Với vai trò là vựa lúa của cả nước, hằng năm, ĐBSCL phải sử dụng một lượng lớn thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) để ổn định sản lượng, giữ vững an ninh lương thực quốc gia và phục vụ xuất khẩu. Làm thế nào để hài hòa việc sử dụng thuốc BVTV và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, môi trường được các ngành chức năng, nhà khoa học, nông dân tập trung thảo luận tại Hội thảo "Ngày sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả" do CropLife Việt Nam (Liên đoàn của ngành khoa học về cây trồng thuộc Phòng Thương mại Châu Âu- EUROCHAM) phối hợp với Chi cục BVTV TP Cần Thơ tổ chức vừa diễn ra tại TP Cần Thơ.

Việc áp dụng nguyên tắc “4 đúng” khi sử dụng thuốc BVTV sẽ giúp nông dân bảo vệ sức khỏe và tiết kiệm được chi phí.

Theo CropLife Việt Nam, mục đích của hội thảo nhằm nâng ý thức, trách nhiệm và khuyến khích nông dân sử dụng thuốc BVTV một cách an toàn, hiệu quả nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường, hướng đến phát triển nền nông nghiệp bền vững. Tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng, sử dụng thuốc BVTV để bảo vệ một nền sản xuất nông nghiệp phải đi đôi với việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường. Trên cơ sở phân tích thực trạng sử dụng thuốc BVTV hiện nay, các chuyên gia, nhà khoa học tập trung thảo luận và đề xuất các giải pháp để hạn chế đến mức thấp nhất rủi ro về sức khỏe, tăng lợi nhuận, thu nhập cho người nông dân và cải thiện độ an toàn thực phẩm.

Thông qua việc giới thiệu "5 quy tắc vàng" và "nguyên tắc 4 đúng" nông dân không những học hỏi được cách sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả mà còn hình thành ý thức trách nhiệm khi sử dụng các sản phẩm thuốc BVTV. Ngoài ra, tham gia hội thảo, nông dân còn được tổ chức chơi các trò chơi theo hình thức vận dụng các kiến thức tích lũy từ trước (quản lý dịch hại tổng hợp – IPM, "3 giảm, 3 tăng", "1 phải, 5 giảm"…) và kiến thức vừa học sẽ giúp nông dân dễ nhớ, dễ thuộc các nguyên tắc. Ông Phạm Văn Lợi, Trưởng đại diện Công ty Dow AgroSciences, thành viên Tổ chức CropLife Việt Nam, cho rằng: "Việc truyền thụ kiến thức một cách sinh động và gắn liền với thực tiễn sẽ giúp nông dân nắm bắt nhanh và chắc chắn các kiến thức đã học. Một khi nắm vững "5 quy tắc vàng" và "nguyên tắc 4 đúng" thì ý thức trong việc hạn chế sử dụng và sử dụng hợp lý các sản phẩm thuốc mà vẫn đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất".

Trong tháng 11-2012, "Ngày sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả" được đồng loạt tổ chức tại 6 tỉnh, thành vùng ĐBSCL (Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp, Long An, Kiên Giang, Tiền Giang) và 3 tỉnh, thành miền Bắc: Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên với sự tham gia của 2.000 đại biểu. Tại TP Cần Thơ, hội thảo được nông dân tâm đắc và hưởng ứng nhiệt tình. Ông Trần Văn Lộc, nông dân phường Thới An Đông, quận Bình Thủy, bày tỏ: "Ngày sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả" là dịp để nông dân chúng tôi có cơ hội học hỏi, giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau. Việc lồng ghép "5 quy tắc vàng" và "nguyên tắc 4 đúng" theo cách vừa học vừa chơi là một là cách thức tập huấn, tuyên truyền hiệu quả… Ông Nguyễn Minh Công, nông dân xã Thạnh Phú, huyện Cờ Đỏ, nói: "Khi phun xịt thuốc, phần lớn bà con đã biết trang bị khẩu trang, găng tay… nhưng vẫn chưa hoàn thiện. Tham gia "Ngày sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả" tôi càng nhận thức đầy đủ ý nghĩa của việc làm này. Bản thân là cộng tác viên của Trạm BVTV huyện Cờ Đỏ, tôi sẽ trực tiếp truyền đạt những kiến thức đã học hôm nay cho bà con trong xã...".

Thuốc BVTV thường là các chất hóa học có độc tính cao nên rất độc hại với sức khỏe cộng đồng và tác nhân hủy hoại môi trường sinh thái nếu không được quản lý chặt chẽ và sử dụng đúng cách. Vì vậy, giải quyết hài hòa giữa việc sử dụng thuốc BVTV để bảo vệ sản xuất nông nghiệp với việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường luôn được ngành nông nghiệp TP Cần Thơ quan tâm. Những năm qua, ngành nông nghiệp thành phố đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao ý thức của nông dân trong việc sử dụng giống xác nhận để tạo cây lúa khỏe ngay từ ban đầu; áp dụng biện pháp phòng trừ dịch hại tổng hợp, "3 giảm, 3 tăng", "1 phải, 5 giảm"; hướng dẫn nông dân nuôi cấy nấm xanh… để quản lý sâu rầy dịch hại. Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Kiều, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, kiêm Chi cục trưởng Chi cục BVTV TP Cần Thơ, trong điều kiện sâu bệnh ngày càng diễn biến phức tạp, áp lực giữ vững năng suất, sản lượng và đảm bảo an ninh lương thực thì việc quản lý dịch hại bằng BVTV vẫn là một biện pháp quan trọng và chủ yếu. Vì vậy, hiểu đúng và sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả canh tác mà còn đảm bảo cho sức khỏe của cộng đồng và môi trường.

"Ngày sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả" là một hoạt động thiết thực, hữu ích cần được nhân rộng ra ở các tỉnh ĐBSCL. Ông Shane Emms, Chủ tịch CropLife Việt Nam, cho biết: "Đây là lần đầu tiên CropLife tổ chức "Ngày sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả" ở Việt Nam. Trên cơ sở những kết quả đạt được, chúng tôi dự định đưa sáng kiến này trở thành một sự kiện được tổ chức thường niên nhằm giới thiệu và chia sẻ các cách thức sử dụng các sản phẩm thuốc BVTV một cách an toàn và hiệu quả".

Bài, ảnh: MỸ THANH