* Ký: Chấn Hưng

“Thấy chuyện bất bình thì tôi ra tay tương trợ, chứ đâu có gì lớn lao. Như chú thấy đó, nông dân chúng tôi tuy tay lấm chân bùn, nhưng hễ tham gia vào công tác tuần tra, canh gác, giữ gìn an ninh trật tự ở xóm ấp thì cũng ngon lành lắm, không thua kém một ai!” - lão nông Sáu Huỳnh (ngụ ấp Thạnh Phú 2, xã Trung Hưng, huyện Cờ Đỏ, TP Cần Thơ) hồ hởi nói. Đã bước sang tuổi 70, nhưng bác Sáu Huỳnh vẫn giữ phong độ nhanh nhẹn, khỏe mạnh. Và thật đáng trân trọng khi ông là người góp lửa đưa phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” ở địa phương ngày một phát triển, từng bước đẩy lùi các tệ nạn xã hội...

Sau mỗi đêm đi tuần tra, canh gác, sáng hôm sau bác Sáu Huỳnh ghi lại từng diễn biến trong ca trực.

Trời vừa nhá nhem tối, một thanh niên trong xóm chạy hớt ha hớt hải đến nhà bác Sáu Huỳnh báo tin trên địa bàn ấp vừa xảy ra một vụ tai nạn giao thông giữa hai xe gắn máy, có người bị thương nặng. Bác Sáu bỏ bữa cơm, nhanh chóng cùng một số anh em trong Đội Dân phòng ấp Thạnh Phú 2 đến ngay hiện trường, đưa người bị nạn đi cấp cứu; đồng thời, bố trí lực lượng giữ nguyên hiện trường, chờ lực lượng chức năng đến lập biên bản, điều tra, xác minh làm rõ nguyên nhân vụ việc. Đến 11 giờ khuya, mọi việc xong xuôi, bác Sáu mới quay về nhà... Đó là sự việc vừa mới xảy ra vào giữa tháng 3 này. Lâu nay hình ảnh của bác Sáu Huỳnh - lão nông mái tóc điểm sương, nhưng đêm đêm vẫn thường xuyên đi tuần tra, canh gác, giữ gìn sự bình yên ở xóm ấp đã trở nên quen thuộc với người dân nơi đây. Giờ đây, từng nơi, từng ngõ ngách mà các đối tượng thường tụ tập nhậu nhẹt, quậy phá, gây rối... bác Sáu đều đi qua. Con cái nhà ai hư hỏng, có biểu hiện phạm pháp, bác Sáu đều nắm rõ và có biện pháp uốn nắn, giáo dục kịp thời. Công việc thầm lặng này không phải ai cũng thích làm, vậy mà bác Sáu Huỳnh vẫn yêu thích và gắn bó với nó trong nhiều năm qua...

Thạnh Phú 2 là ấp vùng sâu, nằm cách trung tâm xã Trung Hưng khoảng 7km. Trước đây, việc đi lại của người dân rất khó khăn, mùa mưa sình lầy, mùa nắng bụi bay mù mịt. Còn ở những điểm giáp ranh (Chợ Ba Đá, Ba Gừa và Kinh Mới) tiếp giáp với xã Thới Hưng, xã Thạnh Phú (huyện Cờ Đỏ) và phường Tân Hưng (quận Thốt Nốt), tình hình an ninh trật tự rất phức tạp. Tại những điểm này, thanh thiếu niên tụ tập đá gà, đánh bài, nhậu nhẹt, gây rối, ẩu đả... thường xảy ra. Có thời gian người dân địa phương hết sức lo lắng, sợ con em mình dính líu, học theo các thói hư tật xấu này. Và họ chỉ còn biết sống theo kiểu “đèn nhà ai nấy sáng”.

Không thể để tình trạng trên tiếp tục kéo dài, bác Sáu Huỳnh đến từng nhà, gặp gỡ những thanh niên có sức khỏe và sắp xếp được thời gian, vận động thành lập Đội Dân phòng ấp Thạnh Phú 2. Thế là, năm 2004, đội được thành lập, bác Sáu được tín nhiệm bầu làm Đội trưởng. Khi mới thành lập, đội có 12 thành viên. Mỗi người tuy có hoàn cảnh gia đình khác nhau, nhưng giữa họ có điểm chung là mong muốn được chung tay, góp sức giữ gìn sự bình yên cho bà con an tâm lao động, sản xuất. Buổi đầu mới đi vào hoạt động, Đội Dân phòng gặp rất nhiều khó khăn như thiếu công cụ hỗ trợ, kinh phí hoạt động... Những khó khăn này được bác Sáu Huỳnh từng bước khắc phục, bằng cách vận động một số hộ tiểu thương ở chợ Ba Đá và bà con trong ấp ủng hộ tiền mua sắm đồng phục; còn các công cụ hỗ trợ thì những thành viên trong đội tự đi kiếm cây mang về đục đẽo, rồi sơn phết. Anh Hà Văn Ròng, tiểu thương ở chợ Ba Đá, kể: “Lúc đó, được bác Sáu Huỳnh đến vận động tham gia vào Đội Dân phòng, tôi đồng ý ngay. Cứ thế, khi màn đêm buông xuống là các thành viên trong Đội Dân phòng đi tuần tra, canh gác, tham gia truy quét các đối tượng tệ nạn xã hội ở một số điểm nóng trên địa bàn. Dần về sau tình hình an ninh trật tự ở đây từng bước được cải thiện. Thú thật, chúng tôi rất vui mừng, không còn nơm nớp lo sợ như trước nữa”.

