Các công ty quân sự và an ninh tư nhân (PMSC) Trung Quốc đang nổi lên như thành phần quan trọng trong chiến lược toàn cầu của Bắc Kinh. Thời gian qua, các PMSC như DeWe Security, Frontier Services Group hay Huaxin ZhongAn Group đã cung cấp dịch vụ bảo vệ cho các dự án thuộc Sáng kiến “​​Vành đai, Con đường (BRI)”, cơ sở hạ tầng cũng như nhân sự Trung Quốc ở nước ngoài.

Nhân viên một công ty PMSC Trung Quốc trong giờ huấn luyện. Ảnh: Getty Images

Không giống như tập đoàn quân sự tư nhân Wagner của Nga hay các PMSC Mỹ như Academi, các PMSC Trung Quốc ít được chú ý hơn dù vai trò của họ trong các vấn đề quốc tế ngày càng tăng.

Trong khi các PMSC Mỹ chuyên quản lý rủi ro cho các khách hàng đa quốc gia, các tập đoàn quân sự tư nhân Nga phát triển mạnh nhờ hiện diện trong các cuộc xung đột, các PMSC Trung Quốc có mối quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp nhà nước, được “thiết kế” riêng để bảo vệ các dự án thuộc BRI và hoạt động kín đáo, nhờ đó họ giành được nhiều hợp đồng trong môi trường bất ổn trong khi tránh được sự "dòm ngó" vốn gây nhiều khó khăn cho các đối thủ của phương Tây và Nga.

Tờ Geopolitical Monitor cho biết, an ninh là yếu tố tối quan trọng đối với BRI, đặc biệt là bảo vệ sơ sở hạ tầng, nhân sự và các hoạt động quan trọng tại các khu vực bất ổn về chính trị và rủi ro an ninh cao. Để giải quyết những thách thức này, các PMSC Trung Quốc như DeWe Security hay Frontier Services Group đã “nhảy vào”, cung cấp dịch vụ bảo vệ kín đáo cho các khoản đầu tư ở nước ngoài. Riêng DeWe Security gặt hái nhiều thành công nhờ tham gia bảo vệ các dự án được BRI hậu thuẫn.

Hiện hơn 2.000 nhân viên của DeWe Security được cho đang có mặt tại Kenya để bảo vệ hệ thống đường sắt Mombasa - Nairobi dài 480km trị giá gần 3,8 tỉ USD và các cơ sở khí hóa lỏng trị giá 4 tỉ USD của Trung Quốc. Ngoài ra, DeWe Security còn đảm trách bảo vệ nhân viên Trung Quốc ở nước ngoài, từng sơ tán 330 công nhân Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc khỏi Nam Sudan khi nước này chìm trong nội chiến vào năm 2016.

Về phần mình, Frontier Services Group cũng đã được công nhận trên thị trường an ninh tư nhân Trung Quốc. Công ty này hoạt động chủ yếu ở Nam Phi, Trung Đông, Bắc Phi và Tây Phi. Frontier Services Group được cho đã “bỏ túi” 23 triệu USD từ Bộ Dầu mỏ Nam Sudan để đảm bảo an ninh tại các cơ sở sản xuất dầu mỏ và cũng được cho đang bảo vệ khoản đầu tư 1,36 tỉ USD vào các mỏ đồng ở Nam Phi - một trong những dự án BRI lớn nhất của Trung Quốc.

Nhìn chung, DeWe Security hay Frontier Services Group không chỉ cung cấp sự bảo vệ hiệu quả về kinh tế mà còn thúc đẩy các mục tiêu quân sự của Trung Quốc, biến chúng thành công cụ lưỡng dụng, vừa đảm bảo an ninh đầu tư, vừa phục vụ lợi ích quốc gia. Họ chiếm vị trí độc đáo trong bối cảnh an ninh tư nhân toàn cầu và là “kết quả” của mô hình kết hợp thế mạnh giữa các PMSC Mỹ và Nga.

Giống như các PMSC Mỹ, PMSC Trung Quốc hoạt động hiệu quả về mặt thương mại, được đào tạo bài bản và có thể hoạt động tại nhiều khu vực để bảo vệ các khoản đầu tư. Và tương tự như các PMSC Nga, các PMSC Trung Quốc cũng được liên kết chiến lược với các mục tiêu của nhà nước nhưng lại không “lộ liễu”. Cách tiếp cận “lai” này cho phép Bắc Kinh thể hiện cả quyền lực mềm và quyền lực cứng ở nước ngoài.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)