himalaya, Sikkim - một trong những bang nhỏ nhất ở Ấn Độ - sắp triển khai mô hình cấp “thu nhập cơ bản toàn dân” (UBI) lớn nhất từ trước tới nay.

UBI là khoản thu nhập đều đặn được chính phủ chi trả vô điều kiện hàng tháng cho mọi công dân, mà không cần họ phải có việc làm hoặc sẵn sàng làm việc hay không. 

Một góc Gangtok, thủ phủ bang Sikkim.  Ảnh: The National

Theo Indian Express, Mặt trận Dân chủ Sikkim (SDF) cầm quyền đã đưa kế hoạch UBI vào cương lĩnh của họ trước thềm các cuộc bầu cử vào tháng 4 và tháng 5 tới và dự định sẽ phát UBI vào năm 2022 cho toàn bộ 610.577 cư dân. Nếu thành công, kế hoạch này sẽ là thử nghiệm lớn nhất về UBI được triển khai trên toàn cầu cho đến nay.

Trước đó, nhiều thử nghiệm UBI với quy mô nhỏ từng được triển khai ở một số nơi trên thế giới, nhưng mức độ thành công còn hạn chế. Đơn cử, tỉnh Ontario ở Canada hồi tháng 4-2017 đã công bố một dự án thí điểm trị giá 113 triệu USD để cấp UBI cho 4.000 người. Tuy vậy, dự án này đột ngột kết thúc sau 1 năm khi chính quyền địa phương cho rằng đây là dự án “tốn kém và không bền vững”. Tương tự, một thử nghiệm UBI tại Phần Lan - trong đó phát 630 USD/tháng cho 2.000 người thất nghiệp - đã chấm dứt vào năm ngoái, trước thời hạn kết thúc.

Trong khi đó, Sikkim dường như là nơi thử nghiệm lý tưởng cho UBI khi các ngành du lịch và năng lượng ở bang này sẽ được đẩy mạnh khai thác để làm tăng nguồn lực. Với hơn 2,5 triệu du khách đến thăm hàng năm, công nghiệp không khói là nguồn thu nhập chính cho địa phương. Sikkim còn là bang sản xuất năng lượng dư thừa, khi bán ra 90% trong tổng số 2.200 MW điện năng mà các dự án thủy điện sản xuất được. Ngoài ra, tỷ lệ biết chữ của người dân Sikkim lên tới 98% và số dân sống dưới mức nghèo khó tại đây chỉ là 8% - thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ quốc gia 30%.

Trước ý tưởng UBI, Thủ hiến Pawan Kumar Chamling đầu năm nay cũng đã phát động chương trình “Mỗi nhà, một việc” nhằm đảm bảo vị trí việc làm trong chính quyền cho tất cả các gia đình tại bang này. Theo đó, bất cứ gia đình nào cũng có ít nhất 1 người làm việc cho nhà nước. Trước mắt, 20.000 việc làm sẽ được trao cho thanh niên địa phương. 

Trong quá khứ, Sikkim từng đạt được nhiều tiến bộ, chẳng hạn như là một trong những bang đầu tiên tại Ấn Độ thực hiện thành công lệnh cấm dùng túi ni lông vào năm 1998. Bang cũng cấp nơi ở cho tất cả công dân. Gần đây nhất, Sikkim trở thành bang “hữu cơ” đầu tiên tại Ấn Độ, khi loại bỏ việc sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón trong canh tác nông nghiệp.

 ĐÔNG PHONG (Theo SCMP, NDTV)