Nhiều năm nay, TP Cần Thơ nỗ lực thực hiện các biện pháp chấn chỉnh thủ tục hành chính, giảm phiền hà cho người dân. Tuy nhiên, rà soát thực tế thủ tục hành chính của UBND thành phố, khi liên hệ giải quyết hồ sơ hành chính, người dân và doanh nghiệp vẫn gặp phiền toái, rắc rối do cơ quan chức năng yêu cầu thực hiện các thủ tục ngoài quy định. Nói cách khác đó la những “giấy phép con” còn tồn tại gây lắm nhiêu khê cho người dân, doanh nghiệp...

* Tràn lan chứng thực, sao y, xác nhận...

Theo báo cáo công tác cải cách hành chính (CCHC) của UBND quận, huyện, xã, phường, thị trấn, những tháng đầu năm 2009, hồ sơ chứng thực, sao y chiếm số lượng gấp nhiều lần những loại hồ sơ hành chính khác. Thậm chí, có địa phương, số lượng hồ sơ công chứng gấp đôi tất cả các loại hồ sơ hành chính khác cộng lại. Tại UBND xã Mỹ Khánh, từ đầu năm 2009 đến nay đã tiếp nhận, giải quyết hơn 1.000 hồ sơ chứng thực, sao y, trong khi đó tổng cộng các hồ sơ khác cộng lại chỉ gần 400 hồ sơ. Theo ông Nguyễn Văn Huống, cán bộ phụ trách công tác chứng thực, sao y của bộ phận “một cửa” xã Mỹ Khánh, nguyên nhân hồ sơ chứng thực, sao y nhiều là do cơ quan chức năng bắt buộc người dân phải sao y, chứng thực nhiều loại giấy tờ khi giải quyết thủ tục hành chính, nhất là ngành giáo dục. “Cứ đến thời điểm tuyển sinh thì công tác sao y, chứng thực của xã bị quá tải, cán bộ thì mệt nhoài, còn người dân thì tốn kém, mất thời gian. Nhiều trường hợp, người dân đã đem hồ sơ lên đến huyện để nộp, lại phải quay trở về xã để chứng thực, sao y, mặc dù theo quy định các loại giấy tờ này không phải sao y, chứng thực”.

Cán bộ xã Tân Thạnh (huyện Thới Lai) hướng dẫn người dân bỏ bớt thủ tục công chứng, chứng thực giấy tờ khi làm thủ tục đất đai.

Chị Hồ Thị Thủy, nhà ở ấp Mỹ Ái, xã Mỹ Khánh, cho biết: “Tôi làm thủ tục tách thửa đất, xã hướng dẫn các loại giấy tờ như hộ khẩu, chứng minh nhân dân không phải chứng thực. Nhưng đến huyện, cán bộ lại yêu cầu phải chứng thực, nếu không đến giai đoạn tính thuế, hồ sơ bị trả về để bổ sung. Tôi không biết huyện đúng hay xã đúng, rốt cuộc đành phải chứng thực để được huyện xem xét giải quyết”. Vì phải chứng thực, sao y quá nhiều loại giấy tờ, nên xã Mỹ Khánh hiện nay chỉ mở sổ sách để ghi chép “đầu hồ sơ vào”, chứ không tổ chức lưu hồ sơ chứng thực, sao y theo quy định. “Thời gian đầu, chúng tôi cũng có lưu hồ sơ chứng thực, sao y, nhưng sau thì không lưu trữ nữa, vì không có chỗ chứa. Xã chỉ là cơ quan thực hiện thủ tục hành chính, nên cấp trên yêu cầu như thế nào thì làm như thế đó. Nếu không, sẽ không được cấp trên tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, cũng khổ cho người dân”.

Tại UBND xã Thới Xuân, huyện Cờ Đỏ, chúng tôi gặp chị Danh Thị Thà ở ấp Thới Trường 2, đang đi làm thủ tục khai sinh quá hạn cho con. Chị Danh Thị Thà cho biết: “Con gái đến tuổi đi học, tôi mới có điều kiện đi làm khai sinh cho cháu. Cán bộ yêu cầu phải nộp giấy chứng sinh, nhưng giấy này tôi đã làm mất từ lâu. Cán bộ hướng dẫn phải về làm giấy xác nhận của trưởng ấp và công an ấp về việc sinh con, thì mới giải quyết cấp giấy khai sinh”. Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Bá, Trưởng phòng Tư pháp huyện Cờ Đỏ, khẳng định: “Mất giấy chứng sinh, chỉ cần có người làm chứng cho việc sinh con, giải quyết trả kết quả ngay trong buổi”.