Mạnh dạn đấu tranh với tội phạm và đối tượng tệ nạn xã hội, Đội Dân phòng ấp Thạnh Phú 2 đã nhiều lần lập thành tích đáng nể. Mở quyển sổ ghi chép ra, bác Sáu Huỳnh kể lại vụ giải tán một tốp thanh niên gây rối, cách đây không lâu: “Hôm đó, trong ca trực, chúng tôi nhận được tin báo có hai tốp thanh niên hơn 10 người từ địa phương khác tới có mang theo hung khí để gây sự. Ngay lập tức, lực lượng dân phòng có mặt tại chỗ các đối tượng này tụ tập... Bọn chúng hốt hoảng túa ra các ngã đồng, bỏ chạy, vứt lại hung khí. Chúng tôi vây bắt được 3 đối tượng cùng tang vật gồm: mã tấu, ống tuýp...”. Anh Lê Chí Dựng, người dân ở ấp Thạnh Phú 2, cho biết: “Bất kể ngày hay đêm, hễ có tin báo là các anh dân phòng có mặt kịp thời, giải quyết các mâu thuẫn, xích mích trong dân. Thật tình, chính nhờ lực lượng dân phòng có mặt kịp thời trong những vụ việc đã hỗ trợ cho các anh công an trong việc bắt, xử lý đối tượng vi phạm pháp luật. Và cũng nhờ có các anh dân phòng thường xuyên tuần tra, canh gác mà các đối tượng trộm cắp, quậy phá ngán ngại, không dám lộng hành như trước”.

Dưới cái nắng gay gắt của những ngày cuối tháng 3, ông Đỗ Hữu Khánh, Công an ấp Thạnh Phú 2, dẫn chúng tôi đi tham quan một số nơi trên địa bàn. Ông Khánh phấn khởi nói: “Bộ mặt khu vực chợ Ba Đá, Ba Gừa, Kinh Mới trên địa bàn ấp giờ đây đã thay đổi. Đường sá thông thương, đi lại dễ dàng, an ninh trật tự được giữ vững, các tệ nạn xã hội từng bước được đẩy lùi. Càng phấn khởi hơn khi ấp Thạnh Phú 2 luôn giữ vững danh hiệu Ấp văn hóa trong nhiều năm liền”. Theo ông Khánh, có được sự chuyển biến tích cực này là nhờ sự nỗ lực của chính quyền, các ban ngành, đoàn thể và sự chung tay giúp sức của người dân. Trong đó, nổi bật nhất là vai trò của bác Sáu Huỳnh, người “đứng mũi, chịu sào” góp phần đưa phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” ở địa phương ngày một phát triển. Năm 2008, bác Sáu Huỳnh vinh dự được Giám đốc Công an TP Cần Thơ tặng giấy khen vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác phối hợp giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở (giai đoạn 2003-2008)...

* Được dân tín nhiệm

Bác Sáu Huỳnh tên thật là Nguyễn Văn Huỳnh, sinh ra và lớn lên ở ấp Thạnh Phú 2, xã Trung Hưng. Năm nay đã bước sang tuổi 70 nhưng bác Sáu Huỳnh vẫn giữ phong độ nhanh nhẹn, khỏe mạnh. Ông được bà con trong xóm ấp kính trọng bởi cái tính hay ra tay nghĩa hiệp - “thấy chuyện bất bình chẳng thể bỏ qua”. Trước đây, bác Sáu từng là Chi hội phó Chi hội Nông dân khu 6, Nông trường Sông Hậu. Ba năm liền (năm 1995, 1996 và 1997), bác Sáu Huỳnh từng được Ban chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tặng bằng khen vì đã có nhiều thành tích về xây dựng Hội và phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương.

Vợ chồng bác Sáu Huỳnh chỉ có duy nhất một người con gái, nhưng chị này đã mất, để lại 2 người con cho ông bà nuôi dạy. Là lao động chính trong nhà, bác Sáu Huỳnh cật lực lao động để gánh vác gia đình, vượt qua những giai đoạn khó khăn trong cuộc sống. Bác Sáu gái (bà Nguyễn Thị Liêm) bị bệnh tai biến nhẹ, nên chỉ làm được những công việc vặt trong nhà. Hiện nay, cô cháu gái lớn của bác Sáu đang công tác tại Trạm Y tế xã Trung Hưng; còn cô cháu nhỏ thì ở nhà phụ giúp ông bà trông coi quán giải khát, điểm tâm ở khu chợ Ba Đá. Ngoài canh tác 20 công đất ruộng, bác Sáu còn xây dựng chuồng trại chăn nuôi heo, cải thiện đời sống gia đình. Bác Sáu Huỳnh cho biết: “Hàng ngày, bán điểm tâm có thức ăn thừa khá nhiều, bỏ đi thì tiếc quá nên tui xây chuồng trại chăn nuôi heo. Cứ 5 tháng xuất chuồng một lần, tích góp dần cũng được một khoản tiền kha khá, phụ trang trải chi tiêu trong nhà”.

