Liên minh châu Âu (EU) và Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), hai đối tác đáng tin cậy đại diện cho hơn 1 tỉ người, có vị thế tốt để mang lại sự ổn định, an ninh và khả năng dự đoán trong bối cảnh bất ổn quốc tế ngày càng gia tăng. Hai bên cần tăng cường liên minh chiến lược dựa trên các nguyên tắc chung và luật pháp quốc tế vì lợi ích chung. Đó là kêu gọi của Phó Thủ tướng Bỉ kiêm Bộ trưởng Ngoại giao phụ trách các vấn đề về châu Âu và hợp tác phát triển Maxime Prévot.

Phó Thủ tướng Bỉ kiêm Bộ trưởng Ngoại giao phụ trách các vấn đề về châu Âu và hợp tác phát triển Maxime Prévot. Ảnh: Bernama

Theo phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur, phát biểu tại Hội nghị Bàn tròn châu Á - Thái Bình Dương (APR) 2026, do Viện Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (ISIS) Malaysia tổ chức ngày 2-7, Phó Thủ tướng Prévot cho rằng châu Âu đã trở nên quá phụ thuộc về quân sự vào Mỹ, về thương mại vào Trung Quốc và về năng lượng vào Nga. Ông nhấn mạnh đã đến lúc phải tăng cường liên minh chiến lược giữa EU và ASEAN, không phải bằng cách tìm cách chống lại bất kỳ ai, mà vì các nguyên tắc, vì lợi ích chung hơn là chủ nghĩa biệt lập quốc gia.

Mô tả quan hệ đối tác EU-ASEAN là mô hình đối thoại, ngoại giao và hợp tác lâu dài, ông Prévot kêu gọi cả hai khu vực tận dụng động lực toàn cầu đang phát triển để tăng cường hợp tác. Ông lưu ý chính sự ổn định, an ninh và khả năng dự đoán trong quan hệ đối tác EU-ASEAN đã tạo nên niềm tin mà các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư đang rất cần trong thời kỳ hỗn loạn trên trường quốc tế hiện nay. Ông nêu rõ: “Nếu sự phụ thuộc lẫn nhau định hình thực tại của chúng ta, chủ nghĩa đa phương phải định hình phản ứng của chúng ta. Chủ nghĩa đa phương là phần thiết yếu trong bản sắc của Bỉ và châu Âu”.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Bỉ đánh giá hệ thống đa phương đang chịu áp lực, do đó, hệ thống này phải thích ứng để duy trì uy tín và hiệu quả trong một thế giới đang thay đổi. Ông Prévot cho rằng quan hệ đối tác giữa EU và ASEAN mang đến mô hình hợp tác đa phương hiệu quả, được củng cố thông qua các sáng kiến cụ thể: các cuộc thảo luận đang diễn ra về hiệp định thương mại tự do, tăng cường hợp tác hàng hải và các nỗ lực chung trong các lĩnh vực như quản trị số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Cũng theo ông Prévot, cho biết Lưới điện ASEAN là một trong số các dự án trọng điểm có thể tăng cường hơn nữa khả năng kết nối khu vực. Thông qua chiến lược Global Gate, EU và các quốc gia thành viên dự định huy động 10 tỉ euro (hơn 11 tỉ USD) hỗ trợ Lưới điện ASEAN và hội nhập năng lượng khu vực. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ 3 của ASEAN sau Trung Quốc, Mỹ và với tiềm năng vô hạn, hai bên có thể làm tốt hơn nhiều.

Phó Thủ tướng Prévot cho biết thêm tương tự như hầu hết các nước ASEAN, Bỉ là một quốc gia hàng hải với nền kinh tế rất mở. Ông nhấn mạnh cam kết của Bỉ đối với Hiến chương Liên Hiệp Quốc (LHQ) và Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, khẳng định những văn kiện này vẫn là những trụ cột thiết yếu cho sự ổn định.

Trước thềm kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Đông Nam Á (TAC) ngày 24-7, Phó Thủ tướng Prévot cũng thông báo quyết định của Bỉ phê chuẩn Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác (TAC) của ASEAN, mô tả động thái này phản ánh cam kết của quốc gia trên đối với quan hệ liên quốc gia hòa bình và sự tham gia mạnh mẽ hơn với Đông Nam Á.

VIÊN LUYẾN