Từ năm 2025, Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ đã triển khai kỹ thuật ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tầm soát các dị tật tim bẩm sinh qua hình ảnh siêu âm, giúp nâng cao hiệu quả chẩn đoán và đưa ra phác đồ can thiệp kịp thời cho thai nhi.

BS.CKII Hồ Thị Kim Yến, Trưởng Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ, cho biết sàng lọc bệnh tim bẩm sinh gồm hai giai đoạn: trong bào thai và sau khi trẻ chào đời. Trong đó, việc phát hiện sớm từ giai đoạn bào thai đóng vai trò quyết định để đưa ra hướng điều trị sớm nhất. Hiện có hai mốc thời gian sàng lọc trước sinh quan trọng: quý I, khoảng từ 13 tuần trở lên, siêu âm hình thái giúp bác sĩ phát hiện các bệnh tim bẩm sinh nặng, có bất thường về hình thái và cấu trúc tim; quý II, khoảng từ 18-22 tuần, bác sĩ kiểm tra chi tiết cấu trúc và nhịp tim. Nếu có bất thường, bệnh viện sẽ hội chẩn với bác sĩ chuyên về tim thai và lâm sàng tim mạch nhi để đưa ra hướng xử lý sau sinh cũng như theo dõi sát sao trong giai đoạn bào thai.

Đối với các trường hợp có tiền sử bệnh lý từ trong thai, ngay sau khi sinh, bệnh viện sẽ siêu âm kiểm tra lại và phối hợp cùng các đồng nghiệp từ Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ để theo dõi hoặc chuyển viện điều trị chuyên sâu.

Về các dị tật tim bẩm sinh, bác sĩ Kim Yến phân loại từ mức độ nhẹ (còn ống động mạch, thông liên thất/nhĩ), đến nặng (tứ chứng Fallot, kênh nhĩ thất, tim một thất) và rất nặng cần xử lý khẩn cấp (bất thường tĩnh mạch trở về tim hoặc mạch máu lớn).

Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ ứng dụng kỹ thuật, công nghệ hiện đại, tầm soát bệnh, tật tim bẩm sinh từ trong bào thai.

Từ năm 2025, Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ đã ứng dụng công nghệ siêu âm tim thai 4D tích hợp AI. Với công nghệ này, máy sẽ tự động dựng các hình ảnh theo chuẩn quốc tế từ các mặt cắt thông thường. AI giúp bác sĩ chỉ cần một vài mặt cắt chuẩn là máy tự động hoàn thiện các mặt cắt còn lại, giúp rút ngắn thời gian tầm soát. Đặc biệt ở những ca phức tạp, chế độ 4D giúp quan sát tổng quát trái tim ở nhiều khía cạnh, hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn.

BS.CKII Hồ Thị Kim Yến nhấn mạnh, việc siêu âm tim thai chủ động là vô cùng quan trọng. Nếu đợi đến khi trẻ sinh ra mới chẩn đoán thì đã là phát hiện muộn. Thực tế, có nhiều trường hợp đáng tiếc xảy ra do thai phụ không đi tầm soát hoặc khám tại các cơ sở thiếu năng lực thiết bị. Gần đây nhất, một thai phụ tại Hậu Giang sinh con lần thứ 3, nhưng không đi tầm soát trong suốt thai kỳ. Đến ngày sinh mới phát hiện bé mắc dị tật “tim một thất”. Đây là trường hợp rất nặng, trẻ không thể khỏe mạnh bình thường và về lâu dài cần phải ghép tim. Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, người thân chỉ có thể chọn phương án điều trị tối thiểu cho bé. Từ trường hợp này, bác sĩ Kim Yến khuyến cáo thai phụ cần đến các cơ sở chuyên khoa để tầm soát định kỳ.

Hiện nay, Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ định hướng tập trung phát hiện sớm các bất thường nặng ngay từ tuần 13-15. Trong 5 năm tới, bệnh viện sẽ cử ê-kíp đi đào tạo tại nước ngoài để triển khai các kỹ thuật can thiệp sâu trong lĩnh vực tim bẩm sinh bào thai.

Song song với chẩn đoán trước sinh, lĩnh vực can thiệp và điều trị tim bẩm sinh ở trẻ sơ sinh cũng ghi dấu ấn tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ. Từ năm 2023, với sự hỗ trợ của Bệnh viện Nhi đồng 1 TP Hồ Chí Minh, đơn vị đã triển khai thành công kỹ thuật can thiệp mạch qua da như đóng thông liên thất, thông liên nhĩ, còn ống động mạch. Các kỹ thuật này giúp bệnh nhi được điều trị ngay tại địa phương, giảm chi phí và nâng cao cơ hội sống khỏe.

Các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ khuyến cáo, phụ huynh cần nhận diện các dấu hiệu nghi ngờ trẻ mắc tim bẩm sinh, như: tím môi, đầu chi; thở nhanh, co kéo không rõ nguyên nhân; bú kém, vã mồ hôi, chậm tăng cân; viêm phổi tái phát nhiều lần. Đặc biệt, cần tầm soát sớm cho trẻ sinh non, nhẹ cân, trẻ có hội chứng di truyền hoặc gia đình có tiền sử bệnh tim.

BS.CKI Nguyễn Trọng Nghĩa, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, cảnh báo: Bệnh tim bẩm sinh có thể không biểu hiện rõ ràng ngay sau sinh. Do đó, khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ, phụ huynh nên đưa con đi siêu âm tim sớm để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.

Bài, ảnh: THU SƯƠNG