Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 7-8, Quốc hội thảo luận ở tổ. Bà Tô Ái Vang, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về dự án Luật Phát triển đô thị.

Đại biểu Tô Ái Vang phát biểu thảo luận tại tổ

Theo đại biểu Tô Ái Vang, việc Quốc hội lấy ý kiến cho dự án Luật Phát triển đô thị, tiền thân là dự án Luật Đô thị đặc biệt, có ý nghĩa quyết định trong việc xây dựng một khung pháp lý vượt trội, tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn về thể chế để giải phóng nguồn lực cho siêu đô thị TP Hồ Chí Minh. Đồng thời, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, tăng cường liên kết vùng, trong đó có vùng ĐBSCL, nên đại biểu đồng tình và ủng hộ. Tuy nhiên để góp phần hoàn thiện dự thảo Luật, đại biểu góp ý Điều 26 - Về giáo dục, đào tạo; Điều 27 - Về y tế, an sinh xã hội của dự thảo Luật, như sau:

Qua tìm hiểu, về giáo dục, năm học 2025-2026, toàn TP Hồ Chí Minh có trên 2,5 triệu học sinh từ cấp mầm non đến phổ thông. Ngoài ra, có khoảng trên 84.000 học sinh, học viên đang theo học chương trình giáo dục thường xuyên, giáo dục chuyên biệt và các chương trình quốc tế. Tỷ lệ học sinh học 2 buổi/ngày trên 82% ở cấp tiểu học, gần 72% cấp trung học cơ sở và 92% ở cấp trung học phổ thông. Quy mô người học lớn đặt ra yêu cầu cấp thiết về đội ngũ nhà giáo, trường lớp, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục.

Về y tế, sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, ngành Y tế TP Hồ Chí Minh chính thức vận hành trên không gian siêu đô thị với quy mô hơn 14 triệu dân, trở thành một trong những hệ thống y tế có quy mô lớn trong cả nước. Số bệnh viện tăng lên 168, với gần 50.000 giường; số bác sĩ từ gần 22.000 tăng  trên 26.000 bác sĩ. Đáng ghi nhận là thành phố đã hoàn thành triển khai bệnh án điện tử tại 163/164 bệnh viện công lập và ngoài công lập, đồng thời đã khống chế và công bố hết dịch sởi vào ngày 26-6-2025, sau chiến thành phố đạt độ bao phủ gần tuyệt đối.

Tuy nhiên, thành phố đang đối mặt với những khó khăn:

1. Số lượng học sinh tiếp tục gia tăng nhanh. Năm học 2026-2027, toàn thành phố dự kiến tăng trên 96.000 học sinh, nâng tổng số trên 2,6 triệu học sinh. Theo tính toán, trong giai đoạn 2026-2030, thành phố cần phát triển trên 17.000 phòng học để đáp ứng nhu cầu học tập.

2. Tỷ số bác sĩ, giường bệnh trên vạn dân giảm sau khi mở rộng địa bàn. Dù số tuyệt đối tăng, tỷ số giường bệnh/vạn dân giảm; tỷ số bác sĩ/vạn dân giảm; tỷ lệ điều dưỡng/vạn dân giảm trong khi số lượt khám bệnh dự báo tăng lên hơn 51 triệu lượt/năm, số lượt điều trị nội trú tăng; khám ngoại trú cũng tăng nhiều, đặt các bệnh viện tuyến cuối trước nguy cơ quá tải rõ rệt.

Từ thực trạng trên, đại biểu có 4 kiến nghị sau:

1. Tại khoản 1 Điều 26, giao HĐND thành phố quy định, cơ chế quản lý, cơ chế tài chính, đối với cơ sở giáo dục có nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao, cơ sở thực hiện liên kết giáo dục và mô hình trường tiên tiến, hiện đại; chính sách học bổng, ưu đãi, hỗ trợ người học, nhà giáo và cán bộ quản lý; hỗ trợ giáo dục toàn diện; giao nhiệm vụ đặt hàng hoặc đấu thầu đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao; khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia giáo dục.

2. Tại khoản 2, Điều 26, giao UBND thành phố quy định liên kết giáo dục với cơ sở nước ngoài; bổ sung chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông; ban hành chương trình đối với các cơ sở giáo dục đặc thù; quy định tiêu chí, điều kiện bảo đảm chất lượng, nhưng vẫn phải bảo đảm mục tiêu, yêu cầu cần đạt và nội dung giáo dục bắt buộc của chương trình giáo dục quốc gia.

Khoản 3 phân quyền cho Chủ tịch UBND thành phố quyết định hoặc cho phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với trường đại học, trường cao đẳng công lập, tư thục, có vốn đầu tư nước ngoài và liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài (khi được Bộ Giáo dục và Đào tạo chấp thuận).

3. Tại điểm c khoản 1, Điều 26, trao HĐND thành phố ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ hoạt động hệ thống y tế các cấp; huy động, đặt hàng, giao nhiệm vụ đối với cơ sở y tế tham gia cấp cứu ngoại viện, phòng chống dịch bệnh, ứng phó thảm họa.

Khoản 2 Điều 26 trao UBND thành phố thẩm quyền điều phối quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp giữa các bệnh viện công lập khi số dư quỹ vượt quá 2 lần mức trích khấu hao để thục hiện giải pháp linh hoạt cân đối nguồn lực giữa các cơ sở y tế trên địa bàn mở rộng.

4. Tại Điểm a, b, khoản 3, Điều 26, trao Chủ tịch UBND thành phố thẩm quyền cấp phép nhập khẩu thuốc chưa có giấy đăng ký lưu hành đáp ứng nhu cầu điều trị đặc biệt, cấp cứu, chống độc hoặc thuốc thuộc danh mục thuốc hiếm; quyết định cho phép cơ sở khám chữa bệnh áp dụng kỹ thuật loại đặc biệt để giải quyết trực tiếp bài toán quá tải kỹ thuật cao tại các bệnh viện tuyến cuối.

Với định hướng, thành phố phát triển thêm các cụm y tế chuyên sâu thứ 4, thứ 5 tại địa bàn Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), mở rộng mô hình cơ sở 2, cơ sở 3 của các bệnh viện tuyến cuối, nhằm vừa giảm tải, vừa là cơ hội thúc đẩy du lịch y tế trên địa bàn thành phố và các địa phương, trong đó, có vùng ĐBSCL.

Thành phố định hướng tập trung phát triển cơ sở giáo dục chất lượng cao, mô hình trường tiên tiến, hiện đại và liên kết giáo dục; đẩy mạnh giáo dục toàn diện, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và huy động nguồn lực xã hội; đồng thời bảo đảm mục tiêu giáo dục, yêu cầu cần đạt và nội dung giáo dục bắt buộc của chương trình giáo dục quốc gia, cùng các điều kiện bảo đảm chất lượng.

Vì vậy, đại biểu kiến nghị Quốc hội xem xét, thông qua các quy định về giáo dục và y tế tại Điều 25 và Điều 26, để TP Hồ Chí Minh có đủ công cụ thể chế bảo đảm chất lượng giáo dục và chăm sóc sức khỏe, không chỉ cho hơn 14 triệu dân của thành phố, mà còn cho người dân và học sinh ở các địa phương khác, trong đó có vùng ĐBSCL.

PV