Cạnh tranh giữa các nước lớn, gia tăng bất ổn địa chính trị toàn cầu và sự phát triển của năng lực tấn công tầm xa khiến nhiều nước mạnh tay chi cho quân sự. Những ngày gần đây, một loạt quốc gia đã đề xuất hoặc thông qua ngân sách quốc phòng ở mức cao kỷ lục.                             

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch xây dựng lá chắn phòng thủ tên lửa Vòm Vàng với chi phí ước tính 175 tỉ USD. Ảnh: Reuters

Chính phủ Thụy Sĩ ngày 19-8 đề xuất Quốc hội bổ sung 1,2 tỉ USD cho ngân sách quốc phòng năm 2026, nhằm đẩy nhanh việc mua sắm các hệ thống phòng không trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh gia tăng. Chính phủ cho rằng các hoạt động chiến tranh lai và các cuộc tấn công tầm xa là những mối đe dọa có khả năng xảy ra cao nhất đối với nước này.

Trước đó, hồi tháng 3, Chính phủ Thụy Sĩ đã đề nghị khoản ngân sách 4,2 tỉ USD cho chương trình trang bị vũ khí năm 2026. Họ ước tính quân đội cần thêm khoảng 30 tỉ USD trong những năm tới để đối phó với các mối đe dọa được đánh giá là đáng lưu ý, đặc biệt là chiến tranh lai và các cuộc tấn công tầm xa.

Tại Pháp, ngày 17-8, Tổng thống Emmanuel Macron đã ký Luật sửa đổi chương trình quân sự, theo đó tăng thêm 36 tỉ euro (khoảng 41 tỉ USD) chi tiêu quốc phòng từ nay đến năm 2030. Như vậy, tổng chi tiêu quốc phòng trong giai đoạn 2024-2030 tăng từ 400 tỉ euro lên 436 tỉ euro. Tổng thống Macron cho biết khoản ngân sách bổ sung sẽ cho phép Paris phát triển nhiều năng lực quân sự khác nhau, trong đó có phòng thủ tên lửa, tác chiến bằng thiết bị bay không người lái, năng lực tấn công tầm xa và tác chiến mạng.

Trong những năm gần đây, Pháp đã tăng đáng kể chi tiêu quân sự. Tổng thống Macron cam kết sẽ tăng gấp đôi mức chi tiêu vào cuối nhiệm kỳ so với mức khi ông lên nắm quyền năm 2017. Theo chủ nhân Điện Élysée, ngân sách quốc phòng hằng năm của Pháp dự kiến sẽ đạt 64 tỉ euro vào năm 2027.

Trước đó, hôm 8-8, Bộ Quốc phòng Nhật Bản thông báo sẽ đề xuất ngân sách quốc phòng cao kỷ lục khoảng 8.900 tỉ yen (56 tỉ USD) cho tài khóa 2027. Một quan chức cấp cao của chính phủ thậm chí nói rằng ngân sách quốc phòng cuối cùng cho tài khóa 2027 có thể lên tới 63 tỉ USD.

Các khoản chi chủ yếu dự kiến dành cho tăng cường năng lực phòng không và tác chiến, trong đó có mua số lượng lớn thiết bị bay không người lái đánh chặn - được xem là một giải pháp thay thế giá rẻ cho tên lửa đất đối không, đồng thời xây dựng mạng lưới phòng không kết hợp công nghệ laser công suất cao và công nghệ vi sóng.

Tokyo đặt mục tiêu tổng chi tiêu quốc phòng trong giai đoạn 2023-2027 là 271 tỉ USD. Kể từ tài khóa 2023, ngân sách quốc phòng Nhật Bản liên tục lập kỷ lục mới, làm gia tăng những tranh luận trong xã hội.

Tại Mỹ, Hạ viện hồi cuối tháng 7 đã thông qua dự luật chính sách quốc phòng thường niên, qua đó, cho phép cung cấp khoản tiền kỷ lục lên tới 1.150 tỉ USD cho Bộ Chiến tranh.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết dự luật không chỉ tăng lương cho binh sĩ mà còn củng cố khả năng răn đe hạt nhân và phòng thủ tên lửa của Mỹ - bao gồm cả việc xây dựng hệ thống Vòm Vàng. Riêng các nghị sĩ Cộng hòa kỳ vọng dự luật sẽ giúp xây dựng lại kho dự trữ của Mỹ, vốn cạn kiệt sau cuộc xung đột với Iran.

BOX:

Theo trang Business Insider, chi tiêu quân sự toàn cầu năm 2025 lên tới 2.600 tỉ USD, trong đó Mỹ chiếm hơn 1/3 (921 tỉ USD), kế đến là Trung Quốc với 251 tỉ USD, Nga 161 tỉ USD, Đức 107 tỉ USD, Anh 94 tỉ USD, Ấn Độ 78 tỉ USD, Saudi Arabia 72 tỉ USD và Pháp 70 tỉ USD.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)