Khi kinh tế gia đình ổn định, bác Sáu Huỳnh dành nhiều thời gian hơn trong việc tham gia công tác xã hội ở địa phương. Bác Sáu là người hay giúp đỡ mọi người xung quanh, đặc biệt ông thường làm người trung gian, đứng ra hòa giải nhiều vụ xích mích, tranh chấp trong bà con xóm ấp. Hôm chúng tôi đến ấp Thạnh Phú 2, được bà Nguyễn Thị Lệ, kể nhiều về bác Sáu. Bà Lệ nhận xét: “Bác Sáu rất được bà con lối xóm tín nhiệm. Trong những lần hòa giải, ông thường phân tích thấu lý, đạt tình, hàn gắn nhiều vụ xích mích, mâu thuẫn trong dân”. Bà Lệ nói trước đây giữa bà và hộ lân cận có tranh chấp ranh đất. Hai bên nhiều lần cự cãi, thậm chí có xô xát, ẩu đả nhau. Biết được sự việc, bác Sáu đến tận nơi, nghe hai bên trình bày mọi chuyện. Sau đó, bác Sáu mời 2 bên đến nhà bác uống nước trà, rồi phân tích: “Bà con xa không bằng láng giềng gần, tối lửa tắt đèn có nhau, thế nên hai bên nên hàn gắn tình làng nghĩa xóm”. Thế nhưng, bên nào cũng quả quyết mình bị mất 5 tấc đất, không ai chịu nhịn ai. Hòa giải hơn 1 giờ, bác Sáu đề xuất: “Thôi thì, mỗi bên nhường một bước, không ai hơn ai. 5 tấc đất này, tôi cưa làm đôi, mỗi bên phân nửa, từ trước chạy dài thẳng ra phía sau”. Bà Lệ nói: “Lúc đó ngẫm nghĩ lời bác Sáu phân tích thật có lý, sau một hồi đắn đo, chúng tôi thống nhất và đã bắt tay làm lành. Kể từ đó đến nay, hai nhà không còn mâu thuẫn hay cự cãi gì nữa...”.

Là người lớn tuổi, có uy tín ở địa phương, nên bác Sáu Huỳnh càng được người dân nể phục hơn qua những lần giáo dục, cảm hóa những thanh thiếu niên có biểu hiện hư hỏng, tránh xa thói hư tật xấu, chí thú làm ăn. Điển hình như trường hợp của 2 anh Lê Văn Đức và Trần Văn Ý. Trước đây, 2 anh này từng có ý định sử dụng hung khí tự chế đi đánh thuê cho người bạn để lấy tiền tiêu xài. Biết chuyện, bác Sáu đến nhà mời 2 thanh niên này cùng gia đình đến nói chuyện. Giọng nói trầm ấm, bác Sáu Huỳnh phân tích cái đúng, cái sai và hậu quả của những việc làm nông nỗi, thiếu suy nghĩ sẽ dẫn đến con đường phạm pháp, rồi tù tội. Nhận thức được việc làm sai trái, Đức và Ý cam kết sau này sẽ không tái phạm. Hôm chúng tôi ghé nhà thăm Đức thì được bà Nguyễn Thị Huệ (mẹ của Đức) cho hay con mình đã có nhiều tiến bộ, không còn ăn chơi lêu lổng như trước. Hiện nay, Đức đi làm công nhân ở Khu Công nghiệp Trà Nóc, với mức lương trung bình khoảng 2 triệu đồng/tháng. Không giấu được xúc động, bà Huệ nói: “Lúc trước, vợ chồng tui thiệt bậy. Con cái mình hư được bác Sáu dạy dỗ tiếp chẳng những không biết ơn mà còn đem lòng hờn giận. Nay nhìn thấy con tiến bộ, chí thú làm ăn, vợ chồng tui rất mừng...”

* * *

Khi mặt trời vừa khuất dạng sau bờ tre cuối xóm, chúng tôi từ giã bác Sáu Huỳnh ra về. Lúc này, bác Sáu cũng bắt tay ngay vào việc chăm sóc đàn heo, cho chúng ăn bữa chiều. Như thường lệ, khi màn đêm buông xuống, bác Sáu sẽ cùng các thành viên Đội Dân phòng ấp Thạnh Phú 2 đi tuần tra, canh gác, giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn. Công việc thầm lặng này, đã bền bĩ, gắn bó với bác Sáu trong nhiều năm liền. Chúng tôi thật cảm kích trước nghĩa cử cao đẹp của lão nông hết lòng vì sự bình yên ở xóm ấp...