Chiều 3-8, Quốc hội thảo luận ở tổ về Luật Đầu tư sửa đổi. Bà Tô Ái Vang, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ​, tham gia đóng góp một số ý quan trọng để góp phần hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và phụ lục 4, về Danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Đại biểu Tô Ái Vang phát biểu góp ý về Luật Đầu tư sửa đổi

Theo bà Tô Ái Vang, tại Điều 5 - Điều khoản chuyển tiếp, khoản 1 quy định "Hợp đồng kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học ký kết trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành, chấm dứt hiệu lực, kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành; các bên tham gia hợp đồng được thực hiện các hoạt động để thanh lý hợp đồng theo quy định của pháp luật về dân sự và các quy định pháp luật có liên quan”.

Quy định trên cho các bên được thực hiện hoạt động để thanh lý hợp đồng là cần thiết, nhưng vẫn chưa đầy đủ, chưa bảo đảm tính hợp lý và mang tính bắt buộc. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cần xem xét bổ sung chặt chẽ hơn.

Thực tế N₂O vẫn là nguyên liệu hợp pháp trong nhiều ngành công nghiệp, thực phẩm và y tế . Việc không có cơ chế nhận diện, phân tách rõ ràng giữa dòng sản phẩm "cấm" và dòng sản phẩm "được phép" sẽ gây khó khăn cho kiểm soát và có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp hoạt động chân chính.

Tuy nhiên, Luật mới sửa đổi không đề cập đến các hợp đồng đã và đang được thực hiện. Nghĩa vụ của các bên trong giai đoạn chuyển giao, như: trả hàng, nhận tiền, bàn giao thiết bị… sẽ được giải quyết ra sao. Điều này sẽ tạo ra khoảng trống pháp lý, tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp dân sự phức tạp, đặc biệt khi các bên không tự thỏa thuận được với nhau.

Nếu không có hướng dẫn cụ thể về thời hạn, khối lượng tồn kho, hay tiêu chí xác định chi phí hợp lý phát sinh từ việc thanh lý, doanh nghiệp có thể bị lợi dụng để kéo dài hoạt động kinh doanh bị cấm, còn cơ quan chức năng sẽ gặp lúng túng khi xác định đâu là hành vi thanh lý hợp pháp và đâu là kinh doanh trái phép.

Để quy định trên có tính khả thi và bảo vệ tốt nhất quyền lợi cho các bên, bà Tô Ái Vang cho rằng cần tách khoản 1 này thành 2 vế.

Tại vế thứ nhất, tính từ “Hợp đồng kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học ký kết trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành, chấm dứt hiệu lực, kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành”, dự thảo Luật xem xét bổ sung từ “các” vào đầu khoản 1; bổ sung từ “đã” vào trước cụm từ “Các trường hợp…..nghiên cứu khoa học”; bổ sung từ “đương nhiên” vào trước cụm từ “chấm dứt hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực”.

Như vậy, vế thứ nhất của khoản 1 này, được viết lại hoàn chỉnh như sau: “Các hợp đồng kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học đã ký kết trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành, đương nhiên chấm dứt hiệu lực, kể từ ngày Luật này có hiệu lực”.

Tại vế thứ hai, tính từ “các bên tham gia hợp đồng được thực hiện các hoạt động để thanh lý hợp đồng theo quy định của pháp luật về dân sự và các quy định pháp luật có liên quan”. Dự thảo Luật xem xét bổ sung cụm từ “Trong thời hạn tối đa 45 ngày kể từ ngày Luật có hiệu lực” vào trước “các bên tham gia hợp đồng”

Bổ sung đoạn “cần thiết, để giải quyết quyền và nghĩa vụ liên quan đến số lượng hàng hóa, nguyên vật liệu đã tồn kho hoặc đang trong quá trình vận chuyển, bao gồm việc trả lại hàng cho bên bán, thanh toán tiền và các chi phí phát sinh hợp lý khác” vào trước cụm từ “để thanh lý”. Bổ sung từ “dứt điểm” vào trước “hợp đồng theo quy định”; bổ sung từ “Bộ Luật” vào trước “Dân sự”

Như vậy, vế thứ hai của khoản 1 này, được viết lại hoàn chỉnh như sau: “Trong thời hạn tối đa 45 ngày kể từ ngày Luật có hiệu lực, các bên tham gia hợp đồng được thực hiện các hoạt động cần thiết, để giải quyết quyền và nghĩa vụ liên quan đến số lượng hàng hóa, nguyên vật liệu đã tồn kho hoặc đang trong quá trình vận chuyển, bao gồm việc trả lại hàng cho bên bán, thanh toán tiền và các chi phí phát sinh hợp lý khác để thanh lý dứt điểm hợp đồng, theo quy định của Bộ luật Dân sự và các quy định pháp luật có liên quan”.

Việc bổ sung cụm từ “đương nhiên chấm dứt” và “thời hạn tối đa 45 ngày” sẽ tạo ra một mốc thời gian rõ ràng, chặt chẽ, tránh tình trạng doanh nghiệp kéo dài hoạt động bị cấm, trong khi vẫn cho rằng mình đang trong quá trình thanh lý. Việc đưa ra phạm vi cụ thể, cho phép các bên giải quyết các vấn đề thực tế phát sinh, như hàng tồn kho, hợp đồng vận chuyển đang còn dở dang, giúp họ chủ động hơn và giảm thiểu tổn thất .

Cùng với việc liệt kê một số hành động thanh lý điển hình, vừa hướng dẫn doanh nghiệp, vừa là căn cứ để cơ quan chức năng xác minh hành vi “thanh lý hợp pháp” thay vì “kinh doanh trái phép”.

P.V