HẠNH NGUYÊN (Theo AP, Reuters)

Trong chuyến thăm Brasilia hôm 17-4, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã bày tỏ lòng biết ơn đối với Brazil vì cách tiếp cận của nước này trong việc thúc đẩy chấm dứt chiến sự ở Ukraine, một nỗ lực khiến Kiev và phương Tây khó chịu.

Ngoại trưởng Nga Lavrov (trái) và người đồng cấp Brazil Vieira sau cuộc gặp tại Brasilia hôm 17-4. Ảnh: Reuters

“Chúng tôi rất biết ơn những người bạn Brazil vì thấu hiểu nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình hình hiện nay ở Ukraine. Chúng tôi rất biết ơn Brazil vì mong muốn đóng góp vào việc tìm cách giải quyết tình trạng này”, Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh trong cuộc họp báo chung với người đồng cấp Brazil Mauro Vieira.

Về phần mình, ông Vieira nói rằng Brazil coi các biện pháp trừng phạt chống lại Nga gây ra tác động tiêu cực cho nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là những quốc gia đang phát triển. Brazil ủng hộ lệnh ngừng bắn ngay lập tức ở Ukraine.

Ngay sau cuộc họp báo trên, phát ngôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby đã lên tiếng phê phán cách tiếp cận của Brazil đối với cuộc xung đột ở Ukraine cũng như việc các quan chức quốc gia Nam Mỹ gặp trực tiếp ông Lavrov và Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong khi cho đến nay lại chỉ nói chuyện qua điện thoại với các quan chức Ukraine. “Brazil đã tiếp cận vấn đề này một cách khoa trương, khi gợi ý rằng Mỹ và châu Âu không quan tâm đến hòa bình hoặc chúng tôi có trách nhiệm về chiến tranh. Trong trường hợp này, Brazil đang nhắc lại lời của Nga và Trung Quốc mà không hề nhìn vào sự thật”, ông Kirby phản bác.

Chọc giận phương Tây

Tại Brasilia, Ngoại trưởng Lavrov cũng đã gặp Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva và cảm ơn nước này vì những nỗ lực giải quyết xung đột ở Ukraine. Ông Lula đã cố gắng quảng bá bản thân trong vai trò người trung gian kết nối đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt xung đột giữa Nga - Ukraine. Đề xuất đó dựa trên truyền thống ngoại giao cởi mở và không can thiệp của Brazil.

Tuy nhiên, những bình luận gần đây của Tổng thống Lula đã đi ngược lại quan điểm của Liên minh châu Âu (EU), Mỹ và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ông Lula cho rằng Mỹ “khuyến khích” cuộc chiến bằng cách cung cấp vũ khí cho Kiev. Nói trước báo giới ở thủ đô Bắc Kinh trong chuyến thăm Trung Quốc hôm 15-4, ông thúc giục Mỹ ngừng “khuyến khích” chiến sự và bắt đầu thảo luận về hòa bình. Phát ngôn viên Kirby hôm 17-4 đã chê những lời lẽ của Tổng thống Lula “đơn giản là sai lầm”.

Ngoài ra, ông Lula cũng kêu gọi thành lập một nhóm quốc gia không dính líu đến cuộc chiến để thuyết phục Nga và Ukraine ngồi vào bàn đàm phán hòa bình. Vào đầu tháng này, nhà lãnh đạo Brazil còn đề nghị Ukraine “nhượng lại” bán đảo Crimea để chấm dứt chiến tranh, điều mà phía Kiev đã cực lực bác bỏ. Hồi đầu năm, ông Lula đã từ chối cung cấp vũ khí cho Ukraine, bất chấp yêu cầu từ Đức.

Brazil tránh đối đầu với Nga

Trong một bài báo đăng trên trang web của Bộ Ngoại giao Nga cũng như trên tờ Folha de S.Paulo của Brazil, ông Lavrov đã nhấn mạnh mối quan hệ thương mại giữa Nga với các nước Mỹ Latinh, đặc biệt là giữa Mát-xcơ-va và Brasilia, liên quan đến mặt hàng phân bón.

Giới phê bình nhận định lập trường của Brazil về Ukraine là nhằm tránh đối đầu với Nga - nhà cung cấp phân bón chính cho các đồn điền đậu nành của quốc gia lớn nhất Mỹ Latinh. Do đó, phân bón được cho sẽ là “đòn bẩy” cho các cuộc thảo luận tiềm năng liên quan đến việc Brazil tiếp tục từ chối cung cấp vũ khí cho Ukraine, vấn đề mà Nga muốn đảm bảo. Ngoại trưởng Vieira hôm 17-4 cho biết Nga hiện chiếm 1/4 tổng lượng phân bón nhập khẩu của Brazil và ông cùng Ngoại trưởng Lavrov đã thảo luận các biện pháp để đảm bảo dòng thương mại này luôn được thông suốt. Hai vị này đã bàn về kế hoạch tăng cường xuất khẩu thịt của Brazil sang Nga và nhập khẩu phân bón cho nông dân Brazil. Trong năm 2022, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Brazil và Nga đạt mức kỷ lục 9,8 tỉ USD.