Phó Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã nghẹn lời và rơi lệ khi ông xuất hiện trên đài truyền hình quốc gia đêm 5-3, thông báo rằng Tổng thống Venezuela Hugo Chavez đã qua đời vào lúc 14 giờ 25 phút (giờ địa phương), sau cuộc chiến gay go chống chọi căn bệnh ung thư gần hai năm.

"Đây là giây phút đau thương nhất"- ông Maduro nói. Trước đó, chính phủ Venezuela thông báo về việc một biến chứng hô hấp nghiêm trọng đã khiến sức khỏe của vị lãnh tụ Venezuela bị suy yếu đi vào tối hôm trước. Ông Chavez đã trải qua 4 ca phẫu thuật vì căn bệnh ung thư, phát hiện lần đầu tiên tại khu vực xương chậu vào giữa năm 2011. Lần phẫu thuật mới nhất diễn ra tại Cuba vào ngày 11-12-2012 và kể từ đó ông Chavez không còn xuất hiện trước công chúng.

Những người ủng hộ Tổng thống Chavez đổ xô đến bệnh viện nơi ông trút hơi thở cuối cùng. Ảnh: Reuters

Chỉ ít phút sau khi thông tin Tổng thống Chavez qua đời được công bố, những người ủng hộ vị Tổng thống Venezuela bắt đầu đổ xuống đường, khóc than và cùng gào thét những khẩu hiệu như "Chavez vẫn sống!" và "Chúng tôi là Chavez!".

Theo Ngoại trưởng Venezuela Elias Jaua, di hài của Tổng thống Chavez sẽ được quàn ba ngày tại một học viện quân sự ở Thủ đô Caracas từ ngày 6-3 cho tới khi tiến hành lễ truy điệu với sự tham dự của các nhà lãnh đạo nước ngoài vào ngày 8-3. Jaua cho biết nước này sẽ tiến hành bầu cử tổng thống mới trong 30 ngày tới và Phó Tổng thống Nicolas Maduro sẽ tạm thời lên cầm quyền.

Trong khi đó, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc (LHQ) cùng một loạt các nhà lãnh đạo Mỹ La-tinh, Mỹ, Nga, Anh... đã gửi lời chia buồn trước sự ra đi của Tổng thống Chavez và ca ngợi những đóng góp quan trọng của ông cho Venezuela cũng như cho khu vực Mỹ La-tinh.

Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon đã bày tỏ sự chia buồn sâu sắc nhất tới gia đình, người dân và chính phủ của Venezuela, đồng thời nhấn mạnh những đóng góp của ông Chavez đối với sự phát triển của đất nước. Đại sứ Nga tại LHQ Vitaly Churkin đã gọi sự ra đi của ông Chavez "là một thảm kịch vì ông là một chính trị gia lớn của đất nước mình, của Mỹ La-tinh và thế giới".

Tại Argentina, Tổng thống Cristina Fernandez de Kirchner đã tạm ngưng mọi hoạt động sau khi tin tức về cái chết của nhà lãnh đạo Venezuela được thông báo. Tại Peru, Quốc hội đã dành một phút mặc niệm nhà lãnh đạo Venezuela. Tổng thống Bolivia Evo Morales cho biết ông sẽ lập tức lên đường tới Caracas.

Chính phủ Cuba đã gửi lời chia buồn chân thành, sâu sắc tới Chính phủ và nhân dân Venezuela, đồng thời thông báo Cuba sẽ để quốc tang trong ba ngày, từ ngày 6 đến 8-3, để bày tỏ lòng kính trọng và cảm phục đối với nhà lãnh đạo Venezuela, người bạn và là đồng minh thân thiết của Cuba.

Trong một tuyên bố ngắn bằng văn bản, Tổng thống Mỹ Barack Obama cho biết sự ra đi của Tổng thống Chavez là "thời khắc đầy thách thức" và cam kết ủng hộ người dân Venezuela cũng như lợi ích của nước này trong việc phát triển một mối quan hệ tương lai mang tính xây dựng với Caracas. Trong khi đó, tuyên bố của cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter nói rằng ông Chavez "sẽ được nhớ đến vì sự khẳng định đanh thép về quyền tự trị và độc lập cho các chính phủ ở Mỹ La-tinh".

