Hệ thống giáo dục của Vương quốc Anh khác biệt với Việt Nam. Để nhận được “tấm vé” vào đại học, du học sinh Việt Nam phải học dự bị đại học 1 hoặc 2 năm. Có nhiều chương trình dự bị đại học như: A Level, Foundation course, HND (Higher National Diploma), Foundation Degree…

A Level- tiêu chuẩn “vàng” để vào trường “xịn”

Bậc trung học của Vương quốc Anh bắt đầu từ lớp 7 và thường kết thúc ở lớp11. Sau khi tốt nghiệp lớp 11, học sinh có thể chuyển sang học nghề hoặc đi làm hoặc tiếp tục học lên đại học. Trong 2 năm lớp 10 và 11, học sinh sẽ học để thi lấy chứng chỉ phổ thông trung học GCSE (General Certificate of Secondary Education) cho từng môn. Thông thường, học sinh học từ 8-10 môn, bao gồm các môn bắt buộc và các môn tự chọn. Các môn bắt buộc gồm: Ngôn ngữ Anh (hoặc Văn học Anh), Toán và các môn khoa học tự nhiên (Sinh, Lý, Hóa). Có hơn 70 môn học cho học sinh tự chọn, ở nhiều lĩnh vực: ngoại ngữ các nước, kỹ thuật và thiết kế, công nghệ tin học và truyền thông, các môn học nhân văn (Công dân học, Kinh tế học, Địa, Sử và Tôn giáo), các môn học về con người... Học sinh sẽ chọn học các môn phù hợp với ngành học dự định của mình ở đại học, hoặc phù hợp với ngành nghề đi làm ngay sau khi tốt nghiệp trung học.

Để vào học tại Trường Đại học Cambridge, du học sinh phải trải qua chương trình dự bị đại học A Level. Ảnh: heystudents.com

Đối với các học sinh muốn học lên đại học, khi học lớp 10 và 11, học sinh phải thi lấy chứng chỉ GCSE của 5 môn học trở lên với điểm từ A* đến C (thang điểm của hệ thống giáo dục Anh: A*, A, B, C, D, E, F, G và U là điểm loại). Với kết quả này, học sinh sẽ học tiếp để lấy chứng chỉ A Level (Advanced Level).

A Level là khóa học 2 năm hoặc 18 tháng, tùy theo trường và ngành học. Vì vậy, đây còn gọi là lớp 12 và 13. Những học sinh giỏi có thể rút ngắn thời gian khóa học. Chương trình A Level được chia thành hai phần: AS và A2 để học sinh có thể chọn lựa nhiều môn học và việc đánh giá quá trình học tập chính xác hơn. Phần AS, học sinh thường chọn 4 môn học, mỗi môn có 3 học phần và học sinh sẽ thi các môn học lựa chọn vào cuối năm thứ nhất. Phần A2, học sinh chọn ra 3 môn trong số những môn đã học tại bậc AS để học tiếp chuyên sâu hơn. Mỗi môn học cũng có 3 học phần và học sinh sẽ thi các môn A2 vào cuối năm thứ 2. Thang điểm của các kỳ thi AS và A2 là từ A đến E, điểm trượt là điểm U. Với mỗi môn học, 3 học phần A2 sẽ được cộng với 3 học phần AS để tạo thành một môn A Level đầy đủ. Kết quả của môn A Level đầy đủ là điều kiện để xét tuyển vào đại học. Với việc thiết kế chương trình như vậy, các học sinh của khóa A Level ngoài việc chuyên sâu vào các môn học lựa chọn để phục vụ cho tuyển sinh vào đại học còn được cung cấp các kỹ năng cần thiết để chuyển từ bậc học phổ thông lên đại học.

