(TTXVN)- Đài RFI ngày 24-12 đưa tin một số quan chức cấp cao trong Chính phủ của Tổng thống Mỹ George Bush như Phó Tổng thống Dick Cheney và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld có thể bị khởi tố vì những hành động xâm phạm nhân quyền, trong đó có việc cho phép tra tấn tù nhân tại các nhà tù của Mỹ ở Iraq, Afghanistan và Cuba.

Lính Mỹ áp giải tù nhân tại nhà tù ở Guantanamo. Ảnh: Telegraph

Báo cáo điều tra độc lập của Ủy ban Quân lực Thượng viện Mỹ công bố ngày 11-12 đã cung cấp các bằng chứng cho thấy cựu Bộ trưởng Quốc phòng Rumsfeld và một số các quan chức cấp cao khác phải chịu trách nhiệm chính trong vụ bê bối tại các nhà tù Abu Ghraib ở Iraq và ở Guantanamo, lãnh thổ Mỹ chiếm đóng của Cuba.

Theo báo cáo, cựu Bộ trưởng Rumsfeld đã “bật đèn xanh” cho các hành động vi phạm nhân quyền bằng việc cho phép sử dụng các kỹ năng thẩm vấn hà khắc tại nhà tù của Mỹ ở Guantanamo, nơi Mỹ giam giữ những nghi can khủng bố sau vụ 11-9-2001. Lệnh này được ông Rumsfeld đưa ra ngày 2-2-2002 và được hủy bỏ 6 tuần sau đó, nhưng những lời lẽ ám chỉ ông tán thành tra tấn và cổ vũ cho các hành động tra tấn tù nhân vẫn tiếp tục lan truyền khắp các đơn vị quân đội Mỹ tại cả Iraq và Afghanistan sau đó. Báo cáo kết luận rằng các hành động của ông Rumsfeld là “nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các vụ xâm phạm nhân quyền” đối với tù nhân ở Guantanamo và “gây ảnh hưởng cũng như góp phần làm gia tăng tình trạng sử dụng các kỹ năng ngược đãi... tại Afghanistan và Iraq”.

Các hành động tra tấn và xúc phạm thô bạo nhân phẩm tù nhân tại nhà tù Abu Ghraib và sau đó là hành vi tra tấn tù nhân bằng nhục hình “dội nước” bị phanh phui đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ của cộng đồng quốc tế. Nhiều tổ chức phi chính phủ tại Pháp, Đức... đã đề nghị truy tố ông Rumsfeld về tội tra tấn tù nhân chiến tranh, chiếu theo nguyên tắc tài phán quốc tế.