Ngày 17-6, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc (LHQ) công bố báo cáo thường niên cho biết trong năm 2025, số lượng trẻ em phải chịu đựng những hành vi bạo lực trong các cuộc xung đột vũ trang đã đạt mức cao kỷ lục kể từ khi cơ chế giám sát về trẻ em và xung đột vũ trang được thiết lập cách đây 30 năm.

Trẻ em chạy trốn xung đột ở Sudan. Ảnh: Reuters

Cụ thể, báo cáo xác minh 38.558 vụ vi phạm đối với trẻ em trong các cuộc xung đột vũ trang, làm ảnh hưởng tới 24.174 trẻ em. Các vụ sát hại (6.266 trường hợp) và gây thương tích (7.958 trường hợp) tiếp tục là những hành vi gây tổn hại trẻ em được xác minh nhiều nhất. Đáng báo động, số trẻ em thiệt mạng đã tăng 34% trong năm 2025 so với năm trước đó. Tiếp theo là các hành vi ngăn cản tiếp cận viện trợ nhân đạo và tuyển mộ, sử dụng trẻ em trong xung đột, với lần lượt 8.322 vụ việc và 6.607 trẻ em bị ảnh hưởng.

Bên cạnh đó, tình trạng bắt cóc trẻ em vẫn diễn ra ở mức cao với 5.129 trường hợp được ghi nhận, thường nhằm mục đích tuyển mộ, sử dụng trẻ em vào các hoạt động chiến sự hoặc phục vụ cho các hành vi bạo lực tình dục. Báo cáo cũng cho thấy tình trạng cưỡng hiếp và các hình thức bạo lực tình dục khác tiếp tục diễn ra không suy giảm. Đặc biệt, các vụ cưỡng hiếp tập thể ngày càng được xác minh với số lượng gia tăng.

Ngoài ra, mìn sát thương và tàn dư vật liệu nổ sau chiến tranh vẫn là mối đe dọa nghiêm trọng đối với trẻ em, đồng thời cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội tại các khu vực bị ảnh hưởng vì xung đột.

Nhấn mạnh trong một thông cáo báo chí, bà Vanessa Frazier -  đại diện đặc biệt của Tổng Thư ký LHQ về trẻ em và xung đột vũ trang, cho biết năm 2025 chắc chắn là một trong những giai đoạn đen tối nhất đối với công tác bảo vệ trẻ em kể từ khi hoạt động giám sát bắt đầu. Bà đồng thời cảnh báo xung đột xảy ra giữa các quốc gia - những chủ thể có nghĩa vụ bảo vệ trẻ em - đã làm gia tăng mức độ tổn hại. Thực trạng này cho thấy sự suy giảm nghiêm trọng trong việc tôn trọng luật pháp quốc tế. Các nguyên tắc về nhân đạo, phân biệt mục tiêu, tính tương xứng và tính cần thiết phải được khôi phục và thực thi một cách tuyệt đối, không có ngoại lệ.

Theo báo cáo, có tổng cộng 1.667 trẻ em bị giam giữ trong năm 2025 bị cáo buộc tham gia hoặc có liên hệ với các bên xung đột. Bà Frazier nhấn mạnh rằng những trẻ em này cần được đối xử như các nạn nhân. Việc giam giữ chỉ nên được áp dụng như biện pháp cuối cùng, trong khi các nỗ lực hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cần được ưu tiên thúc đẩy.

Báo cáo lưu ý rằng các số liệu nêu trên chỉ bao gồm những trường hợp đã được LHQ xác minh, do đó không phản ánh đầy đủ quy mô thực tế của các hành vi gây tổn hại đối với trẻ em trong các cuộc xung đột vũ trang trên toàn thế giới.

Năm 2026 đánh dấu tròn 30 năm kể từ khi Đại hội đồng LHQ thiết lập cơ chế trẻ em và xung đột vũ trang - một khuôn khổ quốc tế quan trọng nhằm giám sát các hành vi gây tổn hại, tăng cường bảo vệ trẻ em và thúc đẩy việc thực thi các chuẩn mực nhân đạo trong các khu vực xung đột trên toàn thế giới.

THÙY LIÊN (TTXVN)