Giáo sư Massoud Ali-Mohammadi. Ảnh: Reuters

Vụ ám sát giáo sư Massoud Ali-Mohammadi bằng một quả bom được điều khiển từ xa khi ông vừa rời khỏi ngôi nhà của mình ở khu ngoại ô Thủ đô Tehran hôm 12-1 vừa qua xảy ra vào lúc các cuộc biểu tình và đụng độ giữa những người ủng hộ và chống chính phủ còn hết sức căng thẳng ở Iran. Nó cũng diễn ra vào thời điểm nhạy cảm của cuộc tranh cãi giữa Iran và phương Tây về chương trình hạt nhân của Tehran…

Theo các phương tiện truyền thông nhà nước và Bộ Ngoại giao Iran, giáo sư Massoud Ali-Mohammadi, 50 tuổi, là một “nhà cách mạng tận tụy”, nhà khoa học hạt nhân ủng hộ chính quyền của Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad. Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran, dẫn lời một trong những sinh viên của giáo sư Ali-Mohammad, cho biết ông là một chuyên gia vật lý phân tử, đã làm việc cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran trong nhiều năm, từ cuộc chiến giữa Iran và Iraq giai đoạn 1980-1988 cho đến năm 2003.

Trong khi đó, theo hãng tin Anh Reuters và các phương tiện truyền thông phương Tây, giáo sư Ali-Mohammadi từng làm việc gắn bó với hai nhà khoa học hạt nhân Mohsen Fakhrizadeh-Mahabadi và Fereydoun Abbassi-Davani. Nhật báo Ha’aretz của Israel cũng cho rằng, dù Đại học Tehran phủ nhận ông Ali-Mohammadi có liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, nhưng thông thường các khoa vật lý và hóa học của các trường đại học ở nước này đều đóng vai trò cố vấn hạt nhân cho chính phủ.

Hãng truyền thông IRIB dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, cáo buộc Israel và Mỹ có dính líu đến vụ ám sát giáo sư Ali-Mohammadi. Theo người phát ngôn này, cơ quan tình báo Iran đang tiến hành điều tra vụ việc và đã “có những dấu hiệu” về sự dính líu của Israel và Mỹ trong vụ này. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nêu rõ những hành động khủng bố và mưu đồ sát hại các nhà khoa học hạt nhân Iran, chắc chắn sẽ không ngăn được các tiến trình khoa học và công nghệ của nước này. Trưởng công tố Tehran Abbas Jafari Dolatabadi cũng quy trách nhiệm cho các cơ quan tình báo của Israel và Mỹ “nhúng tay” vào vụ này. Theo báo Daily Telegraph của Anh số ra ngày 13-1, lời cáo buộc của Tehran không phải là không có cơ sở. Tờ báo dẫn các nguồn tin tình báo thân cận của Mỹ cho biết Israel đã quyết định giải quyết chương trình hạt nhân của Iran bằng hành động phá hoại, mua chuộc và ám sát. Vụ nhà khoa học hạt nhân Ardeshir Hassanpour, 44 tuổi, thiệt mạng hồi đầu năm 2007 bị nghi là do cơ quan tình báo hải ngoại Mossad của Israel tiến hành.

Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Mỹ lập tức phủ nhận và cho rằng cáo buộc của Iran là “ngớ ngẩn”. Theo hãng tin Anh Reuters, người phát ngôn của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran, ông Ali Shirzadian, đã khẳng định giáo sư Ali-Mohammadi không có vai trò gì trong các hoạt động hạt nhân của họ. Reuters còn dẫn lời một giáo sư vật lý phương Tây nói rằng những nghiên cứu gần đây của giáo sư này chỉ là bản chất của năng lượng tối, một lĩnh vực lý thuyết về vũ trụ học, chứ không phải về năng lượng hạt nhân. Còn hãng thông tấn AP của Mỹ thì tung tin “giáo sư Ali-Mohammadi là một trong số 240 giáo sư đại học công khai ủng hộ ứng cử viên đối lập Hossein Moussavi trước cuộc bầu cử tổng thống tháng 6-2009, và Đại học Tehran là một trong những trường có sinh viên tham gia biểu tình chống chính phủ Iran thời gian gần đây”. Thế nhưng, trưởng bộ môn khoa học của Đại học Tehran, ông Ali Maqari, khẳng định giáo sư Ali-Mohammadi chưa bao giờ là gương mặt chính trị hay tham gia các hoạt động đảng phái.

Xem ra, cái chết của giáo sư Ali-Mohammadi vẫn còn là một điều bí ẩn.

PHÚC GIA AN
(Theo Ha’aretz, Reuters, AP, AFP, Guysen)