Giày dép là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Ảnh: TTXVN

Năm 2012, ngành da giày của Việt Nam trải qua một vài giai đoạn sụt giảm nghiêm trọng đơn đặt hàng từ những thị trường nhập khẩu quan trọng do nền kinh tế, hệ thống tài chính thế giới gặp khó khăn, nhưng kết quả kim ngạch xuất khẩu vẫn tăng 12% so với năm 2011, đạt 8,764 tỉ USD. Năm nay, theo dự báo, Mỹ và châu Âu sẽ tăng nhập khẩu mặt hàng da giày, có thể giúp kim ngạch xuất khẩu vượt hơn mục tiêu dự kiến 9,7 tỉ USD.

Trong số giá trị xuất khẩu của ngành da giày, giày dép đạt kim ngạch 7,246 tỉ USD, còn túi xách, cặp, va li đạt 1,518 tỉ USD. Mỹ là thị trường nhập khẩu giày dép lớn nhất và liên tục tăng trưởng mạnh của Việt Nam với kim ngạch 2,2 tỉ USD năm 2012, tăng hơn 17,5% so với năm 2011. EU là thị trường nhập khẩu giày dép lớn thứ hai với kim ngạch 1,6 tỉ USD. Mặc dù kim ngạch nhập khẩu giày dép của các nước lớn trong EU giảm từ 5-15%, nhưng một số thị trường khác lại tăng một cách ấn tượng, như Slovakia tăng hơn 205%, Đan Mạch tăng gần 130%, Ba Lan tăng hơn 121%...

Da giày là ngành công nghiệp tạo ra nhiều việc làm và mang lại giá trị thặng dư thương mại cao. Năm 2012, thặng dư thương mại của ngành này khoảng 5,57 tỉ USD. Tuy nhiên, giống như một số ngành công nghiệp khác, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) dù chiếm tỷ lệ nhỏ nhưng lại thống lĩnh, chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành giày dép-túi xách nước ta. Sự phụ thuộc vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất của ngành cũng còn lớn, chiếm khoảng 45% thành phẩm. Để tiếp tục đà tăng trưởng bền vững, ngành da giày đã đặt mục tiêu phấn đấu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 60-65% trong năm 2013 cho nhiều loại sản phẩm da giày. Đây là vấn đề quan trọng, bởi nó liên quan đến quá trình đàm phán ký kết Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) có thể hoàn thành vào cuối năm nay. Với hiệp định này, da giày của Việt Nam sẽ có lợi thế lớn trên thị trường Mỹ, nơi mà Trung Quốc đang chiếm thế áp đảo. Việt Nam và EU cũng đang đàm phán ký kết hiệp định thương mại tự do (FTA) và vì vậy, khối kinh tế khổng lồ này vẫn tiếp tục nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam, trong đó có sản phẩm giày dép. EU vừa quyết định mặt hàng giày dép và mũ, ô dù của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường này sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan theo Chương trình ưu đãi thuế quan phổ cập GSP từ ngày 1-1-2014. Theo dự báo, đơn đặt hàng da giày từ Mỹ có thể tăng tới 10% trong năm 2013, còn thị trường EU tăng 5-6%.

Tại châu Á, Nhật Bản là thị trường nhập khẩu da giày lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, nền kinh tế lớn thứ ba thế giới chỉ mới nhập khẩu hơn 330 triệu USD giá trị giày dép-túi xách của nước ta, nên dự báo cho biết thị trường xứ hoa anh đào có thể tiếp tục tăng đơn đặt hàng lên tới 30% trong năm nay. Ngay cả quốc gia xuất khẩu giày lớn nhất hành tinh là Trung Quốc cũng phải nhập khẩu hàng trăm triệu USD giày dép của Việt Nam. Chúng ta được công nhận là nước xuất khẩu giày lớn thứ hai thế giới và nước sản xuất giày lớn thứ 4 hành tinh.

Ngành da giày cũng đang nỗ lực phát triển thị trường toàn châu Á-Thái Bình Dương, trong đó đặc biệt là Ấn Độ, Úc, New Zealand. Tại châu Mỹ, tiềm năng thị trường Canada, Mexico, Brazil cũng rất lớn và dễ thâm nhập. Hiệp hội Da giày Việt Nam (Lefaso) dự kiến kim ngạch xuất khẩu năm 2013 lên 9,7 tỉ USD, trong đó giày dép 8 tỉ USD và túi xách-cặp, ví, vali, mũ, ô dù 1,7 tỉ USD, nhưng rất có thể ngành da giày có thể của nước ta sẽ đạt nhiều hơn thế nữa. Trong hai tháng đầu năm 2013, kim ngạch xuất khẩu giày dép của nước ta đã đạt 1,2 tỉ USD, tăng 20,9%, báo hiệu một năm thành công mới của ngành da giày.

ĐỨC TRUNG