Báo cáo của Bộ Công thương vừa cho biết kim ngạch xuất khẩu tháng 11 của nước ta đạt 8,6 tỉ USD, tăng 2,4% so với tháng 10 và tăng 28,2% so với tháng 10 năm ngoái. Tính chung 11 tháng năm nay, kim ngạch xuất khẩu cả nước đạt 87,2 tỉ USD, tăng 34,7% so với cùng kỳ năm 2010, trong đó khu vực kinh tế nội địa đạt 37,8 tỉ USD, tăng 27,7 tỉ USD và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 49,4 tỉ USD, tăng 40,7%. Với kết quả này, kim ngạch xuất khẩu của nước ta đã chính thức hoàn thành chỉ tiêu 80 tỉ USD mà Bộ Công thương đề ra cho cả năm. Theo dự báo mới nhất, tháng cuối cùng của năm nay sẽ là tháng xuất khẩu nhộn nhịp nhất và đưa kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam có thể đạt 96 tỉ USD, cao hơn 1 tỉ USD so với dự báo hồi giữa năm 2011.

Gạo là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước ta. Ảnh: Kinhtevadubao

Xuất khẩu của nước ta đã đạt được thuận lợi về thị trường và giá cả. Về thị trường, xuất khẩu sang Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tăng gần 31%, Nhật Bản hơn 38%, Mỹ hơn 19% và Liên minh châu Âu (EU) trên 48%. Về giá cả, nhiều nhóm và mặt hàng xuất khẩu tăng mạnh như nhân điều hơn 45%, cà phê 49%, hồ tiêu 66%, dầu thô gần 44%. Việt Nam đã có 23 nhóm hàng, mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 1 tỉ USD, trong đó có 5 loại đạt hơn 5 tỉ USD gồm dệt may 12,8 tỉ USD, dầu thô 6,7 tỉ USD, điện thoại và linh kiện 6,2 tỉ USD, giày dép 5,7 tỉ USD và thủy sản 5,5 tỉ USD. Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của ta cũng theo hướng tích cực khi nhóm công nghiệp chế biến đạt gần 52 tỉ USD, tăng gần 33% và chiếm tỷ trọng hơn 59%; nhóm nông lâm thủy sản đạt 17,8 tỉ USD, tăng 32% và chiếm 20,5% tỷ trọng; nhiên liệu khoáng sản chỉ chiếm 12% tỷ trọng, tăng 43% giá trị kim ngạch. Nhờ xuất khẩu tăng cao ngoài dự kiến mà cán cân thương mại của nước ta được cải thiện với mức nhập siêu 11 tháng qua là 8,9 tỉ USD, chỉ bằng 10,22% tổng kim ngạch xuất khẩu và thấp hơn mục tiêu phấn đấu 16% của Bộ Công thương.

Bên cạnh niềm hân hoan mà chúng ta đang và sẽ chào đón trong năm 2011, xuất khẩu Việt Nam cũng bắt đầu đối diện với nhiều thách thức trong năm 2012. Thị trường dệt may và da giày được dự báo có thể giảm đến 30% trong năm tới, chủ yếu do sức mua từ Mỹ và EU tiếp tục yếu đi như những tháng vừa qua do khó khăn về tài chính. Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) thì dự báo xuất khẩu gạo đầu năm 2012 sẽ gặp trở ngại do gạo 5% tấm của ta đắt hơn từ 120-150 USD so với gạo cùng phẩm cấp của các nước xuất khẩu khác như Ấn Độ, Pakistan và Myanmar.

Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng đây là thời điểm thử thách để các doanh nghiệp Việt Nam chủ động mở rộng thị trường xuất khẩu tiềm năng chưa được tận dụng tốt, trong đó có Trung Đông, châu Phi, Nam Á, Đông Âu, Nam Mỹ, hay ngay cả nước láng giềng “khổng lồ” Trung Quốc. Hơn nữa, cuộc khủng hoảng tài chính cũng là cơ hội cho hàng hóa của nước ta dễ cạnh tranh nhờ giá cả hợp lý mà chất lượng vẫn bảo toàn.

PHÚC NGUYÊN (Tổng hợp)