Mới đầu mùa mưa 2026 nhưng tại TP Cần Thơ, số ca sốt xuất huyết (SXH) tăng gấp 4 lần, tay chân miệng (TCM) tăng 2 lần so cùng kỳ 2025. Trong chuyến giám sát tại TP Cần Thơ vào ngày 21 và 22-5, các chuyên gia của Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh cảnh báo đỉnh dịch còn ở phía trước bởi 2 bệnh này thường bùng phát vào 6 tháng cuối năm. Ngành Y tế Cần Thơ cần đề cao cảnh giác, đặt tình huống có dịch để sẵn sàng ứng phó.

PGS.TS.BSCKII Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh, trao đổi cùng cô giáo tại Trường Mầm non 8 Tháng 3.

Tâm thế sẵn sàng chống dịch

Tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, tuyến cuối vùng ĐBSCL, từ đầu năm 2026 đến 11-5-2026, số ca TCM điều trị ngoại trú là 3.153 ca, nội trú là 960 ca. Trong đó bệnh nặng 27 ca, chuyển viện 4 ca, tử vong 1 ca. Về bệnh SXH, số ca ngoại trú là 1.027 ca, nội trú là 1.201 ca. Trong đó, SXH nặng 90 ca, chuyển viện 6 ca. Ông Nguyễn Đức Trí, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, cho biết: Bệnh viện nỗ lực đảm bảo đủ thuốc, hóa chất, vật tư y tế phục vụ thu dung, điều trị.

Tại phường Ninh Kiều, từ đầu năm 2026 đến nay, ghi nhận 118 ca SXH và 65 ổ dịch nhỏ; (tăng 106 ca và tăng 59 ổ dịch nhỏ so cùng kỳ 2025); 45 ca TCM (tăng 40 ca). Trong đó có 3 ca TCM tại Trường Mầm non Thanh Xuân và 1 ca tại Trường Mầm non 8 Tháng 3. Phó Giám đốc Trạm Y tế Ninh Kiều Đặng Thành Thắng cho biết: Phường đã tổ chức 2 đợt ra quân cao điểm phòng, chống dịch vào cuối tháng 1 đầu tháng 2-2026 và tháng 4-2026 tại 38 khu vực. Phường tổng vệ sinh môi trường duy trì vào ngày 10, 20, 30 hằng tháng; triển khai giám sát, phun hóa chất dập dịch ngay tại các điểm ổ dịch và khu vực có nguy cơ cao; xây dựng mô hình “Trường học không có lăng quăng”, phát động phong trào “10 phút tìm diệt lăng quăng tại nhà” vào ngày chủ nhật. Số ca mắc TCM, SXH  ở tháng 5 có xu hướng giảm so với tháng 3, 4.

Trường Mầm non 8 Tháng 3 đã có kế hoạch, thành lập Ban phòng, chống dịch bệnh; tổ chức tập huấn cho toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên; kết hợp ngành Y tế phun cloramin B và diệt côn trùng 2 lần/năm vào tháng 8-2025 và tháng 3-2026. Ngay từ đầu năm học, nhà trường khai thông cống rãnh vào buổi chiều thứ sáu hằng tuần tập thể trường tổng vệ sinh trường, lớp. Nhà trường có trang bị nơi rửa tay tại sân trường, có xà phòng, khăn. Nhân viên y tế trường có trình độ y sĩ, phối hợp giáo viên của các nhóm, lớp theo dõi tình hình sức khỏe của trẻ hằng ngày. Vừa qua, ngày 1-5-2026, một bé ở nhóm lớp 13-18 tháng tuổi của Trường Mầm non 8 Tháng 3 bị bệnh TCM. Phụ huynh đã thông báo với trường và nhà trường đã phối hợp trạm y tế lập danh sách theo dõi, phối hợp với trạm tổng vệ sinh khử khuẩn phòng lớp bằng cloramin B,...  

Qua giám sát tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, trường học và trạm y tế, đoàn đánh giá cao sự chủ động trong công tác phòng, chống dịch bệnh, nhất là tại Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ. Việc phân chia điều trị SXH tại Khoa Sốt xuất huyết, điều trị TCM tại Khoa Truyền nhiễm phát huy tính chuyên môn hóa cao, từ đó phát hiện ca nặng và điều trị kịp thời. Tại Khoa Hồi sức tích cực được trang bị đủ dịch truyền, máy thở… với đội ngũ y bác sĩ luôn luôn trong tâm thế sẵn sàng.

Đồ họa: THANH TÙNG

Tuyến y tế cơ sở có nhiều khó khăn

Qua giám sát, khó khăn nhất trong công tác phòng, chống dịch hiện nay là ở y tế cơ sở. Phó Giám đốc Trạm Y tế phường Ninh Kiều Đặng Thành Thắng cho biết, Trạm thiếu hụt nhân lực, trong khi từ giữa tháng 5 mới có kinh phí bổ sung cho xã, phường để thực hiện các nhiệm vụ chi của trạm y tế; trạm chưa có chức danh kế toán nên kinh phí xử lý ổ dịch chưa được quyết toán; chỉ có một máy phun hóa chất diệt muỗi nên không xử lý ổ dịch kịp thời... Trong khi đó, người dân vẫn còn chủ quan hoặc phó mặc cho ngành Y tế; trên địa bàn còn nhiều công trình, khu đất trống... là nơi muỗi trú ẩn và sinh sôi.

Ông Vũ Trung Kiên, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Vĩnh Châu, cho biết: Trước kia kinh phí phòng, chống dịch được cấp 15.000 đồng/người dân. Sau sáp nhập, trạm y tế trực thuộc UBND xã, phường, thì không có kinh phí này. Vì vậy, trạm y tế không có chi phí hỗ trợ cộng tác viên, giám sát phòng, chống dịch. Ngoài vấn đề kinh phí, ông Vũ Trung Kiên cũng đề nghị Viện Pasteur hỗ trợ đào tạo cho các trạm y tế nhân sự sử dụng và sửa chữa thiết bị phòng, chống dịch... Ông Hà Tấn Vinh, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Cần Thơ đề xuất Viện Pasteur tham mưu Bộ Y tế ban hành định mức chi. Vì trạm y tế thiếu thiết bị, vật tư... nhưng do thiếu định mức chi nên không mua sắm thiết bị, vật tư được dù có kinh phí.

PGS.TS.BSCKII Nguyễn Vũ Trung, Đại biểu Quốc hội, Viện trưởng Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh, cho biết: Bệnh SXH và TCM đang gia tăng. Đoàn giám sát ghi nhận sự quan tâm và nỗ lực phòng, chống dịch của TP Cần Thơ. Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả hơn nữa, đề nghị chính quyền địa phương, Sở Y tế tiếp tục rà soát các văn bản, quyết định, các hướng dẫn; triển khai phòng, chống dịch quyết liệt; tăng cường công tác tuyên truyền và giám sát. Với các khó khăn của Trạm Y tế hiện nay, đề nghị thành phố, ngành Y tế quan tâm bổ sung nhân lực, kinh phí, trang thiết bị; huy động sự tham gia của các ban, ngành, người dân. Tới đây, Viện phối hợp thu thập thông tin về hoạt động của y tế cơ sở, phản ánh đến các cơ quan chức năng, các diễn đàn Quốc hội... để đề xuất xử lý nhanh nhất các khó khăn, bất cập.

Bài, ảnh: H.HOA