Tại Cần Thơ, hiện nay đang ghi nhận số mắc ca tay chân miệng (TCM) và sốt xuất huyết (SXH) tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025. Hai bệnh này thường diễn tiến rất nhanh, dễ nhầm lẫn với các bệnh khác, nguy cơ tử vong nếu chủ quan, điều trị muộn.

Bác sĩ khám cho trẻ tại BVNĐCT. 

Ca nặng tăng cao

Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Cần Thơ, tính đến ngày 1-4-2026, TP Cần Thơ ghi nhận 1.856 ca mắc SXH, tăng 1.381 ca so với cùng kỳ 2025; TCM có 1.053 ca, tăng 601 ca.

Theo Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ (BVNĐCT) - bệnh viện chuyên khoa nhi tuyến cuối của khu vực ĐBSCL, với bệnh TCM, trong 3 tháng đầu năm 2026, tổng số ca điều trị ngoại trú là 2.473 lượt, tăng 103% so với cùng kỳ 2025. Số ca nội trú là 524 lượt, tăng 105% so với cùng kỳ. Riêng tháng 3-2026, ngoại trú ghi nhận 919 ca và nội trú 155 ca, đều cao hơn so với tháng 3-2025 (lần lượt tăng 116% và 118%). So với tháng 2-2026, số ca ngoại trú tháng 3 tăng mạnh (919 ca so với 645 ca). Qua thống kê của BVNĐCT cho thấy, dịch TCM đang có xu hướng leo thang.

Về SXH, tổng ngoại trú quý I-2026 là 503 lượt, tăng 85% so với cùng kỳ 2025. Đáng chú ý, số ca nội trú là 737 lượt, tăng đến 334% so với cùng kỳ năm 2025 (chỉ có 170 lượt). Tháng 1-2026 là tháng cao điểm, với 278 ca nội trú, gấp gần 3,8 lần cùng kỳ. Sang tháng 2 và tháng 3, số ca nội trú có giảm nhẹ, nhưng vẫn duy trì ở mức cao (tháng 1 ghi nhận 221 ca và tháng 2 là 238 ca).

BS.CKII Nguyễn Phát Nguyên, Trưởng Phòng Kế hoạch Tổng hợp, BVNĐCT, cho biết: Đợt dịch này có sự gia tăng đột biến các ca nặng ở cả hai bệnh. Với bệnh TCM, quý I-2026 ghi nhận 26 ca nặng nội trú, trong khi cùng kỳ năm 2025 chỉ có 1 ca. Điều này cho thấy mức độ diễn tiến nặng của bệnh TCM năm nay nghiêm trọng hơn, có thể liên quan đến sự lưu hành của các chủng enterovirus, có độc lực cao hơn. Với SXH, quý I-2026, có 78 ca nặng nội trú, so với  cùng kỳ 2025 chỉ 11 ca (tăng 609%). Đặc biệt trong tháng 1-2026, ghi nhận 37 ca nặng, đây là mức rất cao đối với giai đoạn đầu năm, cho thấy dịch SXH năm nay đến sớm và diễn biến phức tạp. Tỷ lệ ca nặng/tổng nội trú SXH khoảng 10,6%, đòi hỏi bệnh viện phải duy trì sẵn sàng cho công tác hồi sức.

Theo lãnh đạo BVNĐCT, trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, bệnh viện đã chủ động dự trữ thuốc, dịch truyền và vật tư y tế. Các nhóm thuốc thiết yếu cho điều trị SXH (dịch truyền cao phân tử, chế phẩm máu, thuốc vận mạch) và TCM (immunoglobulin, thuốc chống co giật, thuốc hạ sốt) hiện được đảm bảo đủ. Về giường bệnh, BV đã kích hoạt phương án tăng giường khi cần, đồng thời sẵn sàng mở rộng khu điều trị, nếu số ca nhập viện tiếp tục gia tăng, đảm bảo không bệnh nhi nào bị từ chối tiếp nhận.

Các dấu hiệu bệnh nặng, cần nhập viện ngay

Chị Nguyễn Hồng Đoan ở xã Hòa An, TP Cần Thơ, đang chăm sóc con bị SXH tại BVNĐCT, kể: “Ở nhà cháu bị sốt, đau họng, đi khám bác sĩ tư thì nói cháu bị viêm họng. Uống thuốc 2 ngày không hết, quay lại khám, bác sĩ cũng nói viêm họng. Tôi đưa con đến BVNĐCT xét nghiệm máu thì phát hiện cháu bị SXH. Ở gần nhà không có ai bị SXH, cũng rất ít muỗi, nên tôi cũng không ngờ cháu bị SXH”.

Theo các bác sĩ, cả bệnh SXH và TCM đều có thể điều trị ngoại trú khi bệnh ở mức độ nhẹ, với điều kiện phụ huynh tuân thủ hướng dẫn theo dõi tại nhà và tái khám đúng hẹn. Thường bác sĩ hẹn tái khám mỗi ngày. Nếu nhà ở xa bệnh viện, nên nhập viện để có nhân viên y tế theo dõi thường xuyên.

BS.CKII Nguyễn Phát Nguyên lưu ý: “Đối với TCM, bệnh diễn biến rất nhanh. Vì thế, phụ huynh cần đưa trẻ nhập viện ngay khi có các dấu hiệu chuyển nặng, như: sốt cao liên tục khó hạ (≥39°C) kéo dài trên 2 ngày, trẻ giật mình chới với (nhất là lúc bắt đầu ngủ hoặc thiu thiu ngủ), run chi, đi loạng choạng, quấy khóc, nôn ói nhiều, thở nhanh hoặc thở bất thường.

Đối với SXH, dấu hiệu cảnh báo cần nhập viện bao gồm: đau bụng (nhất là vùng hạ sườn phải), nôn ói, chảy máu bất thường (chảy máu mũi, chảy máu chân răng, ói ra máu, đi tiêu phân đen), trẻ li bì hoặc bứt rứt, tay chân lạnh, tiểu ít. Đặc biệt, giai đoạn nguy hiểm nhất của SXH thường rơi vào ngày thứ 3-7 của bệnh, khi trẻ hết sốt - đây là lúc phụ huynh hay chủ quan, nhưng lại là thời điểm dễ xảy ra sốc.

Với vai trò bệnh viện chuyên khoa nhi tuyến cuối của khu vực ĐBSCL, BVNĐCT luôn duy trì công tác hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới thông qua nhiều hình thức: tổ chức tập huấn, cập nhật phác đồ điều trị SXH và TCM theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế. Đồng thời tiếp nhận kịp thời các trường hợp vượt quá khả năng điều trị của tuyến dưới. Trong bối cảnh dịch đang diễn biến phức tạp, bệnh viện tăng cường phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật và các cơ sở y tế trong khu vực để giám sát, cảnh báo sớm và chia sẻ kinh nghiệm xử trí ca nặng. BS.CKII Nguyễn Phát Nguyên cho biết thêm: “Trước khi chuyển viện, các cơ sở y tế cần hội chẩn trước, đảm bảo chuyển viện an toàn”.

Hiện nay, bệnh SXH đã có vắc-xin phòng bệnh. Ngoài các biện pháp phòng bệnh như diệt lăng quăng, diệt muỗi, phòng muỗi cắn, các gia đình có điều kiện kinh tế, có thể chủ động cho trẻ đi tiêm ngừa phòng bệnh SXH. Riêng bệnh TCM, biện pháp phòng bệnh chủ yếu là ăn sạch, ở sạch và giữ bàn tay sạch.  

Bài, ảnh: H.HOA