ÐỨC TRUNG (Tổng hợp)

Kinh tế tăng trưởng chậm sau mấy năm phòng chống đại dịch COVID-19 nghiêm ngặt cùng những căng thẳng địa chính trị đã thúc đẩy các doanh nghiệp nước ngoài tại Trung Quốc tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng ra bên ngoài. Chính quyền Bắc Kinh đang có nhiều động thái “trải thảm đỏ” đón tiếp các lãnh đạo doanh nghiệp đa quốc gia nhằm thuyết phục họ ở lại với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Nhà máy sản xuất của Foxconn ở Trịnh Châu. Ảnh: Getty Images

Cải thiện môi trường đầu tư

Mùa thu năm ngoái, một cuộc khảo sát thường niên của Phòng Thương mại Mỹ (AmCham) tại Trung Quốc cho thấy lần đầu tiên sau 25 năm, chưa đến một nửa số doanh nghiệp được hỏi xếp Trung Quốc là 3 ưu tiên đầu tư hàng đầu của họ. Số các công ty đang xem xét hoặc bắt đầu chuyển hoạt động sản xuất và tìm nguồn cung ứng ra bên ngoài Trung Quốc tăng 10% so với cùng kỳ năm trước. AmCham mới đây cho biết kết quả này không thay đổi đáng kể kể từ khi Bắc Kinh nới lỏng chính sách “Zero COVID”.

Bộ Thương mại Trung Quốc không trả lời yêu cầu bình luận về kết quả khảo sát hay tuyên bố trên của Amcham. Tuy nhiên, các cấp chính quyền nước này đang rất nỗ lực để giữ chân các doanh nghiệp nước ngoài. Bộ Thương mại Trung Quốc hôm 2-3 cho biết lần đầu tiên cơ quan này sẽ phát động các sự kiện cho “Năm đầu tư vào Trung Quốc”. Bộ trưởng Vương Văn Ðào thừa nhận các doanh nghiệp nước ngoài từ lâu đã phàn nàn các chính sách mua sắm của chính phủ chỉ tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp địa phương. Ðây là sự thừa nhận công khai hiếm hoi của giới lãnh đạo Trung Quốc về vấn đề phân biệt đối xử với doanh nghiệp nước ngoài. “Chúng tôi sẽ nghiên cứu và đưa ra các chính sách, biện pháp cùng với các bộ phận liên quan để đảm bảo sự tham gia bình đẳng của các doanh nghiệp nước ngoài”, ông Vương nói.

Trong cuộc họp báo hồi tuần trước, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho hay có hàng chục tập đoàn đa quốc gia đã thông báo với bộ này về các chuyến thăm của giới điều hành doanh nghiệp cấp cao, trong đó có Apple, Pfizer và Mercedes-Benz.

Bài học từ Foxconn

Tuần rồi, giới lãnh đạo tỉnh Hà Nam đã đón tiếp ông Young Liu, Chủ tịch kiêm CEO của hãng Foxconn, sang thăm nhà máy của công ty tại đây. Foxconn đang vận hành cơ sở sản xuất iPhone lớn nhất thế giới tại Trịnh Châu, thủ phủ tỉnh Hà Nam. Báo chí Trung Quốc cho biết không chỉ có thị trưởng, tỉnh trưởng mà cả bí thư của Trịnh Châu và Hà Nam cùng đón tiếp ông Young Liu. Tại Trung Quốc, các quyết định do giới lãnh đạo đảng đưa ra nên các cuộc gặp như vậy là chỉ dấu cho thấy mọi vấn đề thảo luận có thể được thực thi nhanh chóng. Sau chuyến đi này, báo South China Morning Post ở Hong Kong cho biết Foxconn đã thuê một địa điểm mới có giá 28 triệu USD để xây nhà kho thông minh tại Trịnh Châu.

Còn nhớ trong đại dịch COVID-19 và đợt đóng cửa vào năm ngoái, nhà máy của Foxconn ở Trịnh Châu đã trở thành tâm điểm chú ý khi một số trong khoảng 200.000 công nhân của họ quyết định nghỉ việc và đi bộ về nhà. Hãng Apple sau đó cho hay sự gián đoạn sản xuất của nhà máy tại Trịnh Châu khiến họ chậm trễ trong việc giao hàng iPhone 14. Sau khi Bắc Kinh nới lỏng chính sách chống dịch vào tháng 12 năm ngoái, nhà máy của Foxconn tại Trịnh Châu mới hoạt động hết công suất trong tháng 2 và các nhân viên phải làm việc 2 ca mới đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Số liệu cho thấy vào năm 2019, nhà máy sản xuất iPhone của Foxconn chiếm tới 84% kim ngạch xuất khẩu của toàn tỉnh Hà Nam và điều này giải thích vì sao giới lãnh đạo tỉnh này phải thể hiện sự nhiệt thành đón tiếp vị doanh nhân đến từ Ðài Loan.

Tuy nhiên, Foxconn vẫn đang tìm cách giảm phụ thuộc vào nhà máy tại Trịnh Châu khi hãng tin Bloomberg hôm 3-3 cho biết Foxconn đang có kế hoạch đầu tư khoảng 700 triệu USD xây dựng nhà máy sản xuất linh kiện cho iPhone tại Ấn Ðộ. Nhà máy này sau khi hoàn thành có thể tạo ra 100.000 việc làm.

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Trung Quốc đại lục hồi tháng 1 đã tăng 14,5% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt tới 127,69 tỉ nhân dân tệ, tương đương 18,39 tỉ USD. Hàn Quốc, Đức và Anh là 3 nước có nguồn vốn đầu tư lớn nhất tại Trung Quốc năm 2022.