Giữa vòng xoáy “trồng - chặt” của nhiều loại đặc sản vùng ĐBSCL, các thành viên Tổ hợp tác Dâu xiêm Tân Thuận ở ấp Tân Thuận, xã Nhơn Ái, TP Cần Thơ vẫn kiên trì bám trụ với những gốc dâu truyền thống. Việc làm này không chỉ bảo tồn nét đặc trưng địa phương mà còn mang lại hiệu quả kinh tế cao với nguồn thu nhập ổn định.

Vườn dâu từ 5-8 năm tuổi của ông Nguyễn Phương Đông, thành viên Tổ hợp tác Dâu xiêm Tân Thuận. 

Tổ hợp tác Dâu xiêm Tân Thuận được hình thành và duy trì hoạt động hơn 10 năm với 16 thành viên, diện tích canh tác khoảng 9,6ha. Trong đó chủ lực là giống dâu Xiêm, chiếm khoảng 70% diện tích; còn lại là dâu Hạ Châu, dâu bòn bon, dâu xanh...

Ông Nguyễn Phương Đông, thành viên Tổ hợp tác Dâu xiêm Tân Thuận hiện có 300 gốc dâu Xiêm từ 5-8 năm tuổi đang cho thu hoạch. Trước đây, vườn nhà ông trồng chanh không hạt. Đến năm 2018, ông chuyển đổi dần sang trồng dâu Xiêm.

Theo ông Đông, trồng cây dâu Xiêm không tốn nhiều công chăm sóc. Trung bình khoảng 2 năm, nhà vườn bơm sình, vun gốc 1 lần. Khâu xử lý cho trái đơn giản, cây ít sâu bệnh nên không cần phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Dâu trồng khoảng 3-4 năm bắt đầu cho trái chiếng và thu hoạch ổn định ở các năm tiếp theo. Để nhẹ công chăm sóc, cách đây 3 năm, ông đã trang bị hệ thống phun tưới tự động với chi phí khoảng 80 triệu đồng.

Dâu Xiêm thường bắt đầu cho thu hoạch vào vụ từ tháng 3, tháng 4 và kéo dài đến khoảng tháng 6 (dương lịch). Hiện giá dâu Xiêm từ 16.000-18.000 đồng/kg. Cao điểm đầu vụ, thương lái vào vườn thu mua với giá 25.000 đồng/kg.

Theo ông Võ Thanh Tòng, Tổ trưởng Tổ hợp tác Dâu xiêm Tân Thuận, vùng đất Phong Điền (cũ) nay là các xã Phong Điền, Trường Long, Nhơn Ái của TP Cần Thơ vốn nổi tiếng lâu đời với các vườn dâu Hạ Châu, dâu Xiêm. Riêng dâu Xiêm có ưu điểm nổi trội như nhẹ công chăm sóc, năng suất cao, trái to, vàng ươm, vị ngọt thanh rất được thị trường ưa chuộng. Trung bình mỗi vụ, Tổ hợp tác có thể cung ứng ra thị trường từ 180-200 tấn dâu. Sau khi trừ chi phí, mỗi héc-ta dâu Xiêm có thể mang lại lợi nhuận khoảng 200 triệu đồng.

Ông Nguyễn Thế Hùng, Tổ phó Tổ hợp tác Dâu xiêm Tân Thuận, chia sẻ, những năm gần đây, tuyến lộ So Đũa qua địa bàn ấp được nâng cấp lên 4m, giúp xe tải trọng khoảng 1 tấn có thể vào tận vườn thu mua trái cây. Giao thông thuận tiện giúp trái dâu Xiêm không còn phải vận chuyển bằng ghe xuồng cách trở. Nhờ thương lái vào tận vườn thu mua nên dâu giữ được độ tươi ngon, giá ổn định. Xung quanh khu vực canh tác của Tổ hợp tác đã được đầu tư đê bao khép kín. Nhờ đó, việc điều tiết lấy nước tưới cho vườn dâu, xiết nước vào tháng 10 âm lịch để cây làm bông, kết trái cũng thuận tiện hơn so với những năm trước.

Giữa lúc giá sầu riêng và nhiều loại trái cây khác thường xuyên biến động, cây dâu Xiêm bền bỉ mang lại thu nhập ổn định cho nhà vườn. Hằng tháng, Tổ hợp tác Dâu xiêm Tân Thuận họp mặt một lần để chia sẻ về tình hình vườn dâu, các kỹ thuật chiết cành - ghép nhánh, làm đất, canh tác thân thiện môi trường, chăm sóc để cây cho trái đẹp, bán được giá…

Với các thành viên trong Tổ hợp tác, cây dâu Xiêm không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là minh chứng cho tinh thần tương trợ, cùng nhau vượt khó của những nhà vườn lão thành. Quyết tâm duy trì vườn dâu Xiêm chính là cách để các thành viên giữ gìn loại cây ăn trái truyền thống, đặc sản của quê hương, vừa bảo tồn nét đẹp văn hóa, vừa mang thu nhập ổn định và bền vững cho gia đình.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN