Cả trăm ngôi trường học nội trú liên cấp vùng cao, biên giới được đồng loạt khởi công và gấp rút hoàn thành cho năm học mới sắp tới; trẻ em được miễn học phí; các chính sách bảo hiểm y tế bao phủ toàn dân; nhiều tội danh cũng được hưởng các mức án nhẹ hơn trước, bỏ án tử hình với một số tội danh... Đó là những thành quả quý hơn vàng, hiện thực hóa quyết tâm của Đảng và Nhà nước ta trong việc bảo đảm, thúc đẩy quyền con người... được nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế ca ngợi.

Vậy nhưng, vẫn còn những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động truyền bá quan điểm sai lệch, thiếu khách quan, cố tình phản ánh không trung thực, làm ảnh hưởng uy tín của Việt Nam, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, phá hoại quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam với các nước và các đối tác.

Vệt bài viết này sẽ nêu những thành tựu nổi bật trong bảo đảm và thúc đẩy quyền con người ở Việt Nam, đồng thời vạch trần những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch về vấn đề này.

Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán quan điểm phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội và quyền con người. Những thành tựu nổi bật về phát triển kinh tế, giảm nghèo, mở rộng an sinh xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và đời sống nhân dân chính là minh chứng khách quan, bác bỏ mọi nhận định phiến diện.

Kinh tế phát triển - quyền con người được bảo đảm tốt hơn

Trong mọi quyền, quyền được sống là quyền tự nhiên, quyền cơ bản và quyền cố hữu quan trọng nhất của con người, khẳng định mỗi cá nhân sinh ra đều có quyền được tồn tại, được bảo vệ tính mạng và không ai bị tước đoạt mạng sống trái phép. Bom đạn của các cuộc chiến tranh đã tước đi cái quyền đó của hàng triệu người Việt Nam.

Các em nhỏ tham quan Triển lãm thành tựu đất nước với chủ đề “80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc” tháng 9-2025. Ảnh: VŨ DUNG 

Hơn thế, “Chiến dịch 500 ngày đêm” - đợt phát động quy mô lớn nhằm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin (từ ngày 15-3-2026 đến 27-7-2027)-đang diễn ra càng làm chúng ta xúc động, day dứt khi vẫn còn khoảng 230.000 ngôi mộ chưa xác định được thông tin, nhiều gia đình vẫn mong chờ đón hài cốt người thân đi đánh giặc trở về dù chiến tranh đã chấm dứt hàng chục năm. Hậu quả của chiến tranh quá nặng nề, cản trở phát triển kinh tế và việc hưởng thụ những quyền của người dân. Thoát ra khỏi chiến tranh, công cuộc đổi mới do Đảng ta lãnh đạo 40 năm qua đã mang lại cho đất nước ta thế và lực mới, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao.

GS, TS Hoàng Văn Cường, Phó chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước, Phó chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Hà Nội. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Thế nhưng, khi đất nước ta có được cơ đồ, vị thế, uy tín quốc tế như ngày nay thì các thế lực thù địch vẫn cố vu rằng, Việt Nam đạt nhiều thành tựu về kinh tế nhưng chưa bảo đảm đầy đủ quyền con người. Phản bác luận điệu xuyên tạc này, GS, TS Hoàng Văn Cường, Phó chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước, Phó chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Hà Nội, nhấn mạnh: Khi nói đến quyền con người, điều quan trọng nhất không phải chỉ nhìn vào những tuyên bố pháp lý mà phải nhìn vào đời sống thực tế của người dân.

Hơn 4 thập kỷ qua, Việt Nam đã tạo nên một bước phát triển rất mạnh mẽ. Thu nhập bình quân đầu người tăng từ khoảng 100USD từ khi bắt đầu đổi mới lên hơn 5.000 USD vào năm 2025. Việt Nam đã chuyển mình từ một quốc gia nghèo, kém phát triển trở thành nước có thu nhập trung bình, và mới đây, Ngân hàng Thế giới đã chính thức nâng hạng Việt Nam lên nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao.

Thành tựu đó không thể phủ nhận. Điều quan trọng hơn là Việt Nam kiên định mô hình phát triển mà ở đó tăng trưởng kinh tế luôn đi cùng công bằng xã hội. Thành quả phát triển không chỉ tập trung vào một bộ phận mà được phân bổ tương đối hài hòa thông qua các chính sách an sinh, giáo dục, y tế và giảm nghèo. Mô hình phát triển của Việt Nam có nhiều điểm tương đồng với quan điểm phát triển bao trùm-mọi người dân đều có cơ hội phát triển, được hưởng thành quả phát triển và không để ai bị bỏ lại phía sau. Đó chính là cách tiếp cận rất cụ thể trong bảo đảm quyền con người.

Công bằng xã hội là mục tiêu

TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam-một tổ chức chuyên về tư vấn phát triển, nghiên cứu kinh tế và phân tích chính sách-cho rằng phát triển kinh tế gắn với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo đảm quyền con người không chỉ là định hướng chính sách, mà còn là nguyên tắc xuyên suốt trong mô hình phát triển của Việt Nam. Chính vì vậy, ý nghĩa nổi bật của hệ thống nghị quyết chiến lược của Đảng ban hành trong thời gian gần đây là tiếp tục cụ thể hóa và phát triển tư duy đó trong bối cảnh mới.

TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam. Ảnh do nhân vật cung cấp 

Theo đó, các nghị quyết được ban hành trong một thời gian ngắn nhưng có sự liên kết rất chặt chẽ, tạo thành một hệ thống giải pháp đồng bộ, bổ trợ lẫn nhau cho quá trình phát triển đất nước. Trong đó, thể chế là nền tảng, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực, doanh nghiệp là lực lượng quan trọng tạo ra của cải, còn con người là mục tiêu cao nhất của phát triển.

Theo TS Lê Duy Bình, những thành tựu về tăng trưởng kinh tế, giảm nghèo, mở rộng việc làm, phát triển an sinh xã hội và nâng cao chất lượng các dịch vụ cơ bản chính là minh chứng rõ nét cho việc các chủ trương đó đã đi vào thực tiễn.

Trước hết, đó là những thành tựu về phát triển kinh tế. Từ một nền kinh tế có xuất phát điểm thấp, Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực trong nhiều thập niên, đưa quy mô nền kinh tế từ khoảng 8 tỷ USD vào năm 1986 lên hơn 510 tỷ USD năm 2025; thu nhập bình quân đầu người tăng từ mức dưới 100USD trước đổi mới lên 5.026USD vào năm 2025. Đặc biệt, trong giai đoạn phát triển mới, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục cho thấy sức chống chịu, khả năng thích ứng và những động lực tăng trưởng mới đang từng bước phát huy hiệu quả. Năm 2025, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam đạt mức tăng trưởng 8,02%, thuộc nhóm mức tăng trưởng cao trong khu vực; trong 6 tháng đầu năm 2026, nền kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với mức tăng 8,18% so với cùng kỳ.

Quan trọng hơn, tăng trưởng kinh tế đã tạo nguồn lực để mở rộng đầu tư cho giáo dục, y tế, hạ tầng và an sinh xã hội. Nền kinh tế hiện tạo việc làm cho hơn 52 triệu lao động, tỷ lệ thất nghiệp nhiều năm duy trì ở mức khoảng 2-3%. Việt Nam cũng đạt những thành tựu nổi bật về giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ trên 50% vào đầu thập niên 1990 xuống còn khoảng 1,93% theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022-2025. Thành tựu này được Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á và Liên hợp quốc đánh giá là một trong những điểm sáng về phát triển bao trùm, phát triển bền vững.

Song song với đó là việc không ngừng mở rộng quyền tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Hệ thống bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp ngày càng được mở rộng; nhiều chính sách hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm yếu thế được triển khai hiệu quả.

Trường liên cấp Si Pa Phìn (Điện Biên) khánh thành ngày 31-1-2026 là dự án đầu tiên hoàn thành trong chiến dịch xây 248 trường vùng biên, khẳng định cam kết nâng cao dân trí và an sinh xã hội. Ảnh: HÀ KHÁNH 

Một trong những điểm người dân cảm nhận rõ nhất trong thời gian gần đây là các chính sách mới về miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập cho học sinh, sinh viên đã tạo thêm điều kiện để mọi trẻ em, không phân biệt hoàn cảnh kinh tế hay địa bàn sinh sống, có cơ hội tiếp cận giáo dục bình đẳng hơn. Trong lĩnh vực y tế, những chủ trương hướng tới tăng cường chăm sóc sức khỏe toàn dân, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và tăng cường y tế dự phòng đã nhận được sự quan tâm lớn của người dân.