Giới phân tích cho rằng cái chết của ông Chavez có thể làm thay đổi cân bằng chính trị tại khu vực Mỹ La-tinh, là tổn thất lớn đối với các quốc gia cánh tả. Sự kiện này cũng có thể ít nhiều gây tác động kinh tế vì Venezuela dưới thời ông Chavez là nước viện trợ hoặc cung cấp dầu mỏ dưới giá thị trường cho một số nước láng giềng, đặc biệt là ở Caribe.

THÁI THANH (Tổng hợp)

Hugo Chavez - người hùng làm thay đổi Venezuela Được ví như người hùng của dân nghèo và là người luôn kiên định, Hugo Chavez đã lãnh đạo Venezuela trong suốt hơn 14 năm qua bằng “Cuộc cách mạng Bolivar”. Chavez sinh ngày 28-7-1954 tại thị trấn Sabeneta, phía Tây tiểu bang Barinas. Từ bé, Chavez được gửi đến sống với bà nội. Năm 17 tuổi, ông theo học tại Học viện Quân sự Venezuela, tốt nghiệp năm 1975 và được phong hàm thiếu úy. Trong quá trình làm việc, ông miệt mài nghiên cứu các tác phẩm của Simon Bolivar, một nhà lãnh đạo chính trị và quân sự thuộc thế kỷ 19, các tác phẩm của Bolivar đã in sâu trong Chavez, gieo những hạt giống đầu tiên trên bước đường chính trị sau này của ông. Tháng 12-1998, ông đắc cử Tổng thống nhiệm kỳ đầu tiên với 56% phiếu bầu và trở thành tổng thống trẻ tuổi nhất Venezuela khi nhậm chức ở tuổi 44. Hai năm sau, ông tái đắc cử trong cuộc bầu cử trước thời hạn trong khuôn khổ hiến pháp mới do ông thúc đẩy (với 56,9% số phiếu ủng hộ); tiếp tục tái cử lần thứ hai vào năm 2006 (với 62,8% số phiếu). Trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 10-2012, ông đã giành chiến thắng với nhiệm kỳ thứ ba liên tiếp. Trong sự nghiệp chính trị, Tổng thống Hugo Chavez đã vượt qua cuộc đảo chính kéo dài 47 giờ đồng hồ do giới chức quân đội và doanh nghiệp tiến hành hồi tháng 11-2002. Nỗ lực của phe đối lập đòi phế truất ông trong cuộc trưng cầu ý dân năm 2004 cũng thất bại. Năm 2009, ông lại vượt qua cuộc trưng cầu ý dân khác về giới hạn thời gian cầm quyền của tổng thống, từ đó cho phép ông tiếp tục nắm quyền. Hơn một thập kỷ qua, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Chavez và đảng Xã hội Thống nhất Venezuela (PSUV), đất nước Venezuela đã thu được nhiều thành tựu quan trọng trên mọi lĩnh vực, tạo nên những đổi thay sâu sắc, tích cực tại quốc gia Nam Mỹ này. Thành tựu nổi bật trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước của chính quyền Tổng thống Chavez là cải thiện rõ rệt đời sống của các tầng lớp nhân dân lao động. Tỷ lệ thất nghiệp giảm thấp nhất từ trước tới nay, xuống còn 6,3% và tỷ lệ người nghèo giảm hơn mức trung bình của khu vực, xuống còn khoảng 27%. Với sự giúp đỡ của Cuba, Venezuela đã hoàn thành chương trình xóa nạn mù chữ và đang phấn đấu phổ cập tiểu học. Nhà nước dành cho ngân sách giáo dục 20% tổng chi ngân sách. Học sinh các cấp, kể cả bậc đại học, đều không phải đóng học phí. Hàng triệu lượt người được khám, chữa bệnh miễn phí... Hơn nữa, vai trò và vị thế của Venezuela trên trường quốc tế và khu vực ngày càng được củng cố và nâng cao, đặc biệt khi Caracas luôn tích cực chia sẻ nguồn lợi từ dầu khí của mình để hỗ trợ các nước khác.    TRÍ VĂN (Theo France24, Reuters, TTXVN)