Đây là tình trạng phổ biến hiện nay trên địa bàn thành phố, UBND thành phố cũng đã nhiều lần chỉ đạo khắc phục nhưng vẫn chưa được cải thiện. Mới đây, UBND thành phố đã ban hành Chỉ thị số 02 chấn chỉnh tình hình hoạt động cải cách hành chính trên địa bàn, nêu rõ: Đối với những loại hồ sơ có yêu cầu nộp bản sao các loại giấy tờ thì bộ phận tiếp nhận và trả kết quả tự đối chiếu với bản chính để sử dụng, không được yêu cầu chứng thực, trừ trường hợp văn bản quy phạm pháp luật của cấp có thẩm quyền có yêu cầu phải chứng thực. Nghiêm cấm việc tự tiện yêu cầu cá nhân, tổ chức chứng thực bản sao, việc đóng dấu treo trên hồ sơ, biểu mẫu giao dịch hành chính. Thế nhưng, hiện nay nhiều nơi vẫn chưa thực hiện đúng chỉ thị của UBND thành phố.

* Kinh doanh có điều kiện: Đặt thêm điều kiện!

Nhiều tháng nay, ông B.V.S, chủ một doanh nghiệp ở xã Trường Thành, huyện Thới Lai, gõ cửa nhiều cơ quan, ban ngành của huyện và thành phố đề nghị xem xét giải quyết nhu cầu xây dựng cây xăng của doanh nghiệp. Thế nhưng, đến đâu ông B.V.S cũng bị từ chối, bởi vì các cơ quan này cho rằng đất của ông nằm trong quy hoạch phát triển kinh tế xã hội xã Trường Thành đến năm 2015 tầm nhìn đến 2030. Ông B.V.S nói: “Tôi đã có cam kết, nếu quy hoạch triển khai thực hiện, tôi tự nguyện tháo dỡ cây xăng, không yêu cầu bồi thường. Thế nhưng, Sở Công thương yêu cầu phải có xác nhận của xã và huyện đồng ý cho tôi xây dựng cây xăng thì mới cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh xăng dầu”.

Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Văn Hừng, Phó Giám đốc Sở Công thương, cho biết: “Theo quy hoạch phát triển kinh doanh xăng dầu trên địa bàn thành phố đến 2015, khi đất đã có quy hoạch thì mục đích sử dụng đất phải phù hợp với mục đích sử dụng quy hoạch mới được xem xét cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu. Tuy nhiên, đối với trường hợp này, thì ngoài các thủ tục theo quy định, tổ chức, cá nhân cần phải có giấy xác nhận của chính quyền cấp xã và huyện về việc đồng ý cho xây dựng cây xăng, thì mới được xem xét giải quyết”. Thế nhưng, xã Trường Thành và huyện Thới Lai đều cho rằng việc cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu, Sở Công thương phải căn cứ vào quy định của pháp luật, chứ không thể căn cứ vào xác nhận của chính quyền. Sở “đổ” cho chính quyền địa phương, chính quyền địa phương lại “đổ” cho Sở, vì thế ông B.V.S không thể hoàn tất thủ tục “xác nhận” theo yêu cầu của Sở Công thương. Việc cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh xăng dầu của ông đã bị ách lại.

Lâu nay, có nhiều dư luận phản ánh về tình trạng tùy tiện đặt ra “giấy phép con”. Ông Lê Văn Hừng, Phó Giám đốc Sở Công thương thành phố, thừa nhận: “Theo quy định, hồ sơ cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu, chỉ gồm: xác nhận về quy hoạch xây dựng, giấy tờ chứng minh xây dựng cây xăng hợp pháp và chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ kinh doanh xăng dầu. Tuy nhiên, để hoàn tất thủ tục, phải có khoảng 20 loại giấy phép, giấy chứng nhận khác do các ngành có liên quan cấp trước đó”. Theo ông Lê Văn Hừng, trong các loại chứng nhận, giấy phép này có một số loại thuộc dạng “giấy phép con”, nhưng không thể bỏ được, vì chưa có văn bản chỉ đạo sửa đổi từ Trung ương.

Ông Nguyễn Khải Hoàn, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố, cho biết: “Lâu nay, vẫn còn nhiều cơ quan tùy tiện đặt thêm thủ tục, gây phiền hà cho người dân. Trong đó, phiền hà nhất là yêu cầu công chứng, chứng thực, sao y, xác nhận mặc dù trong văn bản quy phạm pháp luật không quy định, gây tốn kém không ít cho người dân. Tôi đề nghị người dân, doanh nghiệp nếu phát hiện trường hợp cán bộ, cơ quan nào tùy tiện yêu cầu người dân thực hiện các thủ tục ngoài quy định, thì báo cáo kịp thời với thủ trưởng cơ quan, đơn vị đó để có biện pháp xử lý nghiêm”.

***

Hiện nay, TP Cần Thơ đang trong giai đoạn nước rút thực hiện Đề án 30 về đơn giản hóa thủ tục hành chính, trong đó đến 30-6-2009, thành phố sẽ ban hành bộ chuẩn thủ tục hành chính, thống nhất thực hiện trên toàn thành phố. Thiết nghĩ, khi xây dựng bộ chuẩn, nên xem xét loại bỏ những “giấy phép con” nhằm tạo thuận lợi, dễ dàng cho người dân và doanh nghiệp khi giải quyết hồ sơ hành chính.

Bài, ảnh: Nguyễn Thanh