Thời gian qua, nhiều tổ chức, cá nhân than phiền về tình trạng thủ tục đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) như quyết toán đầu tư XDCB, thẩm định đầu tư xây dựng công trình, dự án… rườm rà, phức tạp, kéo dài thời gian chờ đợi, ảnh hưởng đến hoạt động chung của cơ quan, tổ chức. Vấn đề này, UBND thành phố đã nhiều lần chỉ đạo, nhưng trong thực tế vẫn chưa có chuyển biến đáng kể.

Chậm trễ

Theo báo cáo của Sở Tài chính, tính đến nay, tổng số hồ sơ XDCB (từ năm 2003 trở về trước) còn tồn đọng chưa quyết toán là 140 hồ sơ; 13 hồ sơ Sở Tài chính đã nhận nhiều tháng nay nhưng vẫn trong quá trình chờ Phòng Đầu tư (trực thuộc Sở) thẩm định trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định. UBND thành phố đã nhiều lần chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ quyết toán các công trình này, nhưng nhiều năm nay vẫn chưa có chuyển biến.

Theo quy định, thời gian quyết toán các công trình XDCB từ 3 tháng đến 12 tháng kể từ khi ký biên bản bàn giao đưa vào sử dụng. Nhưng thực tế, trên địa bàn thành phố, có nhiều công trình XDCB đưa vào sử dụng 5 đến 7 năm, nhưng công trình vẫn chưa thực hiện quyết toán theo quy định. Trong đó nhiều nhất là các công trình XDCB do chủ đầu tư là các sở, ngành: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Ban Quản lý Các khu chế xuất và Khu công nghiệp, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Xây dựng...

Trao đổi vấn đề này, đại diện Ban Giám đốc Sở Tài chính TP Cần Thơ cho biết, nguyên nhân tồn đọng hồ sơ quyết toán các dự án, công trình XDCB chủ yếu là do thiếu hồ sơ thủ tục. Một số dự án có sự thay đổi về người phụ trách công tác đầu tư xây dựng, nhưng việc bàn giao hồ sơ không rõ ràng; các dự án chuẩn bị đầu tư lập dự án còn dở dang mới chỉ tạm ứng, chưa có sản phẩm xây dựng nên không thực hiện quyết toán được... Cá biệt, có một số chủ đầu tư chưa thực sự quyết tâm trong công tác quyết toán công trình, dự án XDCB, nên khi Sở Tài chính yêu cầu bổ sung hồ sơ còn thiếu thì dây dưa, thậm chí... im lặng.

Cầu Cái Sơn trên Tỉnh lộ 923 (do ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng giao thông TP Cần Thơ làm chủ dự án) tổ chức thi công nhiều tháng nay. Hy vọng, với cam kết đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, sau khi đưa vào sử dụng, thủ tục quyết toán xây dựng công trình này sẽ được thực hiện nhanh, đúng qui định pháp luật.

Cuối năm 2008, UBND thành phố đã có cuộc làm việc với Sở Tài chính, trong đó có nội dung thực hiện quyết toán các công trình XDCB. Theo báo cáo của Sở Tài chính tại buổi làm việc, từ năm 2005 đến nay, Sở mới chỉ thực hiện quyết toán được 179 công trình, dự án trong tổng số 319 công trình, dự án XDCB tồn đọng. Tại thời điểm đó, Sở còn đang tiếp nhận hồ sơ quyết toán của 13 dự án để thẩm định, nhưng đến tháng 2-2009 vẫn chưa quyết toán thêm được hồ sơ nào cả.

Liên quan đến việc thực hiện thủ tục đầu tư XDCB tại cuộc họp lãnh đạo sở, ngành, quận, huyện về công tác cải cách hành chính năm 2008, nhiều địa phương đã phản ánh trực tiếp với Chủ tịch UBND thành phố về việc Sở xây dựng chậm trễ thẩm định hồ sơ xây dựng cơ bản, và đề nghị thành phố sớm có biện pháp chỉ đạo tháo gỡ. Quận Ô Môn phản ánh, nhiều hồ sơ xây dựng công trình nộp cho Sở Xây dựng để thẩm định trước khi xây dựng, đến ngày hẹn trả kết quả thì thu lại phiếu hẹn và viết phiếu hướng dẫn bổ sung hồ sơ lại từ đầu. Việc này đã ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện một số dự án đầu tư XDCB của quận, huyện.

Tháo gỡ cách nào?

Theo báo cáo của Sở Tài chính, 140 công trình, dự án chưa quyết toán được chủ yếu là do thiếu hồ sơ thủ tục. Một số hồ sơ, Sở đã thông báo cho chủ đầu tư bổ sung thủ tục, để có cơ sở quyết toán, nhưng chủ đầu tư không thực hiện. Tuy nhiên, khi trao đổi với một số chủ đầu tư về vấn đề này, có nhiều ý kiến cho rằng, về nguyên tắc khi tiếp nhận hồ sơ, cán bộ Sở Tài chính phải kiểm tra kỹ hồ sơ, nếu đủ thì tiếp nhận, không đủ phải yêu cầu bổ sung ngay, chứ tiếp nhận nhiều năm, sau đó mới thông báo bổ sung giấy tờ là chưa đúng quy định giải quyết thủ tục hành chính, gây khó khăn cho chủ đầu tư.

