Hãng tin Reuters ngày 21-7 cho biết tập đoàn sản xuất máy bay Boeing của Mỹ vừa yêu cầu chính phủ nước này gây áp lực đối với Liên minh châu Âu (EU) để làm rõ thông tin về gói vay trị giá 3 tỉ euro (3,43 tỉ USD) dành cho Airbus, tập đoàn hàng không vũ trụ lớn nhất châu Âu. Động thái này làm dấy lên nguy cơ căng thẳng thương mại trở lại, khi hai bên chỉ vừa gia hạn thỏa thuận đình chiến thuế quan liên quan đến vấn đề trợ cấp máy bay.

Máy bay của Boeing (trên) và Airbus. Ảnh: Business Insider

Cả Boeing và Airbus đều giành được thắng lợi một phần trong cuộc tranh chấp kéo dài 17 năm tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) liên quan đến các cáo buộc lẫn nhau về trợ cấp máy bay. Cuộc chiến thương mại này đã dẫn đến làn sóng áp thuế xuyên Đại Tây Dương, ảnh hưởng đến nhiều ngành công nghiệp khác, trước khi hai bên đạt được thỏa thuận đình chiến trong 5 năm vào năm 2021. Thỏa thuận này vốn hết hạn vào ngày 6-7, nhưng đã được gia hạn vô thời hạn khi cả Boeing và Airbus đều lùi bước trước nguy cơ tái bùng phát chiến tranh thương mại trong lĩnh vực hàng không vũ trụ.

Boeing đưa ra yêu cầu điều tra khoản vay của EU trong bối cảnh Airbus đang thảo luận về việc phát triển một dòng máy bay mới vào năm 2030. Trong bức thư gửi đến Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, Boeing cho biết họ rất bất ngờ trước thông báo ngày 29-6 từ Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) - cơ quan cho vay của EU - về việc cam kết khoản vay doanh nghiệp lớn nhất từ ​​trước đến nay dành cho Airbus.

Theo thông báo đó, EIB cho biết gói vay này sẽ hỗ trợ các khoản đầu tư dài hạn của Airbus đến năm 2030. Boeing lưu ý rằng đây cũng là năm mà Giám đốc điều hành của Airbus, Guillaume Faury, tiết lộ hãng này có kế hoạch bắt đầu phát triển mẫu máy bay kế nhiệm A320neo.

Trong một cuộc phỏng vấn với Aviation Week trước thềm Triển lãm Hàng không Farnborough (diễn ra trong hai ngày 21 và 22-7 ở Anh), ông Faury đã đề cập một mẫu máy bay mới vào năm 2030, với mật mã nội bộ của dự án là “eAction”. Boeing cũng nói thêm rằng thông báo của EIB, bao gồm đợt giải ngân đầu tiên trị giá 1 tỉ euro, được đưa ra chỉ 4 ngày sau khi EU thông qua quyết định gia hạn thỏa thuận đình chiến. 

Hãng Boeing đề nghị Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) yêu cầu EU phải cung cấp “bản báo cáo đầy đủ về các điều khoản của khoản vay này” và giải thích lý do tại sao nó phù hợp với thỏa thuận đình chiến năm 2021, trong đó kêu gọi một “quy trình cởi mở và minh bạch”. 

Về phần mình, EIB cho biết tổ chức này tài trợ cho hàng ngàn công ty mỗi năm và phủ nhận việc cung cấp bất kỳ sự hỗ trợ bất thường nào cho Airbus. “Đây là khoản vay thông thường, có tính lãi, nằm trong hoạt động tài chính tổng thể của EIB”, người phát ngôn của ngân hàng cho biết. 

Theo Reuters, việc Boeing yêu cầu điều tra khoản vay của EU dành cho Airbus có khả năng khơi mào một làn sóng cạnh tranh mới trên thị trường máy bay toàn cầu.

T. TRÚC (Theo CNBC)