Giai đoạn 2026-2030, chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) hướng tới những bước đột phá nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất, kiến tạo những vùng nông thôn hiện đại, văn minh, phù hợp với vị thế đất nước trong kỷ nguyên mới. Trước yêu cầu đó, TP Cần Thơ đang chủ động nghiên cứu, đề xuất các phương thức tiếp cận đổi mới, đảm bảo triển khai hiệu quả Bộ tiêu chí quốc gia sát với đặc thù và điều kiện thực tiễn của địa phương. Trao đổi với phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ, ông Huỳnh Thành Hữu, Chánh Văn phòng Điều phối các Chương trình mục tiêu quốc gia TP Cần Thơ (VPĐP), cho biết:

Ông Huỳnh Thành Hữu.

- Bộ tiêu chí quốc gia về NTM giai đoạn 2026-2030 tích hợp và nâng cao từ các chuẩn của những xã đã đạt NTM, NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu trước đây. Vì vậy, các tiêu chí định lượng sẽ rất cao, đòi hỏi địa phương phải bám sát và có lộ trình cụ thể cho từng chỉ tiêu. Việc hoàn thành các yêu cầu này không chỉ thay đổi căn bản diện mạo nông thôn, mà còn trực tiếp nâng cao đời sống nhân dân, đảm bảo thu nhập của người dân bắt kịp đà phát triển kinh tế chung của thành phố với mức tăng trưởng từ 10% trở lên.

Để triển khai hiệu quả bộ tiêu chí mới, UBND thành phố đã ban hành quyết định phân loại nhóm xã thực hiện. Cụ thể, toàn thành phố có 9 xã thuộc nhóm 1, 37 xã nhóm 2 và 26 xã nhóm 3. Thành phố cũng đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền, giao các địa phương chủ động trong việc phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch và quy hoạch chung xã thuộc phạm vi địa giới hành chính quản lý, tạo sự chủ động tối đa cho cơ sở.

Về phía VPĐP chủ động tổ chức theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình triển khai chương trình trên địa bàn thành phố. Thiết lập cơ chế cập nhật tiến độ thực hiện thông qua phân công đầu mối tại các sở, ngành và địa phương. Bước đầu lồng ghép công tác kiểm tra thông qua các đợt khảo sát thực tế, kịp thời nắm bắt tình hình, hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở. VPĐP tổ chức khảo sát, làm việc trực tiếp với 9 xã (Thới Hưng, Trường Thành, Trường Long, Thạnh Xuân, Hỏa Lựu, Vị Thủy, Hòa Tú, Hồ Đắc Kiện và Thạnh Hòa) dự kiến đạt chuẩn năm 2026 để đánh giá sát khả năng hoàn thành tiêu chí NTM. 

Thưa ông, việc triển khai Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026-2030 đang gặp những khó khăn nào?

- Thủ tướng đã ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về NTM giai đoạn 2026-2030 từ tháng 2-2026, song đến giữa tháng 4 này, mới chỉ có 4/13 bộ, ngành ban hành hướng dẫn cụ thể. Điều này khiến các địa phương lúng túng khi bắt tay vào thực hiện; nhất là việc rà soát, đánh giá điểm xuất phát để xây dựng lộ trình thực thi phù hợp. Bên cạnh đó, nguồn lực để thực hiện xây dựng NTM cho các địa phương đang là bài toán nan giải. Trước thực tế này, VPĐP kiến nghị các bộ, ngành liên quan sớm ban hành hướng dẫn cụ thể theo phân công của Chính phủ. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để thành phố hoàn thiện Bộ tiêu chí cấp cơ sở, giúp cấp xã chủ động triển khai thực hiện xây dựng xã NTM.

VPĐP phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tư pháp hoàn thiện tờ trình xin chủ trương thành phố ban hành bộ tiêu chí. Song song đó, chủ động xây dựng dự thảo Bộ tiêu chí TP Cần Thơ về NTM giai đoạn 2026-2030 để có thể tổ chức lấy ý kiến ngay sau khi UBND thành phố thống nhất chủ trương. Dự kiến, hồ sơ sẽ được hoàn chỉnh để trình UBND thành phố xem xét, ban hành vào đầu tháng 5-2026. Trong thời gian chờ hướng dẫn đầy đủ từ các bộ, ngành, VPĐP đề nghị các địa phương chủ động bắt tay vào thực hiện ngay những chỉ tiêu, tiêu chí đã có hướng dẫn với tinh thần “không chờ đợi, vừa làm vừa hoàn thiện” để đảm bảo tiến độ chung.

Cảnh quan môi trường nông thôn Cần Thơ được quan tâm giữ gìn sáng - xanh - sạch - đẹp.

Với vai trò là cơ quan tham mưu, xin ông cho biết những định hướng và các nhiệm vụ trọng tâm đối với chương trình xây dựng NTM trong thời gian tới?

- VPĐP xác định tập trung cao độ, phát huy tinh thần chủ động và linh hoạt trong tham mưu, điều phối. Tăng cường phối hợp nhằm bảo đảm chương trình triển khai kịp thời, đồng bộ, hiệu quả ngay từ đầu giai đoạn mới. 

VPĐP đang tham mưu xây dựng Nghị quyết chuyên đề của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về lãnh chỉ đạo thực hiện chương trình giai đoạn 2026-2035. Đây là cơ sở pháp lý để gắn trách nhiệm của người đứng đầu địa phương nhằm tập trung thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia. Tham mưu UBND thành phố hoàn thiện đầy đủ các khung cơ chế chính sách cần thiết, song song với tiến độ ban hành của Trung ương. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương triển khai chương trình ngay trong quý II-2026. 

Tổ chức đào tạo nghiệp vụ, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý là ưu tiên cấp bách để thích ứng với các cơ chế chính sách của giai đoạn mới. Phát huy vai trò chủ thể của người dân, chúng tôi sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phát động các phong trào thi đua; đặc biệt là ban hành bộ tiêu chí và triển khai mô hình thiết thực như “Nhà tôi NTM”, “Tuyến đường NTM kiểu mẫu”. Bên cạnh đó, VPĐP tham mưu UBND thành phố ban hành hướng dẫn về Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP theo quy định, gắn chặt sản xuất với xúc tiến thương mại và quảng bá thương hiệu.

VPĐP sẽ phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương để rà soát tiến độ phân bổ và giải ngân vốn, kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn. Công tác kiểm tra, giám sát sẽ được thực hiện thường xuyên để làm căn cứ tham mưu điều chỉnh hoàn thiện cơ chế, chính sách, đảm bảo chương trình đi đúng hướng và đạt hiệu quả thực chất.

 Xin cảm ơn ông!

TUYẾT TRINH (thực hiện)