Lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm đòn bẩy, ngành Nông nghiệp Cần Thơ quyết liệt thúc đẩy tăng trưởng hai con số thông qua cơ giới hóa, ứng dụng số và mô hình sản xuất xanh nhằm nâng cao năng suất, phát triển bền vững.

Đòn bẩy từ cơ giới hóa và công nghệ số

TP Cần Thơ đang tích cực thúc đẩy chuyển đổi số và cơ giới hóa nông nghiệp nhằm nâng cao giá trị nông sản, phát triển bền vững và hội nhập toàn cầu. Giải pháp này giúp nông dân tiết kiệm thời gian, chi phí, giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Nông dân Cần Thơ hiện nay đều thu hoạch lúa bằng máy móc cơ giới.

Ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết: “Quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, thành phố xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực đột phá, góp phần tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo chiều sâu, nâng cao năng suất, giá trị gia tăng và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố”.

Thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 của thành phố đạt từ 10,07% trở lên theo Nghị quyết số 169/NQ-CP của Chính phủ, UBND thành phố đã chỉ đạo ngành Nông nghiệp và môi trường xây dựng kịch bản tăng trưởng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản. Ngành Nông nghiệp thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy tăng trưởng; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong sản xuất, gắn với chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và phát triển dữ liệu chuyên ngành, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Trong lĩnh vực nông nghiệp, việc ứng dụng công nghệ được định hướng tập trung vào cơ giới hóa, công nghệ sinh học, công nghệ tuần hoàn, IoT và các giải pháp số, hướng đến nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh, giá trị cao

Nông dân Cần Thơ đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nông nghiệp xanh, bền vững và nâng cao giá trị nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật và sự hỗ trợ từ ngành chức năng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ cùng các cơ quan chức năng thành phố đã phối hợp với Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI), Trường Đại học Cần Thơ, cùng các doanh nghiệp và hợp tác xã triển khai các nền tảng số như: FarMoRe, Rice Crop Manager (RCM), cảm biến IoT quản lý tưới ngập khô xen kẽ (AWD), nhật ký canh tác điện tử và bản đồ số phục vụ đo đạc, báo cáo giảm phát thải (MRV).

Theo kết quả các mô hình được báo cáo, RCM giúp giảm trên 30% lượng phân đạm, giảm lượng giống gieo sạ xuống khoảng 60 kg/ha, giảm 2-3 lần phun thuốc bảo vệ thực vật, tăng năng suất 0,3-0,7 tấn/ha và tăng lợi nhuận tối thiểu 20% so với canh tác truyền thống.

Đối với Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp, thành phố đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng chế phẩm sinh học xử lý rơm rạ, thu gom phụ phẩm để sản xuất nấm và phân hữu cơ, giảm chất thải và nâng cao chuỗi giá trị lúa gạo. Trong lĩnh vực thủy sản, các mô hình nuôi tuần hoàn RAS, xử lý chất thải, Biogas và ứng dụng IoT, AI được triển khai theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giám sát môi trường và nâng cao hiệu quả quản lý ao nuôi.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, việc ứng dụng phần mềm chuyên ngành trong kiểm soát giết mổ, quản lý chăn nuôi và giám sát dịch bệnh động, thực vật đang được đẩy mạnh. Ngành cũng tăng cường áp dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và giá trị thương mại cho nông sản; thúc đẩy xây dựng mã số vùng trồng, chuẩn hóa sản xuất theo các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP, Global GAP...), đồng thời phát triển sản phẩm OCOP gắn với quảng bá, tiêu thụ trên các nền tảng số.

Ông Huỳnh Văn Giỏi ở xã Trường Xuân, cho biết: “Trồng lúa hiện nay không còn vất vả như xưa khi nhiều khâu trong sản xuất đã được cơ giới hầu như 100%, từ làm đất, gieo sạ, bơm tưới đến thu hoạch lúa và thu gom rơm. Máy móc, công nghệ còn giúp nông dân sử dụng vật tư đầu vào hiệu quả, tiết kiệm, tối ưu hóa được năng suất, chất lượng, từ đó nâng cao rõ rệt thu nhập”.

Giai đoạn 2021-2026, Cần Thơ triển khai thực hiện 164 nhiệm vụ khoa học và công nghệ trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, các đề tài, dự án phục vụ phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu được đẩy mạnh thực hiện. Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, các kết quả nghiên cứu đã góp phần hoàn thiện các quy trình kỹ thuật trong trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản; phát triển các mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ, tuần hoàn và thúc đẩy ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất chế phẩm, xử lý môi trường và công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Theo ông Trần Chí Hùng, thực tiễn của TP Cần Thơ cho thấy, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được gắn chặt với nhu cầu sản xuất, tổ chức lại chuỗi giá trị và giải quyết những điểm nghẽn cụ thể của ngành Nông nghiệp. Thành phố khẳng định tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nâng cao chất lượng, hiệu quả khai thác dữ liệu. Tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Qua đó, thúc đẩy phát triển nông nghiệp hiện đại, hiệu quả, bền vững, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế thành phố và toàn vùng ĐBSCL.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG