Phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST), chuyển đổi số (CĐS) và Đề án 06 đánh giá: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS cũng như Đề án 06 đã được triển khai quyết liệt, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở; được người dân, doanh nghiệp đồng tình ủng hộ và đạt được nhiều kết quả nổi bật. Tuy nhiên, vẫn còn không ít tồn tại, khoảng cách giữa "hoàn thành đầu việc" và "hiệu quả thực chất". Chính vì vậy, năm 2026, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cần có cách làm thực chất hơn; đặc biệt, phải lấy KHCN, ĐMST và CĐS gắn với triển khai Đề án 06 làm nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Tạo đà, xây nền tảng

Theo Bộ KHCN, chương trình Phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược triển khai ngay, có 6 sản phẩm công nghệ chiến lược được lựa chọn (mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo tiếng Việt, AI Camera xử lý tại biên, Robot di động tự hành, hệ thống và thiết bị mạng di động 5G…). Đây là các sản phẩm tiên phong, mở đường cho 11 nhóm công nghệ chiến lược, có tác động trực tiếp, tức thời đến phát triển kinh tế - xã hội; giải quyết các bài toán thực tiễn của quản lý nhà nước, sản xuất, đời sống.

Nhân viên Công ty CP Cấp thoát nước Cần Thơ (CanTho Wassaco) ứng dụng công nghệ số trong quản lý mạng lưới cấp nước trên địa bàn TP Cần Thơ.

Hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ số tiếp tục mở rộng, với khoảng 80.000 doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 10% so với trước đó. Lĩnh vực ICT doanh thu đạt 198 tỉ USD, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2024; xuất khẩu phần cứng và điện tử đạt khoảng 178 tỉ USD, tăng 35%. Những con số này thể hiện vai trò ngày càng quan trọng của kinh tế số trong cơ cấu nền kinh tế.

Công tác cải cách hành chính luôn nhận được sự quan tâm sâu sát và chỉ đạo thường xuyên, toàn diện từ Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương. Ông Nguyễn Văn Hồi, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, cho biết cả nước đã đơn giản hóa 2.690/3.085 thủ tục hành chính (87,2%) và 1.973/2.371 điều kiện kinh doanh (83,2%), giúp tiết kiệm khoảng 34.600 tỉ đồng (28% chi phí tuân thủ); hoàn thành đơn giản hóa 1.061/1.084 thủ tục hành chính liên quan giấy tờ công dân (98%). Từ ngày 1-7-2025 đến 7-1-2026, 34 địa phương tiếp nhận 29,4 triệu hồ sơ, trong đó 24 triệu hồ sơ trực tuyến, tỷ lệ đúng hạn đạt 91%.

Việc triển khai Đề án 06 tiếp tục được đẩy mạnh, lan tỏa, mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân, doanh nghiệp, tăng cường quản lý xã hội và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối với 15 bộ, ngành, EVN, 3 doanh nghiệp viễn thông và 34 địa phương; tiếp nhận 2,57 tỉ yêu cầu tra cứu, xác thực thông tin. Về đất đai, 34/34 địa phương đã đồng bộ dữ liệu; đối khớp 87,39 triệu bản ghi, trong đó xác định trùng khớp hơn 56,6 triệu trường hợp. Bộ Nội vụ đã hoàn thành cơ sở dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức với 2,43 triệu hồ sơ; Bộ Giáo dục và Đào tạo số hóa hơn 27 triệu hồ sơ ngành Giáo dục, xác thực 24,3 triệu hồ sơ.

Xoay chuyển tình thế, tăng tốc bứt phá

Mặc dù đạt kết quả đáng ghi nhận, song việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW cũng như Đề án 06 vẫn tồn tại khoảng cách giữa chủ trương và kết quả thực chất, phản ánh các điểm nghẽn mang tính hệ thống trong tổ chức thực hiện, phân bổ nguồn lực, theo dõi, đánh giá và trách nhiệm.

Ông Nguyễn Văn Hồi cho biết năm 2026, Bộ Nội vụ chú trọng khảo sát sự hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước, làm cơ sở cho việc hoàn thiện thể chế, cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp. Đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình, số hóa hồ sơ, giấy tờ và nâng cấp hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính để nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, nhất là các thủ tục liên quan đến cư trú, hộ tịch, giấy phép lái xe, đất đai, doanh nghiệp; triển khai tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh. Thường xuyên tập huấn, hướng dẫn cho cơ sở; kiểm tra, giám sát việc thực hiện giải quyết thủ tục hành chính đúng quy định, không để xảy ra ách tắc.

Ông Vũ Hải Quân, Thứ trưởng Bộ KHCN, khẳng định năm 2026 là năm chuyển trọng tâm từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, giám sát, đo lường và đánh giá kết quả đầu ra; triển khai quyết liệt, đồng bộ các mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết số 57-NQ/TW. Tập trung tạo chuyển biến rõ rệt về CĐS liên thông trong hệ thống chính trị và các ngành, lĩnh vực trọng điểm; ưu tiên các khâu tác động trực tiếp đến năng suất lao động, chi phí, thời gian xử lý, chất lượng dịch vụ và khả năng mở rộng thị trường. Thúc đẩy phát triển KHCN, ĐMST theo hướng gắn kết nghiên cứu - ứng dụng - thị trường; đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp ĐMST; hình thành các trung tâm ĐMST, khu công nghệ cao có sản phẩm cụ thể, có khả năng nhân rộng.

Bài, ảnh: MỸ THANH