Những ngày này, các tỉnh miền Tây bước vào giai đoạn nắng nóng. Theo bác sĩ Lưu Hoàng Việt, Chi cục Trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP Cần Thơ, thời tiết nắng nóng là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi nảy nở, xâm nhập thực phẩm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ra  tình trạng ngộ độc nếu sử dụng và bảo quản thực phẩm không đúng cách.

Khách hàng cần lựa chọn thực phẩm đảm bảo vệ sinh, an toàn cho sức khỏe. Ảnh: THU SƯƠNG

Vi khuẩn gây bệnh phát triển lý tưởng ở nhiệt độ từ 20^oC đến 37^oC và phát triển sinh sôi theo cấp số nhân, khiến người dùng thực phẩm dễ bị ngộ độc. Một số bệnh đường tiêu hóa thường gặp chủ yếu do vi khuẩn Salmonella (có trong thịt, nghêu, sò, gà chưa nấu chín, sữa sống, trứng sống...), là nguyên nhân của 70% vụ ngộ độc; khuẩn Listeria (trong thịt ướp lạnh, chế phẩm sữa chưa tiệt trùng, thịt nguội...) ít gặp hơn nhưng lại khá nguy hiểm bởi chúng vẫn phát triển ngay cả ở nhiệt độ thấp (4-6^oC); khuẩn Clostridium Perfringens hay phát sinh trong các món được nấu nướng và hâm nóng. Thực phẩm vừa chế biến mà vẫn bị ngộ độc như nhiễm độc tố Staphylococcus aureus vì những độc tố này không bị phân hủy bởi nhiệt độ.

Người dân có thói quen lưu trữ thức ăn từ sáng tới chiều tối, thậm chí để qua đêm, trong môi trường bình thường bên ngoài. Theo bác sĩ Lưu Hoàng Việt, đây là thói quen chưa tốt. Khi để thực phẩm quá lâu có thể bị phân hủy, vi khuẩn xâm nhập, tiềm ẩn nhiều rủi ro với sức khỏe. Để có thực phẩm an toàn, tốt nhất chế biến vừa đủ và ăn ngay sau khi chế biến, nếu chưa sử dụng cần che đậy bảo quản cẩn thận (dùng màn bọc PE, hộp nhựa, lồng bàn, tủ lạnh…). Nếu để sau 2 giờ phải hâm nóng lại trước khi sử dụng. Không nên để thực phẩm qua đêm và hâm đi hâm lại nhiều lần.

Nhiều người có thói quen trữ đủ thứ thức ăn sống-chín, rau củ, thịt cá trong tủ lạnh, cũng là nguy cơ dẫn đến ô nhiễm chéo do tiếp xúc giữa các thực phẩm. Tủ lạnh là một phương tiện bảo quản thức ăn rất tiện lợi cho mỗi gia đình; tuy nhiên, để đảm bảo được vệ sinh trong quá trình bảo quản thực phẩm thì phải phân loại thực phẩm trước khi cho vào tủ lạnh. Để riêng thực phẩm chín và thực phẩm sống; rau quả tươi phải được rửa sạch, để ráo nước mới được cho vào tủ lạnh. Tất cả thực phẩm được bảo quản trong tủ lạnh phải được gói kín hoặc để trong khay, hộp có nắp đậy kín. Thức ăn chín bảo quản trong tủ lạnh phải được đun sôi lại trước khi dùng.   

Ở những phiên chợ chiều, không khó bắt gặp hình ảnh thịt cá đã chuyển màu, ôi thiu, ruồi nhặng đậu xì xèo. Theo các bác sĩ, thực phẩm tươi sống sẽ rất mau hư trong nắng nóng như thịt, cá, hải sản… Tốt nhất nên chọn những thực phẩm tươi, được bảo quản cẩn thận, có nguồn gốc, có kiểm dịch của cơ quan chuyên môn.

Theo bác sĩ Lưu Hoàng Việt, khi sử dụng thức ăn đường phố cần chú ý ở nơi bán có “địa chỉ” tin cậy: Người kinh doanh, chế biến và phục vụ thức ăn đường phố thường thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng, có nguồn gốc thực phẩm rõ ràng và đảm bảo các quy định an toàn vệ sinh thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.

Ngoài ra, bác sĩ Lưu Hoàng Việt cũng cho biết, những dấu hiệu cho thấy người bệnh bị ngộ độc thực phẩm cấp tính: thường xảy ra ngay sau khi ăn phải thức ăn bị ô nhiễm, ngộ độc, có các biểu hiện như: đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày, đau bụng, buồn nôn, hoặc nôn ói liên tục, mệt mỏi, khó chịu, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt... Ngộ độc cấp tính thường do ăn phải thức ăn có nhiễm vi sinh vật hay hóa chất với số lượng lớn. Khi bị ngộ độc thực phẩm, người thân cần cấp cứu và săn sóc làm cho người bị ngộ độc nôn ra thức ăn bằng cách tạo phản xạ nôn. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân lơ mơ không tỉnh táo hoặc có co giật thì không được gây nôn, đề phòng bệnh nhân sặc. Sau khi cấp cứu tại chỗ, bệnh nhân nên được chuyển đến cơ sở y tế để được khám, theo dõi và điều trị kịp thời.

THU SƯƠNG