Chiều 3-8, Quốc hội thảo luận tại tổ về Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư. Ông Đào Chí Nghĩa, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng.

Đại biểu Đào Chí Nghĩa bày tỏ thống nhất với Tờ trình số 450 ngày 24-7-2026 của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra số 727 của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư nhằm tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thực hiện chủ trương cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và bảo đảm quyền tự do kinh doanh theo Hiến pháp. Dự án Luật lần này không chỉ sửa đổi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mà còn là bước chuyển quan trọng về tư duy quản lý nhà nước. Mục tiêu cuối cùng không phải là giảm bao nhiêu ngành nghề có điều kiện, mà là xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước.

Đại biểu Đào Chí Nghĩa tham gia ý kiến thảo luận tại tổ

Tuy nhiên, qua nghiên cứu, đại biểu Đào Chí Nghĩa góp ý 4 nội dung: 

Thứ nhất, Điều 1, bổ sung hoạt động kinh doanh khí N₂O vào ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh. Đại biểu đồng tình với chủ trương cấm, bởi tình trạng lạm dụng khí N₂O (“bóng cười”) đang diễn biến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thanh thiếu niên và trật tự xã hội. Tuy nhiên, quy định hiện nay cần chi tiết hơn. Dự thảo quy định: “Kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học”. Theo đại biểu, quy định này có 3 khoảng trống: Một, sẽ khó xác định mục đích sử dụng cuối cùng của người mua. Hai, doanh nghiệp sản xuất hoặc phân phối ở khâu trung gian không thể biết người sử dụng cuối cùng dùng vào mục đích gì. Ba, sẽ rất khó xử lý trách nhiệm pháp lý của từng chủ thể trong chuỗi cung ứng. Tôi đề nghị chỉnh lý theo hướng quy định rõ cấm cung cấp, bán hoặc phân phối khí N₂O cho mục đích hít trực tiếp để giải trí; giao Chính phủ quy định cụ thể trách nhiệm của nhà sản xuất, nhập khẩu, phân phối và cơ sở bán lẻ; đồng thời, quy định cơ chế truy xuất nguồn gốc, hóa đơn điện tử và lưu thông sản phẩm để bảo đảm khả thi trong thực thi.

Thứ hai, về việc cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đại biểu Đào Chí Nghĩa ủng hộ chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Tuy nhiên, điều đại biểu băn khoăn nếu bỏ điều kiện kinh doanh nhưng sau đó lại thay bằng hàng loạt tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, giấy xác nhận hoặc thủ tục khác thì doanh nghiệp vẫn phải thực hiện gần như trước đây. Khi đó chúng ta chỉ thay đổi tên gọi của công cụ quản lý chứ chưa thực sự giảm chi phí tuân thủ. Vì vậy đại biểu đề nghị trong Luật cần bổ sung nguyên tắc: Không được ban hành điều kiện kinh doanh mới dưới hình thức tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc thủ tục hành chính có bản chất tương tự điều kiện đầu tư kinh doanh đã được bãi bỏ. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo đảm mục tiêu cải cách được thực hiện thực chất.

Thứ ba, về việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với một số ngành nghề có mức độ rủi ro cao. Đại biểu nhận thấy trong danh mục có nhiều ngành nghề liên quan trực tiếp đến: nước sạch; kinh doanh khí; tàu bay không người lái;  cảng biển; vận tải biển… Đây đều là lĩnh vực ảnh hưởng đến: quốc phòng, an ninh,  an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng. Theo đại biểu, không nên áp dụng cùng một cách tiếp cận cho tất cả các ngành nghề. Đối với những lĩnh vực có nguy cơ cao, đề nghị Chính phủ xây dựng lộ trình chuyển đổi từng bước; chỉ bãi bỏ khi đã hoàn thiện đầy đủ cơ chế hậu kiểm; đồng thời, có cơ sở dữ liệu số, lực lượng thanh tra và chế tài đủ mạnh; nếu chưa bảo đảm các điều kiện này thì nên tiếp tục duy trì điều kiện kinh doanh trong giai đoạn chuyển tiếp.

Thứ tư, Điều 5, điều khoản quy định chuyển tiếp. Tại khoản 3, Điều 5 quy định giao Bộ, cơ quan ngang Bộ nghiên cứu giải pháp quản lý thay thế đối với các ngành nghề được bãi bỏ điều kiện kinh doanh. Theo đại biểu, quy định này còn chưa rõ. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định thời hạn cụ thể về ban hành văn bản hướng dẫn; trách nhiệm của từng bộ quản lý ngành; trách nhiệm công khai phương án quản lý mới; và quy định việc đánh giá định kỳ sau 1 năm để Quốc hội xem xét hiệu quả của cơ chế hậu kiểm. Việc bổ sung các quy định này sẽ tránh khoảng trống pháp lý khi Luật có hiệu lực thi hành.

P.V