14/06/2026 - 05:47

Biến đổi khí hậu và chuyện bất bình đẳng

1.000 tỉ USD là tổn thất đối với khí hậu do giới siêu giàu trên thế giới gây ra mỗi năm, theo báo cáo vừa được tổ chức phi chính phủ Greenpeace công bố.

Cụ thể, nhóm 1% người giàu nhất thế giới kiểm soát khoảng 40% lượng phát thải dựa trên quyền sở hữu. Đây là lượng khí nhà kính phát sinh từ các doanh nghiệp và tài sản tư nhân, chiếm 60% tổng lượng phát thải toàn cầu. Greenpeace cho rằng các cuộc tranh luận về khí hậu lâu nay thường tập trung vào hành vi tiêu dùng cá nhân như đi máy bay, sử dụng ô tô hay tiêu thụ năng lượng. Tuy nhiên, tác động từ quyền sở hữu doanh nghiệp và các khoản đầu tư vào những ngành phát thải cao như dầu khí, bất động sản hoặc công nghiệp nặng mới là yếu tố có ảnh hưởng lớn hơn nhưng ít được chú ý.

Ngược lại, 1/2 dân số nghèo nhất thế giới chỉ tạo ra khoảng 3% lượng phát thải cùng loại.

Một báo cáo khác, do nhóm nhà khoa học tại Viện Phân tích hệ thống ứng dụng quốc tế (trụ sở tại Áo) và Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ thực hiện, được đăng tải trên tạp chí khoa học Nature hồi năm ngoái cũng cho thấy nhóm người giàu nhất thế giới chịu trách nhiệm cho 65% mức tăng nhiệt toàn cầu kể từ năm 1990. Theo các nhà nghiên cứu, năm 2020, nhiệt độ trung bình trên thế giới cao hơn 0,61 độ C so với năm 1990.

Báo cáo, nhan đề “Các nhóm thu nhập cao góp phần bất cân xứng vào tình trạng khí hậu cực đoan trên thế giới”, cho biết khoảng 2/3 mức tăng trên do lượng khí thải từ 10% người giàu nhất hành tinh. “Chúng tôi phát hiện ra rằng phát thải từ nhóm người giàu đóng vai trò chính trong việc thúc đẩy các hiện tượng khí hậu cực đoan. Điều này ủng hộ mạnh mẽ các chính sách khí hậu nhằm mục tiêu giảm lượng khí thải của họ”, tác giả chính của báo cáo nói.

Trong khi đó, 50% người nghèo nhất thế giới đóng góp chỉ 1/3 tổng phát thải toàn cầu.

Tính trên quốc gia, các nền kinh tế hàng đầu thế giới như Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ và Liên minh châu Âu góp phần nhiều nhất vào tình trạng biến đối khí hậu toàn cầu.

Thế nhưng nghịch lý là người nghèo và nước nghèo lại là đối tượng gánh hậu quả nặng nề nhất của tình trạng thời tiết cực đoan. Theo Liên Hiệp Quốc, gần 900 triệu người nghèo nhất thế giới đang trực tiếp đối mặt với các rủi ro ngày càng nghiêm trọng do biến đổi khí hậu.

Một chuyên gia Liên Hiệp Quốc thậm chí cho rằng thế giới đang phải đối mặt với “nạn phân biệt chủng tộc” về khí hậu, tức là người giàu vốn là “thủ phạm chính” gây ra biến đổi khí hậu lại có khả năng thích ứng tốt hơn, trong khi người nghèo vốn chỉ phải chịu trách nhiệm một phần nhỏ nhưng lại hứng chịu tác động tồi tệ nhất từ tình trạng này.

Xét trên quốc gia, chịu tác động nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu là CH Chad, CH Trung Phi, Eritrea, CHDC Congo, Sudan - đều là những nước nghèo và có mức phát thải thấp.

QUỐC KHÁNH

Chia sẻ bài viết