Khi người thân bất ngờ ngã quỵ, méo miệng hay ôm ngực đau dữ dội, sự hoảng loạn của gia đình dễ dẫn đến xử trí sai cách hoặc trễ giờ vàng. BS.CKII Đỗ Văn Phẩm, Trưởng Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, nhấn mạnh: “Mỗi phút trôi qua là hàng triệu tế bào não và cơ tim bị mất đi”. Thân nhân chính là mắt xích đầu tiên quyết định cơ hội sống còn của người bệnh thông qua các bước xử trí chuẩn xác dưới đây.
Khi phát hiện người thân xuất hiện các dấu hiệu đột quỵ theo nguyên tắc FAST (méo mặt, yếu tay chân, nói khó), người nhà cần ghi nhớ chính xác thời điểm khởi phát triệu chứng. Người bệnh cần được đặt nằm ở tư thế an toàn, nơi thoáng mát và nới lỏng quần áo.
Nếu bệnh nhân nôn ói hoặc giảm ý thức, nhưng vẫn còn thở, hãy đặt nằm nghiêng an toàn để tránh hít sặc vào đường thở. Người thân tuyệt đối không tự điều trị cho người bệnh, không cho ăn uống, không tự ý cho uống thuốc hạ huyết áp (gây giảm tưới máu não) hay dùng aspirin, thuốc chống đông khi chưa xác định được thể đột quỵ.
Nếu bệnh nhân bất tỉnh, ngừng thở hoặc thở ngáp cá, cần đặt người bệnh trên mặt phẳng cứng và tiến hành ép tim liên tục ở giữa ngực (tần số 100-120 lần/phút, độ sâu 5-6cm). Sử dụng máy sốc điện tự động (AED) ngay nếu có.
Còn với bệnh lý nhồi máu cơ tim, biểu hiện điển hình là cảm giác đau, nặng, bóp nghẹt vùng ngực lan lên cổ, hàm, vai hoặc ra sau lưng, kèm khó thở, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt. Ở người cao tuổi, phụ nữ và bệnh nhân đái tháo đường, triệu chứng có thể mờ nhạt hơn, chủ yếu là mệt đột ngột hoặc khó thở. Càng kéo dài thời gian thiếu máu, vùng cơ tim hoại tử càng lớn, dễ dẫn đến rối loạn nhịp nguy hiểm, suy tim hay ngừng tim. Người nhà tuyệt đối không để bệnh nhân tự nghỉ ngơi mà cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế thăm khám, cấp cứu ngay lập tức.
Đối với bệnh nhân đột quỵ hay nhồi máu cơ tim, việc di chuyển bằng phương tiện cá nhân tiềm ẩn nhiều rủi ro do tình trạng sức khỏe có thể chuyển biến xấu đột ngột trên đường. Xe cấp cứu chuyên dụng có nhân viên y tế và được trang bị đầy đủ thiết bị hỗ trợ sinh tồn, đồng thời kết nối trước với bệnh viện để sẵn sàng tiếp nhận người bệnh ngay khi đến viện.
Vì vậy người dân nên lưu sẵn hotline cấp cứu của cơ sở y tế gần nhất có đủ năng lực can thiệp chuyên sâu. Tại TP Cần Thơ, Biệt đội Cấp cứu 916 của Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long luôn túc trực 24/24 qua hotline: 02923 916 916 để hỗ trợ xử trí kịp thời trong các tình huống nguy cấp.
THU SƯƠNG
