Những năm gần đây, UBND thành phố Cần Thơ đã chỉ đạo các cấp, các ngành tập trung giải quyết khiếu nại, tố cáo (KNTC) theo đúng quy định của Luật KNTC. Tuy nhiên, qua kiểm tra cải cách hành chính trong lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo của UBND thành phố mới đây, công tác này trong thực tế vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế.

* Cán bộ thiếu, yếu!

Tại buổi làm việc với UBND phường Cái Khế (quận Ninh Kiều) về công tác cải cách hành chính lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo, Đoàn kiểm tra đã phải vừa kiểm tra, vừa giải thích cho cán bộ làm công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo phường về một số khái niệm, quy định của Luật KNTC. Ông Nguyễn Tấn Triều, Quyền Chủ tịch UBND phường Cái Khế, thẳng thắn nhìn nhận: “Hầu hết cán bộ làm tham mưu giải quyết KNTC của phường đều là “tay ngang”, không có trình độ chuyên ngành. Thật sự UBND phường cũng đã cố gắng, nhưng kết quả giải quyết KNTC chưa đạt như mong muốn, nhiều việc giải quyết còn chậm; việc áp dụng trình tự, thủ tục giải quyết KNTC còn nhiều hạn chế”. Ông Triều cho biết thêm, hiện nay công tác giải quyết KNTC là mảng công tác trọng tâm, nhưng việc tham mưu chủ yếu do một vài cán bộ đảm trách. Trong khi đó, số cán bộ này còn phải làm công tác chuyên trách nên thời gian dành cho việc tham mưu giải quyết KNTC không nhiều.

Tiếp công dân, xét giải quyết KNTC định kỳ tại UBND huyện Phong Điền.

Qua kiểm tra thực tế sổ sách ghi chép giải quyết KNTC của phường, bà Trịnh Thị Mỹ Nhung, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Phó trưởng Đoàn kiểm tra, nhận xét: “Công tác giải quyết KNTC của phường còn nhiều hạn chế, sổ sách ghi chép không rõ ràng; nội dung giải quyết thể hiện không đầy đủ; quy trình, thủ tục, thời gian giải quyết KNTC niêm yết thiếu khoa học, không đầy đủ, gây khó khăn cho người dân trong tìm hiểu, thực hiện KNTC”.

Tại thị trấn Thới Lai và thị trấn Cờ Đỏ (huyện Cờ Đỏ), do cán bộ thiếu, yếu về trình độ chuyên môn, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng tham mưu giải quyết KNTC. Ông Huỳnh Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thị trấn Thới Lai, nói: “Hội đồng xét giải quyết KNTC có nhiều thành viên, nhưng thực chất việc tham mưu giải quyết KNTC chủ yếu dựa vào cán bộ chuyên ngành tư pháp-hộ tịch, địa chính-xây dựng. Đây lại là những cán bộ phục vụ tại bộ phận “một cửa” phải tiếp nhận, tham mưu giải quyết, trả kết quả đúng hẹn hồ sơ hành chính của người dân, nên khó có thể dành thời gian thỏa đáng cho công tác giải quyết KNTC”.

Đối với UBND phường An Bình (quận Ninh Kiều), mặc dù được đánh giá là đơn vị đáp ứng tương đối tốt trong giải quyết KNTC, nhưng thực tế cũng còn nhiều khó khăn, do cán bộ thiếu, trình độ chuyên môn chưa đáp ứng. Ông Lê Văn Đầy, Chủ tịch UBND phường An Bình, cho biết: “Hạn chế lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giải quyết KNTC của phường là cán bộ thiếu trình độ chuyên môn, không có kỹ năng cần thiết, nên nhiều vụ việc phức tạp phường rất lúng túng. Hơn nữa, do họp hành nhiều, bận công tác chuyên môn nên việc tham gia vào hoạt động giải quyết KNTC của các thành viên Hội đồng xét giải quyết KNTC còn khó khăn, không kịp thời, dẫn đến trễ nải trong giải quyết đơn thư KNTC”.

* Chồng chéo, đùn đẩy

Theo phản ánh của Sở Tài nguyên và Môi trường, hiện nay, một số vụ khiếu nại phức tạp, Sở đề nghị chuyển đến cơ quan giải quyết khiếu nại cao hơn là Thanh tra Nhà nước thành phố Cần Thơ hay Tòa án thụ lý giải quyết. Tuy nhiên, khi các cơ quan này nhận được đơn khiếu nại, lại chuyển về thanh tra Sở đề nghị trả lời đúng hay sai! Từ đó, vụ việc bị chuyển tới, chuyển lui, không giải quyết dứt điểm. Ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố, cho biết: “Vụ việc thanh tra Sở giải quyết không nổi, mới đề nghị chuyển đến tòa án hoặc Thanh tra nhà nước. Theo đó, các cơ quan này phải căn cứ vào chức năng, thẩm quyền giải quyết, để phán quyết đúng, sai, nhưng hiện nay không mấy vụ việc khiếu kiện được thực hiện theo cách này. Phần lớn các vụ việc, Tòa án và Thanh tra Nhà nước đều yêu cầu Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường phải có ý kiến!”.

