BS.CKII Nguyễn Hữu Thái, Trưởng khoa Tim mạch, Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, có những khuyến cáo để bệnh nhân tim mạch và gia đình chủ động quản lý sức khỏe tại nhà.

Với bệnh nhân suy tim, việc xuất viện chỉ là điểm khởi đầu cho một giai đoạn quản lý sức khỏe lâu dài tại nhà. Mục tiêu sau đợt suy tim cấp không chỉ là hết phù hay bớt khó thở, mà cốt lõi là giữ cho tình trạng bệnh ổn định bền vững, tối ưu hóa phác đồ điều trị và phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo bệnh tiến triển xấu.

Do đó, người bệnh cần tuân thủ lịch tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá lại các triệu chứng lâm sàng, huyết áp, nhịp tim, chức năng thận, chỉ số điện giải và điều chỉnh liều lượng thuốc phù hợp. Tại nhà, người bệnh và người nuôi bệnh cần đặc biệt chú ý đến các thay đổi bất thường, như: khó thở gia tăng, phù chân nhiều hơn, nhanh mệt, phải kê cao gối hoặc ngồi dậy mới thở được, hay cân nặng tăng nhanh bất thường.

Gia đình đóng vai trò như một “trợ lý y tế” quan trọng: nhắc nhở người bệnh uống thuốc đúng giờ, hỗ trợ theo dõi cân nặng, huyết áp, các biểu hiện lâm sàng và quản lý lịch tái khám. Sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ, bệnh nhân và gia đình chính là chìa khóa giúp người bệnh ổn định lâu dài, giảm nguy cơ tái nhập viện và duy trì chất lượng cuộc sống.

Nhiều người bệnh thắc mắc về thời điểm có thể trở lại sinh hoạt bình thường sau khi phẫu thuật hoặc can thiệp tim. Phần lớn bệnh nhân đều có thể từng bước quay lại cuộc sống thường nhật, nhưng tốc độ hồi phục phải phụ thuộc vào loại thủ thuật và thể trạng riêng của từng người.

Sau can thiệp mạch vành không biến chứng, người bệnh có thể vận động nhẹ khá sớm. Tuy nhiên, với các trường hợp nhồi máu cơ tim diện rộng, suy tim nặng hoặc phẫu thuật mở, thời gian phục hồi sẽ kéo dài hơn. Bác sĩ cần đánh giá kỹ chức năng tim, khả năng gắng sức, tình trạng vết mổ và tính chất công việc trước khi đưa ra lời khuyên.

Người bệnh cần tránh hai thái cực sai lầm: nằm nghỉ quá lâu vì e ngại, hoặc vận động nặng quá sớm khi thấy sức khỏe vừa hồi phục. Phương pháp tốt nhất là tăng dần cường độ vận động theo hướng dẫn y khoa, kết hợp tham gia các chương trình phục hồi chức năng tim nếu phù hợp. Gia đình cần theo dõi sát các dấu hiệu nguy hiểm, như: đau ngực trở lại, khó thở tăng, hồi hộp kéo dài, choáng ngợp, ngất xỉu, phù nhiều hơn, sốt hoặc vết mổ sưng đỏ, chảy dịch. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc, nhất là các thuốc bắt buộc sau đặt stent, và phải tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi quay lại làm việc nặng hay tập thể thao cường độ cao.

Bên cạnh việc chăm sóc sau điều trị, BS.CKII Nguyễn Hữu Thái khuyến cáo cộng đồng cần chủ động bảo vệ trái tim ngay từ khi còn khỏe mạnh qua những thói quen sinh hoạt hằng ngày. Đó là không hút thuốc lá, duy trì chế độ ăn uống hợp lý, ngủ đủ giấc, giữ cân nặng chuẩn và chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ theo độ tuổi, nguy cơ cá nhân. Nếu thể trạng cho phép, người trưởng thành nên duy trì vận động thể chất mức độ vừa phải tối thiểu 150 phút mỗi tuần. Bác sĩ Thái nhấn mạnh: “Không có triệu chứng không có nghĩa là không có nguy cơ. Thời điểm chăm sóc trái tim tốt nhất là khi chúng ta vẫn còn khỏe”.

THU SƯƠNG