Về hạ tầng thiết yếu, gần 99,9% hộ gia đình đã được sử dụng điện, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có tốc độ điện khí hóa nhanh nhất thế giới; 98,7% hộ gia đình được sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh. Trong lĩnh vực viễn thông và chuyển đổi số, gần 99,9% dân số được phủ sóng 4G, khoảng 25,5% dân số đã được phủ sóng 5G, trong khi khoảng 85% hộ gia đình có kết nối cáp quang và trên 90% hộ gia đình có internet tại nhà.

Những kết quả đó cho thấy mô hình phát triển của Việt Nam không chỉ hướng tới tăng trưởng kinh tế mà còn đặt con người vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển. Tăng trưởng kinh tế được gắn chặt với tạo việc làm, giảm nghèo, mở rộng an sinh xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và các dịch vụ công, qua đó từng bước nâng cao mức sống và chất lượng cuộc sống của người dân.

Hạnh phúc của người dân là thước đo cao nhất

Mặc dù những thành tựu của Việt Nam trong bảo đảm quyền con người đã được thực tiễn và nhiều tổ chức quốc tế ghi nhận, song vẫn còn những thông tin phiến diện, thiếu khách quan. Bác bỏ những nhận định trên, TS Lê Duy Bình khẳng định, khi đánh giá việc bảo đảm quyền con người ở bất kỳ quốc gia nào, điều quan trọng là phải dựa trên những tiêu chí khách quan, toàn diện, bao gồm hệ thống pháp luật, việc thực thi các cam kết quốc tế và đặc biệt là những kết quả thực tế mà người dân được thụ hưởng. Không thể chỉ nhìn vào một vài hiện tượng riêng lẻ hay đánh giá một cách phiến diện, tách rời giữa quy định pháp luật với thực tiễn phát triển.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Mường Lèo cùng bà con bản Sam Quảng, xã Mường Lèo, tỉnh Sơn La giã bánh giầy. Ảnh: VÂN HÀ 

Trước hết, Việt Nam đã từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền con người. Hiến pháp năm 2013 dành riêng một chương quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Trên cơ sở đó, nhiều đạo luật quan trọng trong các lĩnh vực lao động, giáo dục, y tế, bảo hiểm xã hội, tiếp cận thông tin, tín ngưỡng, tôn giáo... đã được ban hành, sửa đổi và bổ sung, tạo cơ sở pháp lý ngày càng đầy đủ để bảo đảm và thúc đẩy các quyền của người dân.

Ở bình diện quốc tế, Việt Nam luôn thực hiện nghiêm túc các cam kết về quyền con người, tích cực tham gia các công ước quốc tế và không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng phù hợp với các chuẩn mực chung của quốc tế. Điều đó thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự chủ động của Việt Nam trong quá trình hội nhập.

Tuy nhiên, giá trị của các quy định pháp luật chỉ thực sự được khẳng định khi được hiện thực hóa trong đời sống. Vì vậy, minh chứng thuyết phục nhất chính là những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội mà người dân trực tiếp được thụ hưởng. Tại Việt Nam, mỗi người dân đều được tạo điều kiện để phát triển, được thụ hưởng thành quả của tăng trưởng và có cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn như phân tích ở trên. Đó là những kết quả cụ thể phản ánh việc quyền con người được bảo đảm trong thực tiễn.

Một minh chứng khách quan khác là Chỉ số phát triển con người (HDI) do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc công bố hằng năm. Khác với những chỉ tiêu chỉ phản ánh quy mô hay tốc độ tăng trưởng kinh tế, HDI đánh giá mức độ phát triển của một quốc gia trên 3 phương diện cốt lõi: Sức khỏe và tuổi thọ, trình độ giáo dục và mức sống. Việc Việt Nam không ngừng cải thiện chỉ số này cho thấy thành quả phát triển đã và đang được chuyển hóa thành chất lượng cuộc sống của người dân, đúng với quan điểm lấy con người làm trung tâm của quá trình phát triển.

Tất nhiên, cũng như bất kỳ quốc gia nào, Việt Nam vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Điều quan trọng là chúng ta luôn cầu thị, nhìn nhận thẳng thắn những hạn chế, tiếp tục cải cách thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, cải thiện chất lượng dịch vụ công và mở rộng cơ hội phát triển cho mọi người dân. Đó cũng là cách tiếp cận nhất quán để quyền con người ngày càng được bảo đảm tốt hơn.

(còn nữa)

Theo Báo Quân đội Nhân dân