A Level được coi là “tiêu chuẩn vàng” để được vào học tại các trường đại học danh tiếng tại Anh. Những trường đại học thuộc hàng đầu như Cambridge, Oxford, Học viện Kinh tế Chính trị London... và một số ngành đặc thù như nha sĩ, dược, kiến trúc... đều yêu cầu sinh viên phải trải qua khóa học này. Do đó, A Level là khóa học được nhiều học sinh Anh và quốc tế lựa chọn. Hoàn thành khóa học A Level, học sinh cũng có thể nộp đơn vào trường đại học ở một số nước khác như Mỹ, Canada... để học năm thứ 2 hoặc thứ 3 đại học. Riêng một vài trường hàng đầu thế giới như Harvard, học sinh chỉ được nhận vào năm thứ nhất.

Học sinh lớp 11 và 12 của Việt Nam có kết quả học tập khá và có khả năng tiếng Anh có thể đăng ký vào khóa học lấy các chứng chỉ A Level. Đây là con đường truyền thống để vào đại học Anh so với lựa chọn Foundation course- khóa dự bị đại học- thường chỉ trong 1 năm hoặc ngắn hơn, dành riêng cho sinh viên quốc tế, học tập trung theo chuyên ngành cụ thể và chỉ được một số trường đại học chấp nhận.

Vẫn còn nhiều cửa

Ngoài “con đường” truyền thống A Level, các du học sinh Việt Nam còn nhiều lựa chọn khác như khóa dự bị đại học Foundation course, khóa lấy bằng HND (Higher National Diploma), hay khóa lấy chứng chỉ Foundation Degree.

Foundation course là khóa dự bị đại học dành cho du học sinh quốc tế đã tốt nghiệp PTTH ở nước mình muốn vào học đại học ở Anh. Khóa học này thường kéo dài 1 năm và được thiết kế theo chuyên ngành cụ thể cùng với chương trình bổ trợ, nâng cao tiếng Anh và các kỹ năng cần thiết cho bậc đại học. Ưu điểm của hóa học Foundation course so với chương trình A Level là thời gian học tập ngắn hơn, tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, không phải tất cả các trường đại học tại Anh đều chấp nhận kết quả của chương trình này. Để có thông tin chi tiết và chính xác về các trường đại học chấp nhận kết quả của khóa học Foundation course, du học sinh nên tìm hiểu cụ thể thông tin của từng trường tổ chức khóa học này.HND (Higher National Diploma) là bằng cấp ở hệ đại học về đào tạo nghề (kinh doanh và kỹ thuật). Khóa học này thường kéo dài 2 năm, tương đương với năm 2 đại học. Sau khi kết thúc thành công khóa học này, sinh viên được chuyển thẳng vào năm thứ 3 đại học để lấy bằng cử nhân (vì vậy còn gọi là khóa “top-up” degree) hoặc có thể làm việc trong các ngành sản xuất, kinh doanh ngay. Foundation Degree cũng là dạng bằng cấp ở hệ đại học, tương đương HND. Tuy nhiên, Foundation Degree được thiết kế trên cơ sở hợp tác giữa các công ty, xí nghiệp với các trường cao đẳng nghề do đó gần gũi với thực tiễn nghề nghiệp và nhu cầu của các ngành hơn. Sinh viên của khóa học này thường học tiếp lên đại học.

HND và Foundation degree khác nhau ở chỗ, HND có thể chuyển vào năm thứ ba của rất nhiều trường đại học, vì mức độ được công nhận của bằng này rất rộng rãi. Trong khi đó, sinh viên học Foundation degree chỉ được chuyển vào năm 3 đại học của một số trường có liên kết trực tiếp với trường cung cấp khóa học này.

Du học sinh Việt Nam tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng hoặc đang học năm 1 đại học, cũng có thể chọn “con đường” HND và Foundation degree để vào đại học. Đây là con đường khá thuận lợi: học phí thấp, sĩ số lớp học nhỏ, sinh viên được quan tâm nhiều hơn, không yêu cầu bằng IELTS và sau 3 năm học, nhận được bằng cấp giống như đại học.

HOÀNG TUẤN