Đối với vụ việc khiếu nại liên quan đến thẩm quyền của xã, phường, quận, huyện, theo phản ánh của UBND một số phường, thời gian qua nhiều vụ việc “phường chỉ lên, quận chỉ xuống”, kéo dài thời gian, tốn công sức của người dân. Ông Lê Văn Đầy, Chủ tịch UBND phường An Bình, cho biết: “Có một số vụ việc, địa phương giải quyết không thành, chuyển lên quận, nhưng sau đó, quận lại chuyển về phường, gây khó khăn cho người dân”. Chẳng hạn như trường hợp khiếu nại giữa một số hộ dân hẻm 7, khu vực 7 với hộ ông An Bằng Đung sinh sống cùng địa bàn về lối đi chung. Sau khi tiếp nhận đơn, UBND phường xác định không thuộc thẩm quyền, nên chuyển lên UBND quận giải quyết. Kết quả giải quyết lần đầu ông An Bằng Đung không chấp nhận, tiếp tục khiếu nại, UBND quận lại “đẩy” vụ việc về UBND phường giải quyết! Hiện nay, vụ khiếu nại này vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

* Cần tiếp tục cải cách!

Theo phản ánh của các địa phương, sở, ngành, một trong những cản ngại, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giải quyết KNTC là việc chưa phân định rạch ròi thẩm quyền, dẫn đến cơ quan có trách nhiệm đùn đẩy, né tránh, gây phiền hà cho người dân. Nhiều địa phương đã kiến nghị UBND thành phố ban hành quy chế trong thực hiện công tác này, để phân định cụ thể thẩm quyền giải quyết và để có cơ sở phát hiện, xử lý những cơ quan, đơn vị né tránh trách nhiệm. “Đây là việc cần phải cải cách đầu tiên trong công tác giải quyết KNTC. Khi đã phân định rạch ròi thẩm quyền, vụ việc khiếu nại mới được giải quyết dứt điểm”- ông Lê Văn Đầy, Chủ tịch UBND phường An Bình, nêu ý kiến.

Đối với việc khắc phục những hạn chế trong công tác tham mưu giải quyết KNTC, các địa phương kiến nghị, Thanh tra TP Cần Thơ cần tổ chức tập huấn thường xuyên về nghiệp vụ, kỹ năng giải quyết KNTC cho cán bộ địa phương. Tuy nhiên, trả lời các địa phương tại các buổi kiểm tra, đại diện Thanh tra Nhà nước TP Cần Thơ cho rằng, việc tập huấn là trách nhiệm của thanh tra nhà nước quận, huyện; Thanh tra thành phố chỉ có trách nhiệm tập huấn đến quận, huyện thôi. “Lĩnh vực giải quyết KNTC là lĩnh vực khó, phức tạp, có ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự địa phương, nếu không được tập nghiệp vụ, xã, phường sẽ rất khó khăn”- ông Huỳnh Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thị trấn Thới Lai, nói.

Hiện nay, có một bất cập khác trong công tác giải quyết KNTC là các cơ quan giải quyết khiếu nại mới chỉ tập trung xem xét vụ việc, ra quyết định giải quyết chứ chưa kiểm tra, theo dõi kết quả giải quyết khiếu nại. Do đó, có nhiều vụ việc, cơ quan có thẩm quyền đã ra quyết định giải quyết, nhưng trong thực tế người có quyền lợi vẫn không được hưởng theo quyết định đã ban hành. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến một số vụ việc, dù đã có quyết định giải quyết cuối cùng, nhưng người dân vẫn cứ khiếu kiện. Bà Trịnh Thị Mỹ Nhung, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Phó trưởng Đoàn kiểm tra, cho rằng: “Đánh giá kết quả công tác giải quyết KNTC còn bao gồm cả việc tổ chức triển khai quyết định giải quyết KNTC, chứ không chỉ dừng lại ở việc ra quyết định giải quyết. Tuy nhiên, việc rà soát kết quả triển khai quyết định giải quyết KNTC thời gian qua chưa được cấp có thẩm quyền chú trọng”.

Theo thống kê của UBND thành phố, thời gian qua việc khiếu kiện trong lĩnh vực bồi thường giải tỏa, giải phóng mặt bằng tăng đột biến. Nguyên nhân, do một số dự án thực hiện không tuân thủ đúng quy định của pháp luật, như chưa quan tâm đến việc tái định cư trước khi di dời; chậm công bố, công bố không đầy đủ chính sách bồi thường, giải tỏa... Hơn nữa, do thành phố chưa ban hành được quy định về trình tự, thủ tục khi thực hiện các dự án, nên cùng một công tác nhưng mỗi địa phương thực hiện mỗi khác. Sự khác biệt này còn thể hiện ngay trong cùng một dự án, công trình, khiến tình trạng khiếu kiện trong dân tăng. Các địa phương cho rằng, để giải quyết dứt điểm, hạn chế khiếu kiện trong trường hợp này, UBND thành phố phải xây dựng đầy đủ cơ sở pháp lý; tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ thực thi.

Bài, ảnh: NGUYỄN THANH