Hiểu được những mong mỏi của dân, các ngành chức năng từ Trung ương đến địa phương đang từng ngày tư duy, xây dựng, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật sát đời sống, dễ đi vào lòng dân, nhưng cũng thể hiện sự nghiêm minh. Từ đó người dân cảm nhận rằng, pháp luật vừa điều chỉnh xã hội theo một “quỹ đạo” nhất định, nhưng cũng vừa là nền tảng để thúc đẩy xã hội phát triển.

Đi vào lòng dân

Vừa đi học về, Nguyễn Sỹ Nguyên, lớp 7, Trường THCS Đoàn Thị Điểm (phường Ninh Kiều), chạy vội vào mượn điện thoại của mẹ để con tham gia cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật năm 2025”. Sỹ Nguyên cũng như nhiều học sinh khác đều được các trường khuyến khích tham gia mỗi khi thành phố phát động Cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến. “Đây là lần thứ 2 con tham gia thi. Mỗi lần như thế giúp con hiểu thêm nhiều quy định pháp luật”, Sỹ Nguyên nói.

Tuyên truyền pháp luật qua tranh vẽ của sinh viên Đại học Cần Thơ. Ảnh: NGỌC YẾN

Trong thời đại số hiện nay, bên cạnh các phương tiện truyền thông, các nền tảng mạng xã hội, Internet đã thực sự mang pháp luật sâu rộng đến từng ấp, từng khu phố, từng nhà. Bà con khu vực Thới Thuận, phường Thới An Đông (TP Cần Thơ) luôn nắm được các thông tin hoạt động ở khu vực nhờ tham gia nhóm Zalo cộng đồng. Bà Trần Thị Bé (63 tuổi), khu vực Thới Thuận, nói: “Tham gia vào nhóm Zalo của khu vực, chúng tôi nắm bắt được nhiều thông tin của địa phương và thông tin pháp luật…”.

Bên cạnh các nhóm Zalo, Facebook, hằng ngày, bà con xã nông thôn mới nâng cao Vĩnh Trinh còn được nghe tuyên truyền các quy định pháp luật qua Đài truyền thanh của xã. Bà Nguyễn Thị Năm ở ấp Vĩnh Lợi, cho biết: “Tôi thường xuyên nghe các quy định pháp luật trên sóng phát thanh, nhờ vậy thuận lợi hơn mỗi khi làm giấy tờ”. “Khi hiểu rõ các quy định pháp luật, nói thật bản thân không dám vi phạm. Lúc đi đám tiệc lỡ có uống rượu là tôi gửi xe lại. Tôi luôn nhắc con cháu trong nhà tránh xa tệ nạn cờ bạc, cá độ hay chạy xe lạng lách, đánh võng”, ông Lê Văn Ba ở ấp Vĩnh Thành, tiếp lời.

Để pháp luật không chỉ nằm trên giấy, năm 2025, Sở Tư pháp chủ động xây dựng, biên tập và đăng tải 60 Infographic, 167 video clip và 280 tờ gấp pháp luật về các chính sách mới nổi bật; lan tỏa kiến thức pháp luật nhanh chóng trên Trang thông tin điện tử và các kênh Zalo, Facebook phổ biến, giáo dục pháp luật Cần Thơ. Cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố tổ chức nhiều cuộc thi tìm hiểu pháp luật; phiên tòa giả định; xây dựng nhiều mô hình thiết thực như: “Câu lạc bộ Nông dân với pháp luật”; “Sư sãi và phật tử tham gia phòng, chống tội phạm, đảm bảo an ninh, trật tự”…

Để pháp luật phù hợp thực tiễn, dễ thực thi

Một kỷ nguyên vươn mình đang mở ra cơ hội cho đất nước. Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: “Thể chế pháp luật là động lực, là nền tảng cho phát triển đất nước”, và yêu cầu “Xây dựng pháp luật theo hướng chủ động, kiến tạo, bảo đảm pháp luật thống nhất, đồng bộ, cụ thể, dễ hiểu, dễ thực thi”.

Để làm được những điều này, theo PGS, TS Phan Trung Hiền, Trưởng Khoa Luật Đại học Cần Thơ, pháp luật phải được xây dựng từ thực tiễn và cần sự tham gia đóng góp thực chất của người dân, doanh nghiệp. Muốn vậy cần xác định đúng vị trí, vai trò của MTTQ.

Theo Luật sư Lê Ngọc Trường Giang, Đoàn luật sư TP Cần Thơ, với nền tảng chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn phong phú, luật sư có khả năng cung cấp các phân tích khách quan, đánh giá tác động pháp lý, chỉ ra khoảng trống, mâu thuẫn hoặc rủi ro thể chế ngay từ giai đoạn soạn thảo văn bản. Đây là điều kiện quan trọng để pháp luật khi ban hành có tính khả thi cao và phù hợp với thực tiễn xã hội.

Đại biểu HĐND thành phố Dương Hiền Trúc Lan cho rằng, các cơ quan chức năng phải tuyên truyền cho người dân, đối tượng bị tác động hiểu được tầm quan trọng của mình khi đóng góp ý kiến xây dựng văn bản pháp luật; giải thích những quy định tại dự thảo để người dân tham gia ý kiến, chọn lọc thông tin có liên quan nhiều đến người dân để lấy ý kiến. Tùy theo loại văn bản lấy ý kiến, cần phải sát với thực tiễn từng địa phương, phù hợp với từng đối tượng tác động cụ thể, nhất là việc lấy ý kiến của đồng bào dân tộc thiểu số, bà con vùng sâu vùng xa... 

Pháp luật được xây dựng đồng bộ, hiệu quả, từ nhân dân mà ra sẽ là công cụ hữu hiệu để các quan hệ xã hội đi vào “quỹ đạo” và thúc đẩy xã hội phát triển.

Yến Phương