Phát biểu trước đại biểu của 16 quốc gia đang tham dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn các đảo quốc Thái Bình Dương diễn ra ở Quần đảo Cook ngày 31-8, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton cho biết Washington sẽ mở rộng hợp tác an ninh trên khắp Thái Bình Dương, đồng thời tăng cường các mối quan hệ khác các quốc đảo nằm tại giao điểm tập trung nguồn tài nguyên biển và tuyến hàng hải trọng yếu.

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton (giữa) cùng với Thủ tướng New Zealand John Key (trái) và Thủ tướng Quần đảo Cook Henry Puna. Ảnh: AP.

Cựu đệ nhất phu nhân Nhà Trắng nhấn mạnh tất cả các nước đều có lợi ích trong việc duy trì hòa bình và an ninh ở Thái Bình Dương, trong đó Washington đóng vai trò quan trọng trong khu vực này với bằng chứng là Lực lượng bảo vệ bờ biển của Mỹ đã có quan hệ đối tác chính thức với 9 quốc đảo ở Thái Bình Dương và đang nỗ lực để thiết lập thêm các mối quan hệ đó. Bà khẳng định nước Mỹ luôn hiểu rõ “vị thế quan trọng cả về mặt kinh tế và chiến lược của khu vực” và rằng “vị thế đó sẽ ngày càng được phát huy”. Vì vậy, Mỹ đang tìm cách đẩy mạnh thực hiện các chương trình phát triển kinh tế sâu rộng ở Thái Bình Dương thông qua việc thúc đẩy thương mại tự do, tăng cường đầu tư trong lĩnh vực năng lượng. Mỹ cũng cam kết hỗ trợ ngăn chặn các hoạt động vận tải bất hợp pháp và các loại hình tội phạm khác được thực hiện bằng đường biển như buôn bán người. Bà cũng tuyên bố Mỹ sẽ không để bất kỳ quyền lực cụ thể có thể duy trì tham vọng cai trị Nam Thái Bình Dương, đồng thời nhấn mạnh Washington luôn sẵn lòng thiết lập mối quan hệ hợp tác trong khu vực với Trung Quốc, Nhật Bản, Canada và Liên minh Châu Âu (EU). Theo bà Clinton, “Thái Bình Dương đủ lớn cho tất cả chúng ta”, ngay cả một Trung Quốc đang trỗi dậy.

Nhân dịp này, Ngoại trưởng Mỹ đã công bố các dự án mới với tổng giá trị khoảng 32 triệu USD cho các quốc đảo Thái Bình Dương như một phần của sáng kiến can dự chiến lược vào khu vực châu Á - Thái Bình Dương mà bà công bố hồi tháng 7 vừa qua. Các dự án này tập trung vào các lĩnh vực phát triển kinh tế bền vững, chống biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh hàng hải và sự đa dạng sinh học. Bà Clinton cho biết Mỹ đã chi 330 triệu USD hàng năm nhằm hỗ trợ các quốc đảo Thái Bình Dương, trong khi Ngân hàng xuất nhập khẩu của Mỹ đã hỗ trợ 3 tỉ USD nhằm thúc đẩy các hoạt động tài chính, thương mại và đầu tư trong khu vực.

Chuyến công du tham dự hội nghị Diễn đàn các đảo quốc Thái Bình Dương lần đầu tiên của người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ đã vấp phải vô số lời chỉ trích từ các phương tiện truyền thông Trung Quốc, quốc gia đã đẩy mạnh viện trợ và thiết lập quan hệ ngoại giao tại khu vực này trong những năm gần đây . Một số nhà bình luận tại nước này đã cáo buộc Mỹ đang tìm cách gieo rắc rối trong bối cảnh tầm hưởng kinh tế và chính trị của Bắc Kinh tại đây đang được mở rộng. Tuy vậy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Thôi Thiên Khải, người dẫn đầu đoàn đại biểu Trung Quốc tham gia hội nghị, đã bác bỏ lập luận rằng Bắc Kinh đang cạnh tranh với Mỹ. Ông nói: “Chúng tôi đến đây không nhằm tạo dựng bất kỳ sự ảnh hưởng cụ thể nào, mà chỉ muốn hợp tác nhằm tiến tới phát triển bền vững”.

VI VI (Theo Reuters, AP, AFP, TTXVN)