Trao đổi về vấn đề này, đại diện Ban Giám đốc Sở Tài chính cho biết: Từ tháng 7-2008, Sở đã chỉ đạo Phòng Đầu tư quán triệt quy định về tiếp nhận, giải quyết hồ sơ quyết toán đầu tư XDCB. Theo đó, sau khi nhận được hồ sơ từ bộ phận “một cửa”, trong vòng 2 ngày làm việc phải kiểm tra hồ sơ. Nếu hồ sơ thiếu thủ tục, phải có văn bản thông báo đến chủ đầu tư bổ sung hồ sơ. Trong khoảng thời gian nhất định, nếu chủ đầu tư không bổ sung thì sẽ chuyển trả hồ sơ, để tránh tình trạng tồn đọng hồ sơ. Thế nhưng trong thực tế, chỉ đạo này vẫn chưa được thực hiện triệt để, hồ sơ không đầy đủ thủ tục vẫn được tiếp nhận, gây khó khăn cho quá trình xem xét giải quyết, ảnh hưởng đến kết quả chung của công tác cải cách hành chính tại Sở.

Để giải quyết hồ sơ tồn đọng, ngày 21-5-2008, Sở Tài chính đã có công văn xin ý kiến Bộ Tài chính về việc quyết toán các công trình XDCB chưa đủ thủ tục. Ngày 20-6-2008, Bộ Tài chính đã có Công văn 7196/BTC-ĐT trả lời vấn đề này. Theo đó, trường hợp chủ đầu tư không cung cấp được đầy đủ hồ sơ cho cơ quan thẩm tra quyết toán, do không lập đầy đủ hồ sơ theo quy định hoặc bị thất lạc thì chủ đầu tư phải có báo cáo nêu rõ nguyên nhân, đề xuất biện pháp giải quyết trình người có thẩm quyền phê duyệt quyết toán xem xét quyết định; đồng thời, chịu trách nhiệm về việc lưu trữ hồ sơ. Thực hiện chỉ đạo này, Sở Tài chính đã có công văn đề nghị các chủ đầu tư còn thiếu thủ tục tiến hành lập báo cáo. Ngày 3-7-2008, UBND thành phố Cần Thơ cũng đã có công văn chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ quyết toán các công trình xây dựng... Thế nhưng, đến nay việc quyết toán vẫn chưa có chuyển biến.

Việc quyết toán công trình xây dựng dây dưa kéo dài, nhưng lại chưa có bất kỳ chủ đầu tư nào bị kiểm điểm hay xử lý trách nhiệm. Theo Sở Tài chính cho biết, mặc dù Chính phủ đã ban hành Nghị định 126/2004/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, nhưng chỉ quy định chung chung: “Phạt từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng đối với chủ đầu tư quyết toán vốn đầu tư chậm thời hạn quy định”, nên không có đủ cơ sở để xử phạt.

Đại diện Ban Giám đốc Sở Tài chính cho biết, những tháng đầu năm 2009, Sở Tài chính sẽ tập trung chỉ đạo bộ phận nghiệp vụ tăng cường phối hợp, nhắc nhở các bên có liên quan khẩn trương hoàn tất các thủ tục đầu tư XDCB để quyết toán sớm các công trình còn tồn đọng, không để dây dưa kéo dài.

Riêng vấn đề thẩm định hồ sơ XDCB, ông Lê Hồng Phát, Giám đốc Sở Xây dựng, cho biết: Sẽ chỉ đạo chấn chỉnh bộ phận nghiệp vụ, khắc phục ngay chậm trễ, giải quyết đúng quy định trong thẩm định hồ sơ xây dựng, tạo điều kiện để các chủ đầu tư triển khai thực hiện công tác XDCB đúng kế hoạch. Nếu cán bộ nào cố tình vi phạm trong tiếp nhận, hướng dẫn, hẹn trả kết quả, căn cứ mức độ vi phạm, Sở sẽ có biện pháp xử lý theo đúng quy định.

***

Năm 2009, TP Cần Thơ đã xác định công tác XDCB là một trong những công tác trọng tâm, nhằm sớm đưa thành phố trở thành đô thị loại I. Thiết nghĩ, những tồn tại, bất cập, chậm trễ, phiền hà đối với một số mặt của công tác này cần sớm được cơ quan chức năng chấn chỉnh, góp phần cùng thành phố thực hiện thành công mục tiêu trở thành đô thị loại I, đáp ứng nguyện vọng và lòng mong mỏi của người dân thành phố.

Bài, ảnh: NGUYỄN THANH