Ngày 19-3 tới, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Minoru Kihara sẽ có cuộc hội đàm với những người đồng cấp 14 quốc đảo Thái Bình Dương để bàn việc hỗ trợ an ninh. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Tokyo bắt đầu thay đỗi chính sách Thái Bình Dương trong nhiều thập niên qua để chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc tại một khu vực xa xôi nhưng quan trọng về mặt chiến lược.

Ngoại trưởng Nhật Bản Yoko Kamikawa tại cuộc họp ở thủ đô Suva (Fiji) ngày 12-2. Ảnh: AFP

Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) của Hong Kong, cuộc gặp sẽ thúc đẩy các thỏa thuận an ninh và mở đường cho Hội nghị Lãnh đạo Quần đảo Thái Bình Dương lần thứ 10, dự kiến diễn ra tại thủ đô Tokyo vào tháng 7 tới. Dự kiến, cuộc gặp cũng có sự tham dự của Lực lượng Phòng vệ cũng như cảnh sát Nhật Bản đang tham gia các hoạt động huấn luyện, ứng phó ở khu vực - một sự khác biệt đáng kể so với các chính sách thời hậu chiến trước đây của xứ hoa anh đào.

“Kể từ Chiến tranh Thế giới thứ hai, Nhật Bản chỉ tập trung vào phát triển cơ sở hạ tầng, quản lý tài nguyên. Việc triển khai các lực lượng phòng vệ này là một bước thay đổi đáng kể” - Meg Keen, Giám đốc Chương trình các đảo quốc Thái Bình Dương thuộc Viện Lowy (Úc) nhận định. Theo bà Keen, Nhật Bản đặt mục tiêu “bảo vệ các tuyến đường biển quan trọng, nghề cá cũng như trật tự dựa trên luật lệ trong khu vực”.

Cuộc gặp diễn ra sau khi Quốc hội Mỹ phê duyệt gói hỗ trợ trị giá 7,1 tỉ USD dành cho Quần đảo Palau, Liên bang Micronesia và Quần đảo Marshall. Đây được xem như là một phần của thỏa thuận hỗ trợ lâu dài gọi là Hiệp ước Liên kết Tự do (COFA). COFA cho phép quân đội Mỹ quyền tiếp cận “độc quyền” các vùng biển rộng lớn giữa Philippines và quần đảo Hawaii; thiết lập các căn cứ tên lửa và quân sự, đổi lại các quốc gia đối tác trong khu vực sẽ nhận được hàng tỉ USD để đầu tư cho giáo dục, y tế và phát triển cơ sở hạ tầng.

Hiện Nhật Bản cũng đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng trên khắp khu vực Thái Bình Dương. Hôm 12-3, Ngoại trưởng Nhật Bản Yoko Kamikawa tuyên bố sẽ chủ động hỗ trợ về mặt tài chính cho các quốc gia trong khu vực thay vì đợi họ đưa ra yêu cầu. Truyền thông Nhật Bản cho rằng nỗ lực này là nhằm biến viện trợ nước ngoài thành một trong những “công cụ ngoại giao quan trọng nhất”, giúp giữ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương “tự do và cởi mở”.

Những nỗ lực trên của Nhật Bản diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc mạnh tay đổ tiền vào các quốc đảo Thái Bình Dương nhằm lôi kéo các nước trong khu vực cắt đứt quan hệ với Đài Loan. Mới đây nhất, Nauru hôm 15-1 cho biết cắt đứt quan hệ với Đài Loan và thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)