MAI QUYÊN (Theo Nikkei)

Theo đó, lãnh đạo hai nước nhất trí duy trì mặt trận phòng thủ chung đối phó cuộc tấn công của Nga nhắm vào quyền tồn tại của Ukraine với tư cách một quốc gia độc lập.

Tổng thống Mỹ Biden (phải) và người đồng cấp Ukraine Zelensky. Ảnh: Getty Images

Tin tức được đưa ra giữa thời điểm Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang có mặt tại Mỹ trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ sau khi Nga phát động cuộc chiến ở quốc gia láng giềng hồi tháng 2. Trong bài phát biểu trước phiên họp chung của Quốc hội nước chủ nhà ngày 22-12, Tổng thống Zelensky gởi lời cảm ơn chân thành tới các nhà lãnh đạo ở Washington cùng tất cả người dân Mỹ vì sự ủng hộ rất quan trọng của họ dành cho Kiev trong nỗ lực bảo vệ đất nước. Ông Zelensky cho biết, người Ukraine vẫn đang chiến đấu và hy sinh nhưng đất nước ông sẽ không bao giờ đầu hàng.

Ðáp lại sự hoan nghênh nhiệt liệt từ các nhà lập pháp Mỹ, Tổng thống Zelensky cho biết hàng chục tỉ USD viện trợ cho Ukraine mà họ đã phê duyệt không phải “từ thiện” mà là đầu tư vào an ninh toàn cầu. Theo ông, cuộc chiến hiện nay có nguy cơ vượt qua ngoài biên giới Ukraine, thách thức các nền dân chủ toàn thế giới. Chính trị gia 44 tuổi dự đoán năm tới sẽ là một “bước ngoặt” trong cuộc xung đột và để tăng cường tính thuyết phục đối với những người còn hoài nghi, ông Zelensky gắn tương lai cuộc chiến và sự tự do với cam kết của Mỹ dành cho Ukraine khi tuyên bố sự hỗ trợ liên tục của Washington chính là chìa khóa dẫn đến chiến thắng cuối cùng. Trước đó vào thứ Tư, ông Zelensky trong cuộc hội đàm với Tổng thống nước chủ nhà Joe Biden, nói rằng chiến tranh sẽ kết thúc khi chủ quyền, tự do và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine được khôi phục. Qua đây, ông tuyên bố không thỏa hiệp.

Theo các nhà quan sát, chuyến đi Mỹ của Tổng thống Zelensky diễn ra giữa thời điểm nhạy cảm khi Nhà Trắng chuẩn bị cho các tình huống đối đầu với phe bảo thủ khi đảng Cộng hòa nắm quyền kiểm soát Hạ viện từ tháng 1-2023. Trước đó, lãnh đạo phe Cộng hòa ở Hạ viện Kevin McCarthy đã nói rõ ông sẽ không viết một “tấm séc trắng” cho Ukraine. Vì vậy, theo Hãng tin AP, mục đích chuyến thăm Washington của Tổng thống Zelensky là nhằm khơi dậy sự ủng hộ dành cho Ukraine tại Mỹ, thậm chí trên toàn cầu trong bối cảnh có nhiều lo ngại về việc các đồng minh của họ ngày càng mệt mỏi trước cuộc chiến quá tốn kém cũng như tác động của nó đối với nguồn cung lương thực và năng lượng toàn cầu.

Trong một phân tích, Hãng tin Guardian cho biết chưa có đánh giá về việc liệu màn thể hiện của người đứng đầu chính quyền Kiev đủ thuyết phục những người còn hoài nghi hay không, nhưng ít nhất ông đã nhận được sự trấn an mà mình mong muốn tại Nhà Trắng. Theo đó, trong buổi họp báo chung ở Phòng Bầu dục, Tổng thống Biden tái khẳng định Mỹ và các đồng minh sẽ tiếp tục sát cánh cùng Ukraine trong cuộc chiến hiện nay ở Ðông Âu. Sắp tới, Quốc hội Mỹ có kế hoạch bỏ phiếu về khoản viện trợ khẩn cấp 45 tỉ USD cho Ukraine. Nếu được thông qua, con số này sẽ là đợt rót tiền lớn nhất của Washinton từ ​​trước đến nay đối với Kiev.

Nga cảnh báo đáp trả

Trước chuyến thăm của Tổng thống Zelensky, Mỹ đã cho công bố gói viện trợ quân sự trị giá 1,8 tỉ USD nhằm tăng cường khả năng phòng không của Ukraine. Ðáng chú ý trong số này là hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot và bom dẫn đường chính xác cho máy bay chiến đấu. Tổng thống Biden khẳng định đây không phải hành động leo thang mà chỉ là chiến lược phòng thủ, nhưng thông báo của Bộ Ngoại giao Nga coi việc Mỹ chuyển giao hệ thống tên lửa đất đối không tiên tiến là “hành vi khiêu khích”. Bộ này nhấn mạnh rằng hệ thống Patriot cũng như bất kỳ nhóm hỗ trợ nào đi cùng đều là mục tiêu hợp pháp của quân đội Nga.

Trong bài phát biểu cùng ngày, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố ủng hộ kế hoạch của Bộ Quốc phòng nhằm tăng quy mô lực lượng vũ trang hơn 30%, lên 1,5 triệu binh sĩ. Tuy quân đội cần rút kinh nghiệm và khắc phục những vấn đề mà họ đã gặp phải ở Ukraine, nhưng ông Putin cho biết sẽ không có giới hạn tài chính nào đối với vũ khí cũng như trang thiết bị chính phủ có thể đáp ứng theo yêu cầu của lực lượng vũ trang. Mặt khác, Tổng thống Nga tái khẳng định Mát-xcơ-va vẫn coi Ukraine là một dân tộc “anh em”, rằng chiến tranh là kết quả của mưu đồ các bên thứ 3 vốn tìm cách làm suy yếu, chia rẽ và hủy diệt nước Nga.