Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, thời gian qua, ngành Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (TT&BVTV) đạt nhiều kết quả tích cực khi năng suất cây trồng tăng, dịch bệnh được kiểm soát và thu nhập nông dân cải thiện rõ rệt. Đây là nền tảng để ngành Nông nghiệp thành phố tiếp tục phát huy thời gian tới.

Sản xuất an toàn, chất lượng cao

Bà Phạm Thị Minh Hiếu, Chi cục trưởng Chi cục TT&BVTV TP Cần Thơ cho biết, sự chỉ đạo sâu sát của UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng sự phối hợp từ các ban, ngành đã giúp đơn vị chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch sản xuất kịp thời. Bên cạnh việc xây dựng lịch thời vụ xuống giống phù hợp, Chi cục cũng tích cực hướng dẫn nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, tăng thu nhập cho nông dân.

Ngành Nông nghiệp TP Cần Thơ ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất, chăm sóc lúa tại nhiều địa phương.

Đến nay, nông dân trên địa bàn sản xuất lúa vụ đông xuân và hè thu được 608.546ha, đạt 92,04% so với kế hoạch; sản lượng thu hoạch trên 2,3 triệu tấn, đạt 53,33% so với kế hoạch. Trong đó, vụ hè thu 2026 đang cho thu hoạch và đã xuống giống 284.022ha, đạt 104% so với kế hoạch. Các giống chủ lực được tập trung sản xuất như ST25 chiếm 16%, ST24 chiếm 2%, RVT chiếm 9%, Đài thơm 8 chiếm 41%, các giống OM chiếm 25% và các giống khác chiếm 7%.

Theo Chi cục TT&BVTV TP Cần Thơ, thông qua các hoạt động dự án, kế hoạch sản xuất, từ đầu năm 2026 đến nay, ngành hỗ trợ cho 53 hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ nông dân sản xuất lúa đạt chứng nhận theo quy trình VietGAP, Global GAP với diện tích 2.583ha, có 1.587 nông hộ tham gia. Hướng dẫn nông dân sản xuất theo hướng hữu cơ trên lúa với tổng diện tích 20.759ha; hình thành các vùng sản xuất lúa chất lượng cao phát thải thấp theo Đề án 1 triệu héc-ta với tổng diện tích trên 170.000ha...

Bà Phạm Thị Minh Hiếu cho biết thêm trong tình hình hạn hán, xâm nhập mặn, ngành thực hiện chỉ đạo các đơn vị đóng cống, điều tiết nước để tránh thiệt hại cho cây trồng. Đồng thời tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố ban hành các công văn chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống hạn, mặn mùa khô năm 2026. Theo khảo sát thực tế, có khoảng 12.266ha trồng lúa của 7 xã, phường trên địa bàn thành phố có khả năng bị ảnh hưởng bởi hạn hán, xâm nhập mặn tập trung tại xã Vĩnh Viễn, Xà Phiên, Lương Tâm, Long Phú, Kế Sách, Tân Thạnh, Trần Đề. Tuy nhiên, nhờ sự theo dõi, chỉ đạo, điều hành kịp thời việc đóng, mở cống, quản lý tốt đê bao thủy lợi nên chưa ghi nhận ảnh hưởng sản xuất lúa do xâm nhập mặn hay hạn hán gây ra.

Phát huy hiệu quả, nhân rộng mô hình

Đề án "Phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030" trên địa bàn TP Cần Thơ đã triển khai tại 65 xã, phường, phấn đấu diện tích thực hiện đến năm 2030 là 170.807ha. Trong đó, diện tích được triển khai trong năm 2026 là 76.000ha của 171 tổ hợp tác và hợp tác xã.

Theo Chi cục TT&BVTV TP Cần Thơ, để sản xuất lúa đạt yêu cầu theo Đề án, ngành TT&BVTV đã tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho 22 UBND xã, phường và 30 hợp tác xã thí điểm về việc đánh giá mức độ thực hiện canh tác lúa đáp ứng tiêu chí gạo Việt xanh, phát triển thấp; tổ chức 3 cuộc hội thảo tham vấn xác định vùng trồng và 1 cuộc hội thảo tuyên truyền tham gia Đề án với khoảng 150 hợp tác xã, tổ sản xuất tham dự.

Các cuộc hội thảo trên nhằm mục tiêu rà soát, quy hoạch vùng trồng, đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã, nông hộ nhằm hình thành chuỗi giá trị bền vững, phát thải thấp trong sản xuất. 

Theo kế hoạch, năm 2026, toàn thành phố sản xuất 661.195ha lúa, tổng sản lượng đạt gần 4,4 triệu tấn (trong đó phấn đấu sản xuất đạt 706.792ha, sản lượng 1.652.167 tấn). Cây hằng năm khác 96.876ha, với sản lượng trên 1,55 triệu tấn (phấn đấu đạt 125.891ha, sản lượng 2.372.007 tấn). Cây ăn trái 102.194ha, với sản lượng trên 1,15 triệu tấn (phấn đấu đạt sản lượng trên 1,4 triệu tấn).

Bà Phạm Thị Minh Hiếu cho biết: "Để đạt mục tiêu trên, ngành TT&BVTV tiếp tục thực hiện tốt công tác theo dõi sản xuất cây trồng, nhất là nắm bắt tiến độ sản xuất, tình hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng và tiêu thụ lúa, cây ăn trái, rau màu và các loại cây trồng khác ở các xã, phường. Theo dõi diễn biến độ mặn của nguồn nước, tình hình mưa bão, nguồn nước lũ thượng nguồn ảnh hưởng đến cây trồng; hướng dẫn sản xuất rải vụ các loại cây ăn trái chủ lực của thành phố nhưng phải đảm bảo đủ nước tưới tiêu, phục vụ sản xuất. Thực hiện tốt công tác dự tính, dự báo tình hình dịch hại trên cây trồng hiệu quả; thực hiện kiểm tra, giám sát định kỳ các vùng trồng đã được cấp mã số, bao gồm mã số xuất khẩu và nội địa; xây dựng, củng cố các vùng trồng đáp ứng yêu cầu cấp mã số, đồng thời tập huấn, hướng dẫn các doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân về xây dựng, quy định cấp mã số vùng trồng... để truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng".

Bài, ảnh: HÀ VĂN