Hiệp ước an ninh ký giữa Trung Quốc và Quần đảo Solomon đã phát đi tín hiệu cảnh báo tới các nước láng giềng cũng như đồng minh của Mỹ, bao gồm Nhật Bản, đối với khả năng Bắc Kinh tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực.

Thủ tướng Nhật Kishida (phải) và người đồng cấp Tuvalu Karors Natano. Ảnh: Kyodo

Phát biểu hôm 26-4, Ngoại trưởng Nhật Bản Yoshimasa Hayashi cho biết Tokyo rất quan tâm và đang theo dõi chặt chẽ những diễn biến tiếp theo của khu vực khi đứng trước quan ngại về thỏa thuận an ninh nói trên có thể ảnh hưởng an ninh của toàn bộ châu Á - Thái Bình Dương. Trong động thái thăm dò, chính quyền Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida xác nhận đã cử Thứ trưởng Ngoại giao Kentaro Uesugi đến thăm Quần đảo Solomon từ ngày 25 đến ngày 27-4. Ngoài chuyển tải mối quan tâm của Nhật Bản về hiệp ước an ninh, Thứ trưởng Uesugi dự kiến gặp và thảo luận cùng giới chức Solomon một số vấn đề song phương và khu vực.

Trước sự kiện này, Thủ tướng Kishida đã trao đổi quan điểm với người đồng cấp Tuvalu Karors Natano về những diễn tiến gần đây liên quan hành vi của Trung Quốc ở các quốc đảo Thái Bình Dương. Cuộc họp diễn ra bên lề Hội nghị thượng đỉnh về nước khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APWS) được tổ chức tại thành phố Kumamoto, Tây Nam Nhật Bản. Nội dung thảo luận không được công bố, nhưng Thủ tướng Kishida khẳng định hai bên đều nhất trí hướng tới một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương “tự do và rộng mở” trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng quyết đoán và mở rộng ảnh hưởng.

Chuyến đi của ông Uesugi diễn ra vài ngày sau khi phái đoàn cấp cao Mỹ đến thăm Solomon. Theo thông báo phát đi từ Nhà Trắng, Washington sẽ có hành động không xác định đối với quốc gia Nam Thái Bình Dương nếu thỏa thuận an ninh giữa họ cùng Trung Quốc gây ra mối đe dọa đối với Mỹ hoặc lợi ích của đồng minh. Phối hợp động thái răn đe từ chính quyền Tổng thống Joe Biden, Ngoại trưởng Hayashi trong dịp cùng Đại sứ Mỹ tại Nhật Bản Rahm Emanuel thị sát tàu sân bay USS Abraham Lincoln hồi tuần rồi, cho biết liên minh Nhật - Mỹ đóng vai trò nền tảng cho hòa bình, ổn định của khu vực cũng như cộng đồng quốc tế. Tokyo sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Washington để nâng cao hơn nữa khả năng răn đe và phản ứng của liên minh, song song biện pháp tăng cường toàn diện năng lực quốc phòng.

Thúc đẩy hợp tác cùng Đông Nam Á

Bên lề hội nghị APWS, Thủ tướng Kishida cũng có buổi hội đàm cùng người đồng cấp Campuchia Hun Sen, quốc gia đảm nhiệm chức Chủ tịch Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm nay. Ngoài phối hợp đối phó cuộc khủng hoảng ở Ukraine, hai bên đã thảo luận về các diễn biến ở Biển Đông và tình hình Myanmar.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Hayashi ngày 25-4 trong buổi tiếp Bộ trưởng Tài chính Philippines Carlos Dominguez cũng nhắc lại nhiều thách thức mà khu vực đang đối mặt, bao gồm “nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng bằng vũ lực”. Đại diện ngoại giao Nhật tái khẳng định kế hoạch của Tokyo tăng cường hợp tác với Philippines trên tư cách đối tác chiến lược vì một “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.

Theo giới quan sát, Nhật Bản vẫn coi hoạt động quân sự ngày càng quyết đoán của Trung Quốc ở Biển Đông và Hoa Đông là mối đe dọa đối với khu vực. Điều này lý giải cho việc Tokyo những năm gần đây mở rộng đáng kể hợp tác an ninh và tham gia các cuộc tập trận chung với Mỹ cùng nhiều đối tác có cùng quan ngại về ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh, bao gồm Úc, Ấn Độ, Pháp, Anh và Đức. Bên cạnh đó, chính quyền Nhật còn đẩy mạnh chính sách ngoại giao nhằm tăng cường phối hợp với những nước khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

MAI QUYÊN (Tổng hợp)