Theo báo cáo về đổi mới công nghệ trong chăm sóc sức khỏe của Thư viện Y khoa Quốc gia (NLM) Mỹ, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở nên nổi bật trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, ảnh hưởng đến việc ra quyết định, định hình lực lượng lao động và giúp giảm thiểu tình trạng kiệt sức ở đội ngũ y tế. Đó là do AI có thể thực hiện 30-40% nhiệm vụ y tế, cho phép y bác sĩ tập trung vào việc chăm sóc bệnh nhân phức tạp và toàn diện hơn.

Ảnh: inferscience

Nhà miễn dịch học Julia Cronin, thuộc hệ thống y tế Sutter Health Palo Alto Medical Foundation (Mỹ), cho biết công nghệ AI đã khiến công tác khám bệnh tại đây thay đổi đáng kể. Theo đó, một ứng dụng có tên là Abridge giúp bác sĩ ghi âm các cuộc thăm khám bệnh nhân qua điện thoại và ở cuối cuộc trò chuyện, trợ lý y khoa AI này sẽ đưa ra phản hồi về các chẩn đoán. 

Theo báo cáo, sử dụng trợ lý y khoa AI cải thiện tương tác giữa bác sĩ và bệnh nhân khi họ không phải tập trung vào màn hình máy tính trong suốt cuộc hẹn. Và nhờ AI xử lý tài liệu, các bác sĩ có thể duy trì giao tiếp bằng mắt, quan sát ngôn ngữ cơ thể và dành toàn bộ sự chú ý cho bệnh nhân. 

Đối với công tác điều trị, AI có thể dự đoán kết quả điều trị, đặc biệt là với bệnh ung thư. 

Mặc dù hóa trị có thể giảm nguy cơ ung thư tái phát, song phần lớn bệnh nhân không thu được lợi ích đáng kể, trong khi phải đối mặt với nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng. Vì vậy, việc đưa ra quyết định điều trị phù hợp ngay từ đầu đóng vai trò then chốt. Tin vui là các nhà khoa học tại Viện Công nghệ Technion (Israel) đã phát triển mô hình AI có khả năng dự đoán nguy cơ tái phát ung thư vú, cũng như mức độ hưởng lợi từ hóa trị, mở ra hướng tiếp cận nhanh, chi phí thấp thay thế các xét nghiệm gene đắt đỏ.

AI được ứng dụng rộng rãi trong hệ thống chăm sóc sức khỏe EU 

Báo cáo của Văn phòng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ở khu vực châu Âu cho biết AI đang được ứng dụng rộng rãi trong hệ thống chăm sóc sức khỏe trên khắp Liên minh châu Âu (EU), với toàn bộ 27 quốc gia thành viên đều triển khai các công cụ AI trong khám và điều trị lâm sàng. 

Theo đó, 74% số nước EU đang sử dụng hệ thống chẩn đoán bệnh có sự hỗ trợ của AI, bao gồm các công cụ chụp ảnh y tế, phát hiện bệnh và ra quyết định lâm sàng, trong khi 63% số nước sử dụng trợ lý ảo chatbot AI để hỗ trợ việc tương tác với các bệnh nhân. Gần 1/2 số quốc gia thành viên EU đã tạo ra các vai trò liên quan đến kỹ năng chuyên môn dành riêng cho AI và khoa học dữ liệu trong lĩnh vực y tế, trong khi một số nước đang lên kế hoạch giới thiệu hoặc mở rộng các chương trình đào tạo về AI. 

Tại Ý, hệ thống AI được triển khai thay bác sĩ trong hoạt động kê đơn và tư vấn. Nước này đang huy động nguồn lực để triển khai một nền tảng công nghệ số tích hợp AI dành cho bác sĩ gia đình, có tên Mia. Nền tảng này hoạt động dưới dạng ứng dụng trên máy tính, với giao diện thân thiện, cho phép bác sĩ tương tác trực tiếp với hệ thống.

Thông qua “Mia”, bác sĩ có thể đặt câu hỏi và nhận lại thông tin dựa trên kho dữ liệu y khoa đã được xác thực, gồm cả hướng dẫn điều trị, quy trình chuyên môn, quy định pháp lý, tài liệu khoa học và các lộ trình chẩn đoán - điều trị. Mục tiêu là hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác hơn trong quá trình khám chữa bệnh. Dự án đang được triển khai thử nghiệm với khoảng 1.500 bác sĩ gia đình và dự kiến mở rộng quy mô áp dụng trong toàn hệ thống y tế từ tháng 1-2027. 

Việc đưa AI vào thực tiễn khám chữa bệnh nhìn chung được kỳ vọng sẽ giúp tối ưu hóa quy trình làm việc, cải thiện khả năng tiếp cận thông tin y khoa và giảm tải áp lực cho hệ thống y tế. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khẳng định quá trình triển khai cần thận trọng, bảo đảm tính minh bạch của công nghệ và duy trì vai trò trung tâm của bác sĩ trong chăm sóc bệnh nhân.

LÊ THƯ (Tổng hợp)