Việc Baradar bị bắt trước mắt chưa ảnh hưởng tới quan hệ giữa Tổng thống Pakistan Yusuf Raza Gilani (phải) và Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai. Ảnh: Reuters

Hãng tin AP (Mỹ) ngày 16-3 cho biết, trong khi chính quyền Afghanistan đang tổ chức đàm phán bí mật với Mullah Abdul Ghani Baradar, nhân vật chỉ đứng sau thủ lĩnh Mohammed Omar của Taliban, thì tên này lại bị bắt giữ tại Pakistan. Vụ việc khiến Tổng thống Hamid Karzai hết sức khó chịu, đồng thời làm gia tăng hoài nghi liệu Washington đã sẵn sàng ủng hộ Kabul đàm phán với các nhân vật bị Mỹ đưa vào danh sách khủng bố sau sự kiện ngày 11-9-2001.

Theo một cố vấn của ông Karzai, Tổng thống Afghanistan “rất tức giận” khi nghe tin Pakistan bắt được Baradar, với sự hỗ trợ của tình báo Mỹ. Bên cạnh việc chấp nhận các cuộc đàm phán sắp tới với chính quyền ông Karzai, Baradar cũng đã tỏ ý sẽ tham gia hội nghị hòa bình 3 ngày diễn ra vào tháng sau do ông Karzai chủ trì. Một số thông tin từ báo giới cho biết Baradar từng tiếp xúc với các đại diện của ông Karzai.

Hồi tuần rồi, các quan chức Liên Hiệp Quốc và Anh nhấn mạnh rằng hiện nay là thời điểm tốt để đàm phán với Taliban, sau khi ông Karzai trình bày kế hoạch chiêu hàng các tay súng cấp trung và thấp của Taliban bằng các biện pháp kinh tế. Trong khi đó, Mỹ với tổn thất gần 950 người và hàng trăm tỉ USD đổ vào cuộc chiến này, tỏ ra khá thận trọng. Trong chuyến thăm Afghanistan mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates nói còn quá sớm để dự báo việc các thành viên chủ chốt Taliban chấp nhận hòa hợp với chính quyền Kabul. Còn Ngoại trưởng Hillary Clinton cho biết bà hoài nghi việc các thủ lĩnh Taliban sẵn sàng từ bỏ bạo lực. Tư lệnh Mỹ tại Afghanistan, Tướng Stanley McChrystal, cũng chưa tỏ rõ quan điểm về vấn đề này.

Trở lại vụ bắt giữ Baradar, các quan chức Afghanistan cáo buộc Pakistan làm vậy là để hủy hoại hoặc nắm thế chủ động trong các cuộc đàm phán với Taliban. Một số nhà phân tích cũng cho rằng Pakistan muốn ngăn chặn những nỗ lực hòa hợp của Tổng thống Karzai hoặc ép ông này để cho Islamabad có một ghế trong bàn đàm phán tương lai. Tuy nhiên, theo Richard Holbrooke, đặc phái viên của Mỹ về Pakistan và Afghanistan, không có bằng chứng ủng hộ cho giả thiết đó.

Thông tin về vụ bắt giữ Baradar tại thành phố cảng Karachi hồi tháng trước cũng được tiết lộ rất ít. Theo AP, Baradar bị bắt là một phần trong chiến dịch tăng cường truy quét Taliban của quân đội Pakistan do Mỹ bảo trợ, ở khu vực biên giới giáp Afghanistan. Nhưng Baradar bị bắt như thế nào vẫn là một bí mật. Theo báo giới phương Tây, thủ lĩnh Omar và các đối thủ của Baradar trong ban lãnh đạo Taliban, vì phản đối đề nghị đàm phán với Kabul, đã cung cấp thông tin để tình báo Pakistan bắt giữ Baradar. Theo Hamid Gul, cựu giám đốc Cơ quan Tình báo Pakistan (ISI) từng chỉ trích vai trò của Mỹ ở Afghanistan, Taliban muốn Mỹ đáp ứng 3 vấn đề trước khi có thể bắt đầu đàm phán là có thời gian biểu rõ ràng về việc rút quân, không xem họ là khủng bố và phóng thích tất cả tù binh Taliban bị giam ở Afghanistan và Pakistan. Tướng McChrystal cho rằng khả năng Baradar bị bắt do thanh lọc trong nội bộ Taliban có thể đáng tin.

Cũng có giả thiết cho rằng Pakistan bắt được Baradar là do may mắn, thậm chí không chủ ý.

N. KIỆT