Ghi nhận từ các bác sĩ Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, cứ 10 người bệnh suy thận thì có khoảng 7 người mắc 2 bệnh mạn tính điển hình là đái tháo đường và tăng huyết áp. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo người bệnh cần kiểm soát tốt bệnh nền kết hợp với chế độ dinh dưỡng, vận động khoa học để ngăn chặn bệnh thận diễn tiến nguy hiểm.

Người có bệnh mạn tính cần chủ động thực hiện các xét nghiệm, phòng ngừa nguy cơ suy thận. Ảnh minh họa

Con đường khiến thận suy

BS.CKII Nguyễn Thị Mai Lan, Trưởng Khoa Thận Tiết niệu, Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, cho biết, thống kê tại đơn vị cho thấy đái tháo đường tuýp 2 hiện là nguyên nhân hàng đầu gây suy thận mạn. Tình trạng đường huyết cao kéo dài nhiều năm làm tổn thương nghiêm trọng hệ thống vi mạch máu tại cầu thận, dẫn đến bệnh thận đái tháo đường. Xếp vị trí thứ hai là tăng huyết áp, chiếm khoảng 30% tổng số bệnh nhân suy thận. Tăng huyết áp mạn tính không được kiểm soát tốt sẽ liên tục làm tăng áp lực lọc lên cầu thận, lâu dần gây xơ hóa và phá hủy cấu trúc của cơ quan này.

Tổn thương thận còn xuất phát từ bệnh viêm cầu thận mạn tính, nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát, yếu tố di truyền hoặc hệ quả của việc lạm dụng hóa chất, dược phẩm bừa bãi.

Hiện nay, người bị suy thận ngày càng trẻ hóa. Nhiều bệnh nhân chỉ trong độ tuổi 20-40, thậm chí có cả trẻ em bị suy giảm chức năng thận. Theo BS.CKII Nguyễn Thị Mai Lan, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lối sống nhiều áp lực, giới trẻ lạm dụng thức ăn nhanh chứa hàm lượng muối và chất béo bão hòa vượt ngưỡng; lười vận động, nhịn tiểu kéo dài do đặc thù công việc. Ngoài ra, lạm dụng các loại thực phẩm chức năng, thuốc giảm cân, thuốc tăng cơ chứa steroid gây tổn hại trực tiếp cho thận. Sự chủ quan, thiếu thói quen khám sức khỏe định kỳ cũng khiến nhiều người trẻ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn.

Nhận diện sớm, điều trị kịp thời

Bác sĩ Mai Lan khuyến cáo nên đi khám ngay khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng lặp đi lặp lại: nước tiểu có bọt lâu tan, tiểu đêm nhiều lần, ngứa da mạn tính, chóng mặt, khó ngủ do thiếu máu và tích tụ độc tố. Tình trạng rối loạn tiêu hóa gây chán ăn, buồn nôn, mất tập trung hoặc huyết áp tăng đột biến khó kiểm soát dù đang dùng thuốc liều cũ cũng là những tín hiệu của bệnh thận.

Hiện nay, việc tầm soát chức năng thận đơn giản, chi phí thấp và cho kết quả nhanh thông qua xét nghiệm máu (đo chỉ số urê, creatinin để tính độ lọc cầu thận) và xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu (tìm albumin niệu và hồng cầu). Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp bảo tồn chức năng thận còn lại, ngăn chặn nguy cơ bệnh đến giai đoạn cuối.

Biện pháp phòng ngừa là kiểm soát bệnh nền, đưa các chỉ số huyết áp, đường huyết về mức an toàn; thiết lập chế độ dinh dưỡng cân bằng, giảm muối, kiểm soát chặt lượng đường và chất béo bão hòa; uống đủ nước; vận động đều đặn, tập thể dục cường độ vừa phải ít nhất 30 phút/ngày, từ 6 ngày/tuần; sử dụng thuốc an toàn, không tự ý lạm dụng các loại thuốc giảm đau, kháng sinh kéo dài, thuốc đông y hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc. Cần chủ động tầm soát sức khỏe, duy trì thói quen xét nghiệm máu và nước tiểu định kỳ 6 tháng-1 năm/lần tùy theo lứa tuổi và các yếu tố nguy cơ phối hợp.

Bài, ảnh: THU SƯƠNG