Năng lực sản xuất vaccine mạnh đang giúp Ấn Ðộ vượt qua Trung Quốc trong cuộc đua giành ảnh hưởng chính trị tại các nước đang phát triển, theo nhận định của Hãng tin Bloomberg.

Vận chuyển vaccine của Ấn Ðộ. Ảnh: Bloomberg

“Tình hữu nghị vaccine” của Ấn Độ

Cạnh tranh giữa các quốc gia nghèo để có vaccine COVID-19 rẻ hoặc miễn phí đã tạo ra “cơ hội vàng” cho Trung Quốc thắt chặt quan hệ tại những thị trường đang nổi mà lâu nay Bắc Kinh ve vãn. Trung Quốc đã có vị thế vững chắc, khi năm ngoái kiềm chế được sự lây lan của virus trong nước và tăng tốc sản xuất vaccine. Trong khi đó, Ấn Ðộ lại phải vật lộn với một trong những ổ dịch lớn nhất thế giới, khi nước này ghi nhận gần 100.000 ca nhiễm/ngày. Lệnh phong tỏa trên toàn quốc thậm chí đã đẩy nền kinh tế Ấn Ðộ rơi vào suy thoái lần đầu tiên trong 25 năm.

Thế nhưng các hãng dược phẩm Trung Quốc lại kín tiếng về chi tiết các thử nghiệm lâm sàng vaccine, yếu tố quan trọng trong việc tạo dựng niềm tin trên toàn cầu. Ngoài ra, việc bùng phát các ổ dịch mới trong nước đã khiến Bắc Kinh khẩn trương tiêm ngừa cho 1,4 tỉ dân, nhiệm vụ có thể mất nhiều năm mới hoàn thành. Lúc này, quốc gia sản xuất vaccine lớn nhất thế giới Ấn Ðộ đã gửi hàng triệu liều vaccine COVID-19 đến Nepal, Bangladesh và Sri Lanka, cho phép các quốc gia tiến hành chủng ngừa sớm thay vì phải đợi những chế phẩm từ Trung Quốc. “Nhờ món quà của Ấn Ðộ, Sri Lanka đã có thể bắt đầu chiến dịch tiêm phòng ngay lập tức”, nghị sĩ đối lập Sri Lanka Eran Wickramaratne nói.

Những lô vaccine dành cho Sri Lanka, Nepal, Bangladesh, Myanmar và Maldives nằm trong sáng kiến “Tình hữu nghị vaccine” của Ấn Ðộ. Trong tuần này, Ngoại trưởng Ấn Ðộ Subrahmanyam Jaishankar cho rằng sáng kiến “Tình hữu nghị vaccine” là sự thể hiện niềm tin và cách tiếp cận của nước này. Thậm chí ở Mông Cổ, láng giềng của Trung Quốc, vaccine Ấn Ðộ cũng hiện diện với 150.000 liều miễn phí. Ðến nay, New Delhi đã phân phát gần 6,8 triệu liều vaccine miễn phí trên khắp thế giới, trong khi Bắc Kinh cam kết tặng khoảng 3,9 triệu liều.

Truyền thông Trung Quốc “cà khịa”

Ngành dược Ấn Ðộ, đặc biệt là Viện Serum (Huyết thanh) Ấn Ðộ - đơn vị sản xuất vaccine lớn nhất thế giới - đã đưa quốc gia Nam Á này trở thành nhà cung ứng thuốc thiết yếu chính cho các nước đang phát triển. Giờ đây, ngành dược lại đang giúp New Delhi kiềm chế ảnh hưởng ngày càng lớn của Bắc Kinh. Như ở trường hợp Myanmar, Trung Quốc hứa gửi tặng khoảng 300.000 liều vaccine nhưng đến nay hàng vẫn chưa đi, còn Ấn Ðộ thì đã nhanh tay chuyển 1,7 triệu liều.

Thậm chí khi số ca tử vong do COVID-19 tại Ấn Ðộ đã vượt 156.000 (hơn 11 triệu ca nhiễm), so với chưa tới 5.000 ca ở Trung Quốc (gần 90.000 người mắc), New Delhi vẫn cam kết sẽ không theo đuổi chủ nghĩa dân tộc vaccine và chặn xuất khẩu. Giới chức Ấn Ðộ còn tổ chức những chuyến tham quan cho các đại sứ nước ngoài đến các trung tâm dược phẩm tại Pune và Hyderabad, đồng thời trấn an rằng những láng giềng ở Nam Á, Ấn Ðộ Dương và thậm chí là Dominica và Barbados có thể mua được vaccine với giá hợp lý và bước đầu sẽ nhận những lô vaccine miễn phí. Kể từ đó, Ấn Ðộ đã xuất khẩu tổng cộng hơn 33 triệu liều vaccine, nhiều gấp 3 lần lượng vaccine tiêm cho người dân trong nước.

Trong khi đó, giống như Brazil, Pakistan đã trao cơ hội cho các nhà sản xuất vaccine Trung Quốc tiến hành thử nghiệm lâm sàng. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng gặt hái thành công về ngoại giao vaccine tại châu Phi và Mỹ Latinh. Ðầu tháng 2 này, họ đã viện trợ vaccine cho hàng chục quốc gia, bao gồm Zimbabwe và Guinea Xích đạo. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng khẳng định việc phân phát vaccine cho nước ngoài không mang động cơ chính trị. Theo bộ này, Bắc Kinh đang xuất khẩu vaccine cho 27 quốc gia với phần lớn là các nước đang phát triển cũng như “tiếp viện” cho 53 quốc gia.

Theo Viện Chính sách Chiến lược Úc, truyền thông Trung Quốc thường xuyên “cà khịa” khi đăng tải những bài viết chê bai chiến dịch  vaccine của Ấn Ðộ. Tuy nhiên, xét cho cùng, sự cạnh tranh giữa Trung Quốc và Ấn Ðộ về việc cung cấp vaccine, đặc biệt cho những nước có sự chồng chéo về lợi ích chiến lược của Bắc Kinh và New Delhi, nhiều khả năng không chỉ giúp ích cho chính những nước này mà còn phần còn lại của thế giới.

HẠNH NGUYÊN