THANH TRÚC

Một bản tin của Trung Quốc phát đi hình ảnh một cậu bé nức nở cầu xin người mẹ công nhân của mình ở nhà, thay vì quay lại làm việc ở một thành phố khác, đã một lần nữa dấy lên sự thương cảm đối với hoàn cảnh của hàng triệu “trẻ em bị bỏ lại” ở Trung Quốc.

Hình ảnh cậu bé van xin mẹ ở lại trong video khiến cộng đồng mạng xúc động.

Các số liệu chính thức của chính phủ năm 2020 cho biết có gần 13 triệu “trẻ em bị bỏ lại” - thuật ngữ dùng để chỉ các gia đình có cha hoặc mẹ, hoặc cả hai người, sống xa con cái trong phần lớn thời gian, chủ yếu là lao động nhập cư ở các thành phố lớn. Tuy nhiên, hầu hết các ước tính độc lập đều cho thấy con số này có thể lên tới khoảng 70 triệu, trong đó có 31 triệu trẻ có cả cha lẫn mẹ đều đi làm xa. Phần lớn những đứa trẻ này sống ở các vùng nông thôn nghèo khó.

Cậu bé giấu tên trong bản tin là một ví dụ điển hình của những đứa trẻ bị bỏ lại quê nhà. Cả cha và mẹ của em đều làm việc ở Thượng Hải gần như cả năm, trong khi em sống với ông bà ngoại ở thành phố Phụ Dương, tỉnh An Huy, Ðông Nam Trung Quốc.

Hôm 15-8, cậu bé được quay phim khi người nhà thông báo mẹ sẽ đi để tiếp tục công việc ở Thượng Hải, khiến cậu bật khóc nức nở - Star Video đưa tin. Dù được bà ngoại ôm lấy dỗ dành, cậu bé cố dùng tay nắm chặt cổ áo của mẹ và không chịu buông ra. “Mẹ, xin đừng đi” - cậu bé cầu xin. “Mẹ đang kiếm tiền cho con” - người mẹ trả lời. “Con không muốn tiền, con chỉ muốn mẹ” - cậu bé vừa khóc vừa van nài. Một hồi sau, cậu bé cuối cùng cũng bình tĩnh lại, khi bà ngoại nhắc cậu về những món đồ chơi mong muốn mà cha mẹ phải kiếm tiền để mua bằng cách đi làm xa nhà.

“Thành thật mà nói, tôi rất đau lòng” - mẹ của cậu bé trong video khẳng định cô sẽ không rời bỏ con vô thời hạn, đồng thời cho biết bé cũng từng sống cùng cha mẹ ở Thượng Hải. Cô giải thích rằng quyết định để con trai ở lại quê là vì những tác động gần đây của đại dịch COVID-19 đối với Thượng Hải. “Giờ chúng tôi không có lựa chọn nào khác ngoài việc sống xa nhau một thời gian. Sang năm, chúng tôi sẽ đoàn tụ” - người mẹ công nhân thổ lộ.

Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng của Hong Kong (SCMP) cho biết hầu hết những đứa trẻ bị bỏ lại ở Trung Quốc không may mắn như vậy. Một yếu tố chính góp phần khiến cha mẹ bỏ lại con trong nhiều năm liền là hệ thống đăng ký hộ khẩu cứng nhắc của nước này. Theo đó, những người không có hộ khẩu nhận thấy việc tiếp cận trường học, nhà ở và chăm sóc sức khỏe là vô cùng khó khăn. Ðối với lao động nhập cư, thường không thể đăng ký hộ khẩu tại các thành phố nơi họ làm việc, con cái của họ cũng không thể tiếp cận bất kỳ dịch vụ công nào, trừ khi chúng ở lại nơi đã sinh ra.

Nhiều người bình luận trực tuyến đã xúc động trước hoàn cảnh của cậu bé, một số người còn mô tả trải nghiệm của bản thân khi là cha mẹ hoặc con cái trong những tình huống éo le như vậy. Một người viết: “Nó khiến tôi nhớ lại tuổi thơ của chính mình khi bố mẹ tôi là công nhân nhập cư, chỉ có thể về thăm nhà vài năm một lần”. “Tôi sẽ rất buồn nếu để con ở nhà. Tôi thà ở nhà và kiếm ít tiền, hơn là đổ xô đến các thành phố lớn” - người khác bình luận.

Một người tự nhận là một người mẹ bày tỏ sự cảm thông, khi viết: “Thật khó cho những người làm cha mẹ. Họ muốn mang lại cho bọn trẻ một cuộc sống tốt đẹp hơn cũng như ở bên chúng, nhưng đôi khi chúng ta không có lựa chọn nào khác”.

Dữ liệu chính thức từ năm 2018 đến nay cho thấy tỉnh Tứ Xuyên ở Tây Nam Trung Quốc có số “trẻ em bị bỏ lại” nhiều nhất, vào khoảng 760.000, tiếp theo là An Huy, Hồ Nam, Giang Tây, Hồ Bắc và Quý Châu. Nhưng theo các ước tính độc lập, con số thực tế có thể cao hơn nhiều. Vào năm 2015, Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) ​​báo cáo rằng cuộc di cư nội địa ồ ạt của Trung Quốc, với khoảng 300 triệu người đi làm việc xa quê, đã khiến khoảng 100 triệu trẻ em sống xa cha hoặc mẹ trong khoảng thời gian dài.