Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 4-8, Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 09 luật về quân sự, quốc phòng và Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Bà Phạm Kiều Anh Thơ, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng.

Qua nghiên cứu dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), đại biểu tán thành sự sửa đổi toàn diện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật sau 13 năm thi hành. Tuy nhiên đại biểu góp ý 2 nội dung.

Thứ nhất, về quy định đối tượng đặc thù ở Điều 16.

Khoản 2, Điều 16: dự thảo luật quy định “người lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất; người lao động có mức lương tối thiểu vùng” là đối tượng đặc thù trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Đề nghị cân nhắc bỏ nhóm này ra khỏi nhóm đối tượng đặc thù với 3 lý do:

Một là, tiêu chí xác định nhóm này không cùng bản chất với các nhóm còn lại tại Điều 16 như đối tượng người dân tộc thiểu số, cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, người khuyết tật hoặc nạn nhân bị bạo lực gia đình… đều là những trở ngại khách quan, trực tiếp làm hạn chế khả năng tiếp cận pháp luật. Trong khi đó, việc làm trong khu công nghiệp, khu chế xuất hoặc hưởng mức lương tối thiểu vùng là đặc điểm của quan hệ lao động, chưa đồng nghĩa với việc bị hạn chế khả năng tiếp cận pháp luật.

Hai là, nội dung này có sự trùng lắp với trách nhiệm phổ biến, giáo dục pháp luật của người sử dụng lao động đã được quy định tại Điều 33 của dự thảo.

Ba là, số lượng người lao động thuộc nhóm này tương đối lớn. Nếu xác định toàn bộ là đối tượng đặc thù sẽ dẫn đến dàn trải nguồn lực, ảnh hưởng đến việc ưu tiên hỗ trợ các nhóm thực sự yếu thế và thực sự khó khăn trong tiếp cận pháp luật.

Do đó đại biểu đề nghị cân nhắc bỏ khoản 2, Điều 16.

Thứ hai, về giáo dục pháp luật trong cơ sở giáo dục. Khoản 1, Điều 20 quy định người học trong cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp được trang bị kiến thức pháp luật phù hợp ngành, nghề đào tạo; khoản 2, Điều 21 giao cơ sở giáo dục đưa nội dung này vào chương trình đào tạo và tổ chức giảng dạy. Đại biểu cơ bản thống nhất các quy định này. Tuy nhiên khi Nghị định hướng dẫn thi hành luật cần lưu ý tính đặc thù của từng lĩnh vực, ngành, nghề. Ví dụ khối ngành khoa học sức khỏe cần chú trọng pháp luật về khám chữa bệnh, Luật Bảo hiểm xã hội; khối ngành sư phạm, luật liên quan đến lĩnh vực giáo dục, nhà giáo…

Vì vậy, nội dung pháp luật cần gắn với thực tiễn nghệ nghiệp, đồng thời cho phép các cơ sở giáo dục linh hoạt tổ chức có thể chính khóa, ngoại khóa hoặc sinh hoạt chuyên đề bảo đảm thiết thực, tránh hình thức và không làm quá tải không cần thiết cho chương trình đào tạo.

Khoản 1, Điều 23 nguyên tắc, trách nhiệm truyền thông chính sách đã quy định các nguyên tắc thực hiện truyền thông chính sách, trong đó yêu cầu bảo đảm tính khách quan, minh bạch và tương tác 2 chiều. Đại biểu cơ bản thống nhất các nguyên tắc này. Tuy nhiên cần làm rõ giữa truyền thông chính sách theo luật này với hoạt động lấy ý kiến đối với dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, 2 hoạt động liên quan nhưng khác nhau về mục đích và quy trình. Nếu không phân định phối hợp rõ ràng có thể gây trùng lắp, phân tán nguồn lực và khó khăn cho người dân trong việc tiếp nhận thông tin, tham gia góp ý. Do đó đề nghị bổ sung Khoản 1, Điều 23 nguyên tắc bảo đảm truyền thông chính sách cung cấp thông tin khách quan, đa chiều; không thay thế thủ tục lấy ý kiến và không làm ảnh hưởng đến tính độc lập, trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xem xét quyết định chính sách.

P.V